Uzasadnienie
Sygn. I S.A./Kr 1916/06
Wnioskiem z dnia [...].08. 2006 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o dokonanie zabezpieczenia na majątku S. W. należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 i 2001 rok, przed wydaniem decyzji określających wysokość tych zobowiązań.
Wniosek związany był z prowadzonym postępowaniem kontrolnym u skarżącego.
Decyzją z dnia [...] organ podatkowy orzekł o dokonaniu zabezpieczenia we wnioskowanym zakresie powołując się na przepis art. 33 par. 1, par. 2 pkt. 2, par. 3 i par. 4 pkt. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja Podatkowa / DZ. U. z 2005 r. Nr. 8, poz. 60 ze zm./.
W szczególności organ wskazał, że zgodnie z art. 33 par. 1 powołanej ustawy - zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję.
Zdaniem organu w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za dokonaniem zabezpieczenia, o których mowa wyżej a w konsekwencji istnieje obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane co uzasadnia wydanie przedmiotowej decyzji.
S. W. złożył odwołanie od niniejszej decyzji domagając się jej uchylenia i wstrzymanie wykonanie zabezpieczenia w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji w związku z wnioskiem o przyjęcie zabezpieczenia w postaci depozytu gotówkowego.
Skarżący kwestionuje zaistnienie przesłanek zabezpieczenia zobowiązania, którymi kierował się Naczelnik Urzędu Skarbowego a w szczególności uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego.
Dowodem dodatkowym na to jest złożony przez niego wniosek o zabezpieczenie gotówkowe w celu uniknięcia dodatkowych kosztów i odsetek.
Podnosi, że zabezpieczenie na mocy zaskarżonej decyzji sparaliżowało funkcjonowanie jego firmy, gdyż zablokowano środki na rachunkach, z których musi opłacać podatki, kontrahentów i dokonywać płatności za towar i usługi.
Rozpoznając odwołanie Dyrektor Izby Skarbowej w dniu [...] października 2006 roku działając na podstawie art. 220 par. 2 i art.233 par. 1 pkt.3 oraz art. 33 a par. 1 pkt. 2 Ordynacji Podatkowej - umorzył postępowanie odwoławcze.
Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja ma charakter tymczasowy, wydawana jest niejako w " oczekiwaniu " na decyzję określającą zobowiązanie podatkowe.
Wydanie natomiast decyzji wymiarowej, wywołuje w oparciu o przepis art. 33 a par. 1 pkt. 2 Ordynacji Podatkowej, ten skutek że decyzja o zabezpieczeniu wydana przed określeniem zobowiązania podatkowego wygasa z mocy prawa z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
W niniejszej sprawie decyzje określające zobowiązanie podatkowe za 2000 i 2001 rok zostały wydane przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej dniu [...] września 2006 roku i doręczone [...] września 2006 r.
Doręczenie decyzji określających zobowiązanie podatkowe spowodowało wygaśnięcie decyzji, od której strona złożyła odwołanie, a tym samym bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego.
Od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej S. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzucił organowi odwoławczemu obrazę przepisu art. 208 par. 1, art. 127 i art. 122 Ordynacji podatkowej.
Skarżący ponosi, że Dyrektor Izby Skarbowej kontrolując decyzję organu I instancji o zabezpieczeniu powinien zbadać czy istniały przesłanki do jej wydania a więc dokonać kontroli merytorycznej.
Umarzając postępowanie z pominięciem powyższego, naruszył prawo strony do rozpoznania sprawy w drugiej instancji.
W oparciu o te zarzuty domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi S. W. powiela przede wszystkim zarzuty zawarte w odwołaniu co do niezaistnienia przesłanek zabezpieczenia i negatywne skutki jakie wywołało dla niego orzeczenie organu I instancji.
Umorzenie postępowania odwoławczego przez Dyrektora Izby Skarbowej uniemożliwiło skarżącemu obronę jego praw podmiotowych oraz narusza jego słuszny interes.
Działania organów naruszają w końcu w sposób rażący przepisy gwarantujące skarżącemu prawa do rozpoznania jego sprawy z zachowaniem zasad ujawnionych w Ordynacji podatkowej.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie a na poparcie swojego stanowiska powołuje się na stanowisko zawarte w doktrynie i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / DZ. U. Nr. 153, poz. 1269 ze zm./ Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem / legalności /.
Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych / w tym przypadku decyzji / zarówno z przepisami prawa materialnego i procesowego.
Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jego wynik.
Przy rozpoznaniu niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej wynik, a w szczególności art. 233 par. 1 pkt 3 art. 208 par. 1 Ordynacji.
W chwili obecnej spór między Dyrektorem Izby Skarbowej a S. W. sprowadza się do kwestii zasadności umorzenia postępowania odwoławczego z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Ta bezprzedmiotowość zdaniem organu jest konsekwencją wygaśnięcia decyzji organu I instancji o zabezpieczeniu na majątku podatnika należności podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 i 2001 rok w oparciu o art. 33 a par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
W świetle treści powołanego bowiem przepisu decyzja o zabezpieczeniu wygasa z dniem doręczenia podatnikowi decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
Niewątpliwie zaś w chwili rozpoznawania środka odwoławczego doręczono skarżącemu decyzje wymiarowe.
W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że postępowanie w rozumieniu art. 208 par. 1 Ordynacji staje się bezprzedmiotowe, gdy między innymi brak jest podstaw prawnych czy faktycznych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy jak również w szeregu innych wypadkach, w tym również w wypadku wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu na podstawie art. 33 a par. 1 pkt. 2 Ordynacji, gdyż nie ma decyzji.
Stwierdza się tutaj, że strona ma oczywiście prawo do Sądu czy też do zaskarżenia decyzji wydanych w pierwszej instancji, ale prawo to może być realizowane tylko w stosunku do decyzji, które istnieją w obrocie prawnym, nie można natomiast realizować tego prawa w stosunku do decyzji, które nie istnieją/ patrz wyrok NSA z dnia 10.
- 10. 2002 r. syg. I S.A./ Łd 51/2001 - na który powołuje się organ /.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejszą sprawę, konieczne jest przede wszystkim podkreślenie i odwołanie się do zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego wyrażonej w przepisie art. 127 Ordynacji podatkowej.
W myśl tej zasady organ odwoławczy ma obowiązek zbadać zasadność merytoryczną odwołania i ponownie rozstrzygnąć tą samą sprawę.
Wprawdzie jak podano wyżej, decyzja o zabezpieczeniu zgodnie z art. 33 a par. 1 pkt. 2 Ordynacji Podatkowej wygasa z dniem doręczenia podatnikowi decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, nie mniej w ocenie Sądu organ odwoławczy winien rozpatrzyć odwołanie pod względem merytorycznym mając na uwadze stan sprawy istniejący w chwili podjęcia decyzji objętej odwołaniem.
Przyjęcie zasady, że wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu jest równoznaczne z bezprzedmiotowością odwołania, prowadzi do pozbawienia strony merytorycznego rozstrzygnięcia przez organy odwoławcze zasadności podejmowanych przez organy podatkowe I instancji decyzji jak również prowadzi do wyłączenia tych spraw spod kontroli sądowej.
Przy koncepcji przyjętej przez Dyrektora Izby Skarbowej, mogło by w ogóle nie dojść do kontroli decyzji o zabezpieczeniu, co naruszało by słuszne interesy strony, tym bardziej iż decyzja o zabezpieczeniu może wywierać negatywne dla niej skutki, co ma miejsce w niniejszej sprawie.
Powyższe stanowisko tutejszego Sądu również znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego m.inn. w wyroku z dnia 8 listopada 2002 r. sygn. III S.A. 820/2001.
Konkludując, uchylenie się w niniejszej sprawie organu odwoławczego od merytorycznego jej rozstrzygnięcia, doprowadziło do naruszenia przepisów prawa procesowego, a zwłaszcza art. 208 par. 1 Ordynacji w zw. z jej art. 233 par.1 pkt 3, przy czym naruszenie to należy uznać za mające istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż pozbawia podatnika możliwości kontroli merytorycznej rozstrzygnięcia organu I instancji. Skutkiem powyższego zachodzi konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 par. 1 pkt. 1 c
Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm./.
Kontrola instancyjna decyzji o zabezpieczeniu przez Dyrektora Izby Skarbowej polegać będzie przede wszystkim na zbadaniu czy istniały przesłanki do jej wydania, co było kwestionowane przez skarżącego.
O kosztach postępowania, na które składa się wpis od skargi i koszty zastępstwa procesowego / adwokata / orzeczono jak w sentencji w oparciu o par. 18 ust. 1 pkt.2 a Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu / DZ. U. Nr. 163, poz. 348 ze zm./ oraz art. 200 i 205 ustawy o p.p.s.a. wyżej powołanej.