Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził wobec "S" S.A. z siedzibą w K. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 2.02.2010r. o nr: [...], [...] – [...] oraz [...] – [...] obejmujących zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku od towarów i usług. W dniu 2.02.2010r. zawiadomieniami nr [...] oraz [...] dokonano zajęcia praw majątkowych stanowiących wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności tj. "A" S. A. Egzemplarze zawiadomień o zajęciu wraz z kopiami w/w tytułów wykonawczych doręczone zostały spółce w dniu 8.02.2010r. W wyniku dokonanego zajęcia w dniu 18.02.2010r. uzyskano kwotę, która w całości pokryła dochodzoną zaległość.
Pismem z dnia 10.02.2010r. - doprecyzowanym pismem z dnia 8.03.2010r. "S" S.A. złożyła zarzut, wskazując jako podstawę art. 33 pkt 1, 2, 3, 8, 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Strona skarżąca zarzuciła, iż zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za okres IV- XI 2004r. przedawniły się z dniem 31.12.2009r., bowiem nie zaistniały wobec nich żadne okoliczności wynikające z art. 70 Ordynacja podatkowa, które przerywałyby lub zawieszały bieg terminu przedawnienia. Według strony skarżącej decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 22.09.2009r. nr [...] nie spowodowała zawieszenie bieg terminu przedawnienia, gdyż Dyrektor Izby Skarbowej decyzją ostateczną nr [...] uchylił powyższą decyzje w całości. Z uwagi na powyższe tytuły wykonawcze obejmujące w/w zaległości zostały wystawione po upływie terminu ich wymagalności.
Postanowieniem z dnia 7 maja 2010r. Nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego, uznał zarzut za bezzasadny. W szczególności organ egzekucyjny wskazał, że w przedmiotowej sprawie bieg terminu przedawnienia został zawieszony co wynika z informacji uzyskanej z Urzędu Kontroli Skarbowej, iż w dniu 12.11.2009 r. wszczęto wobec spółki dochodzenie o przestępstwa skarbowe z art. 56 § 2 Kodeksu karnego skarbowego i dochodzenie jest w toku.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła "S" S.A. nie zgadzając się z uzasadnieniem bezzasadności zarzutu wynikającego z art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Według strony skarżącej organ egzekucyjny niewłaściwie zastosował przepisy Ordynacji podatkowej, ponieważ do przedawnień obowiązków podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30.06.2005r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa (czyli przed dniem 1.09.2005r.) powinno stosować się przepisy zawarte w ustawie nowelizującej.
Ponadto podniesiono, że organ egzekucyjny pozbawił stronę skarżąca czynnego udziału w sprawie poprzez uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Postanowieniem z dnia 9 września 2010r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 34 w zw. z art. 33, art. 17 i art. 18 oraz art. 23 § 4 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku wymagalności przedmiotowych zaległości (art. 33 pkt 1 i 2 ustawy egzekucyjnej), wskazał, że według pisma Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 19.03.2010r. Nr [...] - w dniu 12.11.2009r. wszczęto wobec spółki dochodzenie o przestępstwa skarbowe wynikające z art. 56 § 2 Kodeks karny skarbowy, a więc bieg terminu przedawnienia zaległości został zawieszony od dnia wszczęcia dochodzenia. Ponadto w ocenie organu w przedmiotowej sprawie nowelizacja art. 70 § 6 pkt 1 nie ma znaczenia dla sprawy, gdyż w tym zakresie zmiana miała tylko charakter doprecyzowania treści przepisu. Przepis ten miałby zastosowanie sprawie powodując zawieszenie biegu terminu przedawnienia zarówno w brzmieniu sprzed nowelizacji, jak i po nowelizacji.
Odnosząc się zaś do zarzutu pozbawienia strony czynnego udziału w sprawie, organ II instancji podał, że strona składając zarzuty wiedziała o toczącym się postępowaniu, winna więc na bieżąco w nim uczestniczyć. Organ egzekucyjny nie uczynił nic, co uniemożliwiłoby stronie czynne uczestnictwo w toczącym się postępowaniu. Strona miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Niewątpliwie czynności te leżały w interesie strony, a organ egzekucyjny nie miał obowiązku wzywania Strony do czynnego uczestnictwa, czy zapoznania z toczącym postępowaniem, tym bardziej, że postępowanie toczyło się na wniosek strony.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła "S" S.A., zarzucając iż wydanie postanowienia nastąpiło z naruszeniem art. 33 pkt. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w związku z art. 70 § 6 pkt. 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 56 § 2 Kodeksu karnego skarbowego i art. 16 ust. 2, art. 4 oraz art. 3 ustawy z dnia 28 października 2002 roku o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (Dz.U. Nr 197 poz. 1661).
Strona skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu - odpisu pisma z dnia 8 lipca 2010r. Urzędu Kontroli Skarbowej nr [...] skierowanego do strony skarżącej z informacją, że w dniu 12 listopada 2009r. nie wszczęto wobec skarżącej żadnego dochodzenia, ponieważ skarżąca jest osobą prawną, a dochodzenie wszczęto wobec nie wskazanej z imienia i nazwiska osoby fizycznej.
Uzasadniając powyższe wskazano, że wobec strony skarżącej w ogóle nie wszczęto dochodzenia albo wszczęto je bez żadnej podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem art. 56 § 2 k.k.s. w zw. z naruszeniem przepisu art. 16 ust. 2, art. 4 i ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary, co oznacza iż zarzut przedawnienia zgłoszony w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym był uzasadniony. Skarżąca podtrzymała także pozostałe zarzuty podniesione w zażaleniu. W oparciu o powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz z poprzedzającego postanowienia organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Skarga jest uzasadniona, co zdeterminowane jest w głównej mierze niedostatecznym wyjaśnieniem przez organy artykułowanego przez dłużnika zarzutu przedawnienia. Przedawnienie zobowiązania podatkowego (art. 70 § 1 ordynacji podatkowej) jest instytucją prawa materialnego.
Następuje z mocy prawa, bez potrzeby wydawania odrębnej decyzji organu podatkowego w przedmiocie stwierdzenia przedawnienia. Upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego powinien, w związku z tym, być brany z urzędu pod uwagę w trakcie postępowania podatkowego, dotyczącego określenia wysokości zaległości podatkowej, a następnie w postępowaniu egzekucyjnym, w którym może stanowić podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia tego postępowania (art. 33 pkt 1 ustawy z 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) i podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 2 tej ustawy). W myśl § 6 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
W realiach rozpoznawanej sprawy organy obu instancji deklarowały stanowisko w przedmiocie zawieszenia biegu przedawnienia z uwagi na wszczęcie wobec skarżącej dochodzenia o przestępstwa skarbowe wynikające z art. 56 § 2 kodeksu karnego skarbowego. Dochodzenie to ma być w toku. Ustalenie powyższe – wiodące wszak dla rozpoznania zarzutu przedawnienia – bazuje na informacji przekazanej organowi przez Urząd Kontroli Skarbowej w pismach z 5 i 19 marca 2010r. o wszczęciu rzeczonego dochodzenia 12 listopada 2009r. Informacja ta była przez dłużnika w toku postępowania administracyjnego kwestionowana ze wskazywaniem na " realną możliwość przedawnienia zobowiązania podatkowego z dniem 31 grudnia 2009r. ‘’ Abstrahując od faktu, iż argumentacja dłużnika nie była w tym zakresie jednorodna, tudzież od faktu istnienia wielości tytułów wykonawczych obejmujących różne czasowo i rzeczowo wierzytelności publicznoprawne zauważyć należy dysonans pomiędzy w/w informacją Urzędu Kontroli Skarbowej, a zawnioskowanym w poczet dowodów przy skardze piśmie tegoż Urzędu skierowanym do dłużnika w dniu 8 lipca 2010r.
Z tego ostatniego wynika, że w dochodzeniu o przestępstwo skarbowe wszczęte w dniu 12 listopada 2009r. został wniesiony akt oskarżenia w stosunku do osoby fizycznej, a sprawa nie została jeszcze prawomocnie zakończona. Z pisma tego nie wynika tak naprawdę przeciwko komu toczy się rzeczone postępowanie. Mało tego – w obliczu kwestionowania przez skarżącą w ogóle faktu, aby postępowanie takie się toczyło w warunkach uprawniających do przyjęcia zawieszenia biegu terminu przedawnienia – koniecznym jest dokładne wyjaśnienie powyższej okoliczności. Zagadnienie to determinuje wszak rozpoznanie zarzutu, także w kontekście innych, już bliżej idących twierdzeń i argumentów dłużnika. Wskazana kwestia winna stać się zatem przedmiotem ustalenia i oceny organów. Koniecznym więc będzie ustalenie czy i jakie konkretnie postępowanie oraz przeciwko komu skierowane toczy się na skutek dochodzenia wszczętego 12 listopada 2009r. i jakie ma to implikacje dla zarzutu dłużnika.
Kierując się przedstawionymi motywami orzeczono zatem jak w sentencji wyroku na podstawie art.. 145 § 1 pkt 1 lit. c i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), o kosztach rozstrzygając w oparciu o art. 200 tejże ustawy.