Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30.10.2012r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów J.F. ur. w 1947r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną M.F. ur. w 1959r. Wnioskodawca otrzymuje emeryturę w wysokości 1248,48 zł., netto, miesięcznie. Z tego tytułu w 2012r. uzyskał dochód w wysokości 16 681,10 zł. Ponadto z sezonowych prac dorywczych uzyskuje on ok. 1000 zł. w skali roku. M.F. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i pozostaje na utrzymaniu męża. Oboje małżonkowie posiadają wspólne konto bankowe w Banku Pekao S.A, na którym na dzień 13.05.2013r. zgromadzona była kwota 1 178,05 zł.
Strona skarżąca wraz z żoną jest współwłaścicielem 120 letniego domu o pow. 60 m2, wymagającego generalnego remontu, oraz nieruchomości o pow. 1,23 ha, stanowiącej łąki, nieużytki, mokradła. J.F. jest również właścicielem samochodu marki Ford, rok prod. 1999 o wartości 400 euro. Nie posiada natomiast żadnych oszczędności.
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r., sygn. akt. FZ 794/04).
Obecna sytuacja J.F. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych bez pogorszenia warunków bytowych.
Otrzymuje on wprawdzie stały dochód w postaci emerytury, świadczenie to nie jest jednak wysokie i musi wystarczyć na utrzymanie dwóch osób. Zaznaczyć przy tym wypada, że małżonkowie starają się minimalizować wszelkie wydatki, nawet te związane z wyżywieniem. Świadczą o tym przedłożone paragony dotyczące częstego zakupu serc wieprzowych i kości wieprzowych. Wnioskodawca nie posiada też żadnych oszczędności. Stąd konieczność poniesienia kosztów sądowych przez stronę skarżącą, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 500 zł. jest poza jej możliwościami płatniczymi.
W związku z powyższym oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej.
Stąd też orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 244§1, art. 245§3, art. 246§1 pkt.
- 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz.270 z p. zm.)