Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Towarzystwa Sportowego "H" w K., w likwidacji o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję
Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 30.09.2013r., nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011r.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" Towarzystwo Sportowe "H" w K., w likwidacji nie posiada majątku i nie prowadzi działalności gospodarczej. W dniu 29.02.2012r. przekazało cały majątek Klubowi Sportowemu "H".
Jako "wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych" strona skarżąca podała kwotę – 1690 zł. a za ostatni rok obrotowy wykazała stratę w wysokości – 59 367,88 zł. Na koncie w ING Banku Śląskim S.A stowarzyszenie to posiada środki o wartości 3906,63 zł.
Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej zasługuje tylko w części na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy.Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy (w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny.
Przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ppsa, nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010, postan. NSA z dnia 30.09.2011r., sygn. akt II Fz 409/11).
Warto zauważyć, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Nie można też przyjąć, że podmiot znajdujący się w stanie likwidacji powinien być traktowany podczas badania przesłanek prawa pomocy w sposób uprzywilejowany, gdyż takie uprzywilejowanie nie wynika ani z ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ani też z innych ustaw. Stąd też jedynym kryterium podlegającym ocenie w badanej materii jest kryterium stricte finansowe.
W rozpatrywanym przypadku natomiast, strona skarżąca posiada środki pieniężne w kwocie 3 906,63 zł. Pozwalają one na częściową partycypację w kosztach sądowych w sprawach o sygn. akt I SA/Kr 2101/13, I SA/Kr 2102/13, I SA/Kr 2103/13, w których wpis od skarg wynosi 1500 zł. oraz umożliwiają uiszczenie wpisu od skargi w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 2104/13, gdzie wynosi on 340 zł. Kierując się więc zasadą proporcjonalności orzekający zwolnił stowarzyszenie w niniejszej sprawie oraz w sprawach o sygn. akt I SA/Kr 2101 - 02/13 od kosztów sądowych ponad kwotę 1188 zł. (3 906 zł. minus koszty wpisu od skargi w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 2104/13 w wysokości 340 zł. daje sumę 3 566 zł.: 3 sprawy = ok.1188 zł.).
Odnosząc się natomiast do faktu, iż strona skarżąca w ostatnim roku poniosła stratę trzeba zauważyć, że strata powstaje w wyniku nadwyżki kosztów uzyskania przychodów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie zatem straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej podmiotu (por. postanowienie NSA z dnia 12.04.2011r., sygn. I GZ 92/11, postanowienie NSA z dnia 11.05.2011r., sygn. II GZ 228/11).
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz fakt, iż podmiot mający jakiekolwiek środki finansowe powinien partycypować w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego, zwłaszcza kiedy przyznanie prawa pomocy ma charakter fakultatywny, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.).