Uzasadnienie
Pismem z dnia 11.08.2009r. Sąd Okręgowy w T. Wydział II Karny przesłał Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w T. prawomocny wyrok z dnia 2.03.2009r. sygn. akt II K 45/08 o przepadku na rzecz Skarbu Państwa równowartości korzyści majątkowej w kwocie 27.500zł osiągniętej z popełnionego przestępstwa przez K.M. W dniu 27.08.2009r. K.M. doręczone zostało pismo zawierające wezwanie do uregulowania powyższej kwoty wraz z kosztami upomnienia. Strona, działając przez Pełnomocnika, złożyła pismem z dnia 7.12.2009r. wniosek do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. o rozłożenie na raty orzeczonej równowartości korzyści majątkowej podlegającej przepadkowi.
Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. postanowieniem z dnia 2.02.2010r. nr [...] zwrócił Stronie powyższy wniosek.
Pełnomocnik Strony zażalił się na powyższe rozstrzygnięcie, a Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 21.5.2010r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Pismem z dnia 28.05.2010r. Strona, działając przez Pełnomocnika, złożyła do Sądu Okręgowego Wydział II Karny w T. wniosek o odroczenie wykonania oraz rozłożenie na raty środka karnego przepadku korzyści majątkowej osiągniętej z popełnionego przestępstwa.
Sąd Okręgowy w T. Wydział II Karny postanowieniem z dnia 12.07.2010r. sygn. akt II Ko 90/10, stwierdził swą niewłaściwość i sprawę wniosku przekazał do rozpoznania Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w T. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. postanowieniem z dnia 18.08.2010r. znak [...] rozstrzygnął sprawę merytorycznie odmawiając odroczenia oraz późniejszego rozłożenia na raty środka karnego przepadku korzyści pochodzącej z przestępstwa orzeczonej w pkt II wyroku Sądu Okręgowego w T. Wydział II Karny z dnia 2.03.2009r. sygn akt II K 45/08.
Na powyższe postanowienie pismem z dnia 1.09.2010r. Pełnomocnik Strony złożył zażalenie, wnosząc o ponowne rozpoznanie wniosku i jego uwzględnienie.
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 13.12.2010 r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wywiódł, iż organy administracyjne są niewłaściwe w sprawie. Przepis art. 206 § 2 w związku z art. 206 § l Kodeksu karnego wykonawczego, zwany dalej k.k.w., wskazuje na właściwość sądu do orzekania w zakresie odraczania, rozkładania na raty i umarzania należności sądowych. Kwestie te przesądza uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2007r. I KZP 12/07, która rozwiewa wszelkie wątpliwości w tym zakresie. Stanowi, iż organem postępowania wykonawczego właściwym do orzekania, na podstawie art. 206 § 3 k.k.w. w przedmiocie rozłożenia na raty kwoty pieniężnej stanowiącej równowartość orzeczonego przepadku jest sąd pierwszej instancji.
Umarzając postępowanie organu I instancji, Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił uwagę, iż naczelnik urzędu skarbowego nie może orzekać w tym zakresie. Nie oznacza to natomiast, że pozostawi wniosek bez rozpatrzenia. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. powinien przekazać wniosek strony do Sądu na podst. art. 66 § 4 Kpa., gdyż jako niewłaściwy w sprawie i nie może orzekać na podstawie przepisów k.k.w.
Organ odwoławczy podniósł, iż znane mu jest odmienne stanowisko Sądu Okręgowego w T. wyrażone w postanowieniu z dnia 12.07.2010r. Organ egzekucyjny /naczelnik urzędu skarbowego/ winien jednak z urzędu przestrzegać swej właściwości rzeczowej, wyznaczonej negatywnie w tej sprawie w oparciu o art. 206 § 2 k.k.w.
Postanowienia Sądu Okręgowego nie mogą bowiem wyznaczać właściwości urzędu wbrew przepisom art. 206 § 2 k.k.w oraz uchwale Sądu Najwyższego.
Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. art. 27 i art. 206 § 3 k.k.w. oraz wadliwość formalnoprawną wynikającą z naruszenia art. 138§1 pkt 2 oraz art. 144 ustawy kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 18, art. 17 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż organ odwoławczy może podjąć w trybie art. 138 § l pkt 2 k.p.a. decyzję o umorzeniu postępowania tylko wówczas, gdy zachodzą okoliczności wskazane w art. 105 k.p.a. Umorzenie postępowania w wypadku uchylenia decyzji organu I instancji jest dopuszczalne tylko w powiązaniu z treścią art. 105 k.p.a
Następnie zauważono, iż zgodnie z art. 66 § 4 kpa organ nie może zwrócić podania z tej przyczyny, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, jeżeli w tej sprawie sąd uznał się już za niewłaściwy. W przedmiotowej sprawie zapadło prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego w T. Wydział II Karny z dnia 12.07.2010 roku, sygn. akt: II Ko 90/10, II K 45/08, z którego wynika, że Sąd Okręgowy na podstawie art. 35 §1 kpk w zw z art. l §2 kkw stwierdził swą niewłaściwość i sprawę w przedmiocie odroczenia wykonania i rozłożenia na raty środka karnego w postaci przepadku korzyści majątkowej orzeczonej wyrokiem Sądu Okręgowego w T. Wydział II Karny z dnia 02.03.2009 i przekazał do rozpoznania II Urzędowi Skarbowemu w T. Ponadto powołując się na normę art. 206 § 3 k.k.w.
Skarżący uważa, iż kierowana jest ona do urzędów skarbowych, jako organów postępowania wykonawczego, właściwych do wykonywania orzeczeń o przepadku (art. 27 k.k.w.) Te organy są zatem właściwe do podejmowania decyzji w przedmiocie odroczenia wykonania, rozłożenia na raty i umarzania nawiązki oraz kwoty pieniężnej stanowiącej równowartość orzeczonego przepadku.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu niniejszej sprawie ogniskuje się wokół problemu właściwości rzeczowej w zakresie orzekania w sprawie odroczenia i późniejszego rozłożenia na raty orzeczonej wyrokiem sądu równowartości korzyści majątkowej podlegającej przepadkowi.
Kwestie właściwości została m.in. uregulowana w art. 66 kpa. Zgodnie z § 3 tego przepisu jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Dopuszczalność wydania postanowienia o zwrocie podania jest jednak ograniczona. W myśl uregulowań art. 66 § 4 kpa organ nie może jednak zwrócić podania z tej przyczyny, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, jeżeli w tej sprawie sąd uznał się już za niewłaściwy. W takiej sytuacji pomimo dokonanej przez organ wykładni przepisów prawa wyznaczających właściwość sądu w sprawie, organ jest związany postanowieniem sądu i obowiązany jest sprawę załatwić. Rozwiązanie przyjęte w art. 66 § 4 kpa jest konsekwencją uchylenia Działu V kpa " Rozstrzyganie sporów o właściwość między organami administracji publicznej a sądami powszechnymi " i powoduje, iż w zakresie właściwości rozstrzygają.
Z przyjętego rozwiązania wynika, iż w razie sporu negatywnego o właściwości do rozpoznania sprawy przesądza organ lub sąd, w zależności, od tego który jako pierwszy otrzymał podanie. Jest to konsekwencją wprowadzenia w kodeksie postępowania cywilnego art. 199 1 zgodnie z którym Sąd nie może odrzucić pozwu z tego powodu, że do rozpoznania sprawy właściwy jest organ administracji publicznej lub sąd administracyjny, jeżeli organ administracji publicznej lub sąd administracyjny uznały się w tej sprawie za niewłaściwe. Takiego uregulowania nie ma jednak w procedurze karnej w związku czym prawomocne postanowienie sądu stwierdzającego swoją niewłaściwość jest dla organu wiążące. Orzeczenie prawomocne pociąga bowiem za sobą te konsekwencje, że nikt nie może negować faktu istnienia orzeczenia i jego określonej treści, bez względu na to, czy był, czy też nie był stroną w postępowaniu, w wyniku którego zostało wydane orzeczenie, które stało się prawomocne.
Przyjęte przez Dyrektora Izby Skarbowej rozwiązanie nie tylko jest sprzeczne z wyżej powołanymi przepisami ale również z fundamentalną zasadą prawa obywatela do sądu, która w niniejszej sprawie przyjmuję szerszą postać a mianowicie prawa obywatela do rozpatrzenia sprawy przez organ władzy publicznej. W niniejszej sprawie od jej rozpatrzenia uchylił się zarówno sąd powszechny jak i organ administracji państwowej pozbawiając stronę podstawowych uprawnienia do rozpatrzenia wniosku odroczenia i późniejszego rozłożenia na raty orzeczonej wyrokiem sądu równowartości korzyści majątkowej podlegającej przepadkowi.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c w/w ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.