Wyrok WSA w Krakowie z 2 kwietnia 2004 r., I SA/Kr 2003/01

Sąd

Dnia 2 kwietnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2004r.

Sprawa

sprawy ze skargi H. R. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 27 sierpnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej - skargę oddala -

Skład

Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk Sędziowie NSA Jan Zając Asesor WSA Anna Znamiec (spr.)
Krystyna Mech protokolant

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 7.12.2000r. Izba Skarbowa uchyliła decyzję Urzędu Skarbowego K. ustalającą Pana H. R. odpowiedzialnym za zaległości w podatku VAT za okres IV, VII, VIII - XI 1997r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.

Urząd Skarbowy K. postanowieniem z dnia [...].2001 r. wszczął postępowanie w powyższej sprawie i wydał decyzję z dnia [...].2001 r. nr [...], którą ustalił że Pan H. R. odpowiedzialnym za zaległości spółki cywilnej D. - R. w podatku od towarów i usług za okres IV, VII-XI 1997r. Uznając, iż w sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające odstąpienia od odpowiedzialności. Powołano się przy tym na przepis art. 332 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 40 ust. 1 i 2 oraz art. 47 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r o zobowiązaniach podatkowych

Od powyższej decyzji Pan H. R. odwołał się do Izby Skarbowej zarzucając błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 40 ustawy z dnia 19 grudnia I980 r. o zobowiązaniach podatkowych oraz uchybienia proceduralne mające wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu podniesiono, że od [...].2000 r. toczy się postępowanie w sprawie ustalenia odpowiedzialności Pana H. R. za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług byłej spółki cywilnej "D. -R.", której Pan H. R. był uczestnikiem wraz z C. D. - za okresy rozliczeniowe w tym podatku: 03, 04, 07 i od 08 do 12.1997 r. W toku tego postępowania organ podatkowy pierwszej instancji wydał dnia [...].2000 r. dwie decyzje cząstkowe obejmujące swoim rozstrzygnięciem część przedmiotu wszczętego postępowania, tj.: decyzję Nr [...] ustalającą odpowiedzialność Pana H. R. za zaległości podatkowe Spółki dotyczące okresów rozliczeniowych: 04, 07, 08, 09, 10, 11.1997r. oraz decyzję Nr [...] ustalającą odpowiedzialność Pana H. R. za zaległość podatkową Spółki za okres rozliczeniowy: grudzień 1997r. Po uchyleniu przez Izbę Skarbową, decyzją z dnia [...].2000 r., znak: [...], pierwszej ze wskazanych powyżej decyzji Urzędu Skarbowego i przekazaniu sprawy w tym zakresie do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, Urząd Skarbowy K. w ramach toczącego się już postępowania wszczął l postanowieniem z dnia [...].2001 r. po raz drugi postępowanie wobec Pana H. R. w tej samej sprawie, tj. w zakresie objętym postanowieniem z dnia [...].2000 r.

Podniesiono ponadto, że w dniu [...].2001 r., poinformowano Urząd Skarbowy K. o złożonym do Ministra Finansów żądaniu stwierdzenia nieważności ostatecznych decyzji Izby Skarbowej utrzymujących w mocy decyzje Inspektora Kontroli Skarbowej w zakresie podatku od towarów i usług, a skierowanych do spółki cywilnej "D.-R.". Z uwagi na fakt, iż rozstrzygnięcia spraw dotyczących prawidłowości wymiarów zobowiązań i określenia zaległości podatkowych stanowią niewątpliwie zagadnienia wstępne dla postępowań w sprawach ustalenia odpowiedzialności za wynikające z tych rozstrzygnięć długi podatkowe zakończenie przedmiotowej sprawy decyzją stanowi naruszenie normy wynikającej z art. 201 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej. Ponadto decyzja Urzędu Skarbowego wbrew normie wynikającej z art. 40 ust.2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych nie uzasadniania zdaniem odwołującego się powodów, dla których nie uwzględnia negatywnych przesłanek orzekania odpowiedzialności; Samo powołanie się na osiągane w przeszłości dochody przy pominięciu zgłaszanych przez niego zarzutów jest niewystarczające.

Decyzją Izby Skarbowej z dnia [...].2001 r. nr [...] utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję, powołano się przy tym na art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r o zobowiązaniach podatkowych. Podkreślono przy tym, że iż decyzja ustalająca odpowiedzialność całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki cywilnej została wydana na podstawie ostatecznych decyzji tut. Izby Skarbowej, utrzymujących w mocy decyzje wydane w dniu [...].1999r. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego spółki cywilnej D. - R. w podatku VAT za III, IV, VII-XII 1997r..Natomiast postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych nie jest przesłanką uzasadniającą uchylenie zaskarżonej decyzji, a także zawieszenie postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności. Przyznano przy tym, że nie było konieczności wszczynania drugiego postępowania tzn. wydania postanowienia z dnia [...].2001 r. w sprawie ustalenia odpowiedzialności Podatnika za zobowiązania podatkowe spółki cywilnej. Postępowanie wszczęte postanowieniem z dnia [...].2000r. nie zostało zakończone z uwagi na uchylenie przez Organ odwoławczy decyzji organu l instancji. Jednakże nie stanowi to podstawy do uchylenia decyzji organu l instancji. Uznano także, że Urząd Skarbowy przeprowadził postępowanie mające na celu zbadanie czy w sprawie wystąpiły przesłanki do odstąpienia od orzeczenia odpowiedzialności podatkowej ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno-gospodarcze. Wzięto pod uwagę przede wszystkim możliwości płatnicze podatnika. Według ustaleń organu l instancji H. R. prowadzi działalność gospodarczą w spółce cywilnej R. i S-ka. W 1999r. Podatnik uzyskał dochód w wysokości [...] zł., natomiast za okres I-XI 2000r. dochód w wysokości [...] zł. Zdaniem Izby Skarbowej uzyskane dochody pozwalały na zapłatę zaległego podatku, bez zagrożenia egzystencji. Fakt, iż z powodu nieuczciwości byłego partnera gospodarczego Pan R. zmuszony był do uregulowania pozostałych zobowiązań wobec kontrahentów rozwiązanej Spółki, co pochłonęło oszczędności i walory majątkowe nie może stanowić uzasadnienia do odstąpienia od orzekania odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe. Ponadto Podatnik decydując się na prowadzenie działalności w formie spółki cywilnej powinien liczyć się z konsekwencjami w przypadku nieuregulowania zobowiązań podatkowych przez Spółkę.

Na decyzję tę wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesiona przez Pana H. R., w której domaga się on uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący, zarzucił przy tym naruszenie art 201 par 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa. W skardze podniesiono, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W sprawie wydane zostały dwa postanowienia dotyczące wszczęcia postępowania w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności za zaległości spółki cywilnej z dnia [...].2000 r i z dnia [...].2001 r. Ponadto przedmiotowa decyzja została wydana na podstawie decyzji wymiarowych Inspektora Kontroli Skarbowej, które zostały utrzymane w mocy przez Izbę Skarbową. Decyzje te stanowią zagadnienia wstępne do wydania decyzji w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości w podatku VAT. Nie uwzględniono przy tym, że skarżący zwrócił się z wnioskiem do Ministra Finansów o stwierdzenie nieważności decyzji wymiarowych. Wobec powyższego, zdaniem skarżącego, postępowanie w sprawie ustalenia odpowiedzialności powinno zostać zawieszone.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała dotychczasowe stanowisko. Podkreślono przy tym, że zarówno organ l jak i II instancji przeprowadziły postępowanie mające na celu zbadanie czy w sprawie wystąpiły przesłanki do odstąpienia od orzeczenia odpowiedzialności podatkowej ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno-gospodarcze. Zbadano przede wszystkim możliwości płatnicze Podatnika i uznano, iż uzyskuje on dochody pozwalające na zapłatę przedmiotowej zaległości bez zagrożenia jego egzystencji. Drugie postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie objętej postanowieniem z dnia [...].2000r. było co prawda zbędne, ale nie stanowi to podstawy do uchylenia decyzji w sprawie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości spółki cywilnej. Także toczące się postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji prejudycjalnej nie jest przesłanką uzasadniającą uchylenie zaskarżonej decyzji, lub zawieszenie postępowania w sprawie orzeczenia odpowiedzialności.

Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2003 roku sygn. akt l SA/Kr 97/01 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie oddalił skargę Pana H. R. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...].2000 roku, nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności Pana H. R. za zobowiązania podatkowe spółki cywilnej "D. - R." w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1997 r.

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje nie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego bądź procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż w sprawie zostały wydane dwa postanowienia o wszczęciu postępowania po raz pierwszy w dniu [...].2000 r., a następnie w związku z uchyleniem decyzji Urzędu Skarbowego K. przez Izbę Skarbową po raz drugi w dniu [...].2001 r., w ocenie Sądu uchybienie to nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Strona skarżąca podnosi w skardze, że rozstrzygnięcie spraw dotyczących wymiaru podatku od towarów i usług spółce cywilnej "D. - R." stanowi zagadnienie wstępne dla niniejszego postępowania w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności Pana H. R. za zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres IV, VII - XI 1997 r. spółki cywilnej D. - R.. Bezspornym jest, że decyzje wydane przez Inspektora Kontroli Skarbowej w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres IV, VII - XI 1997 r. są decyzjami ostatecznymi. Rozstrzygnięcie w toczącym się przed Ministrem Finansów postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych nie stanowi zagadnienia wstępnego, a w konsekwencji nie jest przesłanka określoną w przepisie art. 201 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) wystarczającą do zawieszenia postępowania. Zagadnienie wstępne, zwane też kwestią wstępną lub prejudycjalną, dotyczy sytuacji kiedy rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od wcześniejszego zagadnienia materialnoprawnego, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu administracyjnego lub sądu i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Krakowie sygn. l S.A./Kr 519/96). Decyzja orzekająca o odpowiedzialności wspólnika Pana H. R. za zaległości podatkowe spółki nie jest zatem przedwczesna, skoro została poprzedzona ostateczną decyzją w sprawie określenia zobowiązania podatkowego spółce cywilnej "D. - R.".

Zgodnie z linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz doktryną, przedmiotem postępowania w sprawach odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe są wyłącznie kwestie związane z odpowiedzialnością osoby trzeciej, a celem wydanie decyzji, o której mówi art. 40 ust. 1 w zw. z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (t. jedn. z 1993 r, Nr 108, poz. 486 z późn. zm.) w zw. z art. 332 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). W postępowaniu tym nie rozstrzyga się już kwestii związanych z ustaleniem istnienia obowiązku podatkowego oraz wysokością zobowiązania podatkowego. Wcześniejsze ustalenia dotyczące kształtu odpowiedzialności podatnika są ostateczne. W postępowaniu, którego stroną jest osoba trzecia, podstawowy stosunek podatkowoprawny traktowany jest jako istniejący obiektywnie stan prawny, rodzący skutki dla stosunku instrumentalnego w sposób wiążący i niepodważalny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Białymstoku sygn. akt S.A./Bk 591/95). Poglądy te w pełni podziela Sąd, w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę. W związku z tym należy stwierdzić, że nie mogą być uwzględnione - w postępowaniu, którego dotyczy złożona skarga - argumenty i zarzuty strony skarżącej. Ich nieuwzględnienie przez organy podatkowe nie stanowi więc, wbrew zarzutom skargi naruszenia przepisu art. 201 par. 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa.

Zakres kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego określa przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc, że Sąd sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem, Sąd sprawdza, czy wydanie decyzji nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, procesowego, a naruszenie prawa mające lub mogące mieć wpływ na wynik sprawy skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji zgodnie z przepisem art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

W związku z powyższym, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego lub procesowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uznając ją za zgodną z prawem, skargę oddalił na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)