Uzasadnienie
Postanowieniami z dnia 9 października 2013 r. Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...] Dyrektor Izby Celnej (dalej: "organ odwoławczy") stwierdził niedopuszczalność odwołania A.O. (dalej "skarżący"), reprezentowanego przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego (dalej: "organ I instancji") z 26 października 2012 r. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące od maja do sierpnia 2009 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięć organ odwoławczy wskazał art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 740 ze zm.; dalej: "O.p.").
Uzasadniając rozstrzygnięcia organ odwoławczy zauważył, że decyzje organu I instancji nie zostały prawidłowo doręczone skarżącemu. Nie weszły zatem do obrotu prawnego w rozumieniu art. 212 O.p. Tym samym odwołanie należało uznać za niedopuszczalne, gdyż nie zaczął biec termin, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Podstawę takiego wniosku stanowił fakt, iż przedmiotowe decyzje zostały doręczone w dniu 30 października 2012 r. kuzynowi skarżącego – Ł. B., który jak wynika z akt sprawy zamieszkuje pod innym adresem niż skarżący a zatem nie może być uznany za domownika skarżącego. Zdaniem organu odwoławczego, ponieważ decyzje organu I instancji zostały doręczone osobie nieuprawnionej, to nie weszły one nigdy do obrotu prawnego. Zatem na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 O.p. odwołania należało uznać za niedopuszczalne.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący. Pismami z dnia 29 października 2013 roku wniósł więc skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienia organu odwoławczego. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie prawa procesowego (art. 122 w zw. z art. 217§2 O.p.) poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych to jest przeprowadzenie jakichkolwiek dowodów na okoliczność wejścia do obrotu prawnego przedmiotowych decyzji oraz naruszenie prawa materialnego (art. 228§1 pkt 1 O.p.) poprzez uznanie, iż zaskarżone decyzje nie weszły do obrotu prawnego.
Odpowiadając na skargi, organ odwoławczy podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w skarżonych postanowieniach wniósł o oddalenie skarg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Skargi nie zasługują na uwzględnienie. Stosownie do art. 223 § 2 pkt 1 O.p. odwołanie od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia podatnikowi rozstrzygnięcia w sprawie. Aby zatem ustalić, czy odwołania zostały wniesione w terminie, należało zbadać czy (i kiedy) zaskarżone decyzje zostały doręczone stronie skarżącej. Wypada zatem przypomnieć, że zgodnie z art. 145 §1 O.p. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela — temu przedstawicielowi. W przedmiotowej sprawie na etapie postępowania w I instancji skarżący będący osobą fizyczną nie działał przez przedstawiciela ani nie wyznaczył pełnomocnika - zatem decyzje powinny mu były zostać doręczone w pierwszej kolejności zgodnie z dyspozycją art. 148 §1 O.p. tj. osobiście w miejscu zamieszkania lub pracy.
Natomiast zgodnie z art. 149 O.p. w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi.
W sprawie nie jest kwestionowane, że decyzje Naczelnika Urzędu Celnego zostały doręczone kuzynowi skarżącego. Z akt sprawy wynika, że adnotacje poczty zawarte w dowodzie doręczenia przedmiotowych decyzji nie zawierają precyzyjnej informacji komu doręczono pismo w trybie art. 149 O.p (tj. nie wskazano czy pismo doręczono pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi czy dozorcy oraz nie zaznaczono informacji, o której mowa w zdaniu drugim powołanego art. 149 O.p.). Zatem okoliczności rozpatrywanej sprawy nie stwarzają nieusuwalnego domniemania prawidłowości doręczenia decyzji i mając to na uwadze należy stwierdzić, że organ prawidłowo przyjął, że zaskarżone decyzje nie zostały skutecznie doręczone skarżącemu.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 120/14, Lex nr 1434562, przesłanki doręczenia powinny być przestrzegane w sposób rygorystyczny, ponieważ tylko takie postępowanie zapewnia stronie gwarancję prawa do udziału w postępowaniu, a podczas konwalidacji braków doręczenia powinno się mieć na uwadze to, że odbywa się ono w sposób, którego warunków nie można odtworzyć w późniejszym postępowaniu. Sąd zauważa, że skoro czternastodniowy termin na złożenie odwołania w myśl art. 223 § 2 pkt 1 O.p rozpoczyna swój bieg z chwilą doręczenia decyzji, to w realiach niniejszej sprawy termin ten dotąd nie rozpoczął swojego biegu. Dopiero bowiem z chwilą doręczenia zaskarżonych decyzji w prawidłowym trybie, odpowiadającym ściśle wszelkim adekwatnym wymogom stawianym przez Ordynację podatkową, podatnikowi będzie przysługiwało prawo odwołania od tej decyzji.
Obecnie natomiast decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z 26 października listopada 2012 r. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym nie wywołują żadnych skutków, a w szczególności takich, jakie ustawa procesowa wiąże z doręczeniem stronie postępowania podatkowego decyzji podatkowej. W ocenie Sądu nawet w przypadku gdy strona miała możliwość zapoznania się z treścią decyzji to fakt ten pozostaje bez wpływu na jeden z zasadniczych warunków wejścia w życie decyzji, którym jest prawidłowe jej doręczenie osobie uprawnionej. Bez znaczenia prawnego jest fakt dowiedzenia się przez stronę o treści decyzji poza przewidzianym w prawie trybem doręczenia decyzji. Dopóki decyzje nie zostaną doręczone stronie w sposób zgodny z przepisami o doręczeniach, nie wchodzą ona do obrotu prawnego.
W konsekwencji Dyrektor Izby Celnej zobligowany był, zgodnie z dyspozycją art. 228§1 pkt 1 O.p., stwierdzić niedopuszczalność wniesionych odwołań od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 26 października 2012 r.
Mając zatem na uwadze całokształt przedstawionych wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organu odwoławczego przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonych postanowień, a tym samym uznając skargi za nieuzasadnione w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) orzekł o ich oddaleniu.
Sąd łącząc na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. - w celu łącznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia - sprawy ze skarg A.O. na postanowienia Dyrektora Izby Celnej z 9 października 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołań działał na zasadzie art. 111 § 2 p.p.s.a.. Sprawy te pozostawały bowiem w związku, który poza aspektem podmiotowym (ta sama strona skarżąca), przejawiał się także w związku faktycznym oraz prawnym. Względy ekonomii procesowej przemawiały zatem zdecydowanie za ich połączeniem.