Uzasadnienie
Pismem z dnia 9 września 2010 r. Z. Ś. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o wyegzekwowanie należności, których firma "E" nie przekazała do Otwartego Funduszu Emerytalnego.
Postanowieniem z dnia 16 września 2010 r., znak [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił w/w pismo Z. Ś..
W uzasadnieniu organ zauważył, że dane wskazane w podaniu nie pozwalają na dokładne ustalenie rodzaju należności, które mają zostać wyegzekwowane, a zatem brak jest możliwości określenia organu uprawnionego do stwierdzenia ewentualnego niewykonania przedmiotowych obowiązków. Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił także uwagę, że jako administracyjny organ egzekucyjny podejmuje czynności egzekucyjne jedynie na wniosek wierzyciela (właściwego organu administracji publicznej) i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego.
W zażaleniu na powyższe postanowienie, strona zarzuciła zwrot pisma "bez reakcji na fałszowanie i okradanie przez tę firmę pracowników" i zwróciła się do organu II instancji o "uregulowanie składek jak i wpłacenie przez firmę E. należności jakie nie zostały uregulowane", ukaranie w/w firmy za kradzież i fałszowanie dokumentacji oraz sprawdzenie w ZUS nieuregulowanych opłat.
Postanowieniem z dnia 5 listopada 2010 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ II instancji powołał treść art. 66 §3 K.p.a. i wskazał, że negatywny wynik badania swojej właściwości przez Naczelnika Urzędu Skarbowego skutkował zwróceniem podania wnoszącemu. Z treści podania nie można było w sposób jednoznaczny stwierdzić, czy wniosek dotyczył egzekucji nieopłaconych składek ZUS, z których odprowadzana jest część składki do OFE (wówczas właściwym byłby Oddział ZUS), czy też może egzekucji niewypłaconego wynagrodzenia, od którego nie odprowadzono składek min. pośrednio do OFE (właściwy byłby sądowy organ egzekucyjny, po uzyskaniu stosownego orzeczenia sądu). Organ rozpatrujący zażalenie zwrócił także uwagę, że zawarta w zażaleniu prośba o "uregulowanie składek jak i wpłacenie przez firmę "E" należności jakie nie zostały uregulowane" nie leży w jego gestii, gdyż może on regulować składki ZUS tylko swoich pracowników.
W skardze na postanowienie z dnia 5 listopada 2010 r. Z. Ś. zarzucił organowi, że powołując się na treść art. 66§3 K.p.a. "wprowadza w błąd i oszukuje stronę co do rzetelności tego artykułu", zarzucił również naruszenie w toku postępowania przepisów k.p.a. dotyczących rzetelnego informowania strony. W uzasadnieniu skargi podniósł w szczególności, że organ I instancji nawet nie sprawdził czy zostało popełnione przestępstwo, czy "jest to pomówienie". W związku z tym skarżący został zmuszony do zajęcia sprawą następnej instancji – sądu administracyjnego. Przedstawione w skardze okoliczności mają, zdaniem skarżącego, świadczyć o braku "wiarygodności jak i rzetelności co do prawidłowego informowania strony" oraz zaniedbanie nałożonego na urząd skarbowy obowiązku wyegzekwowania od firmy "E" zaległości oraz ukarania jej za składanie fałszywych dokumentów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Nie budzi wątpliwości, że organy podatkowe obowiązane są zgodnie z art. 19 kpa przestrzegać z urzędu swojej właściwości zarówno miejscowej jak i rzeczowej. Zasady postępowania w przypadku stwierdzenia braku właściwości określają natomiast art. 65 § 1 oraz art. 66 §3 K.p.a. Pierwszy z tych przepisów stanowi, że jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie.
Natomiast drugi z nich przewiduje, że jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Art. 66 § 3 kpa wymienia zatem przypadki gdy na organie administracji publicznej nie ciąży obowiązek przekazania sprawy do organu właściwego, a jedynie zwrot podania wnoszącemu. Rozstrzygnięcie takie może zatem zapaść tylko w sytuacjach wskazanych w tym przepisie, a zatem gdy ustalono, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny, a także gdy organ do którego wniesiono podanie stwierdzi po pierwsze, że jest niewłaściwy, a po drugie nie będzie w stanie dokonać ustalenia organu administracji publicznej właściwego w sprawie. Może to nastąpić zarówno wtedy, gdy takiego organu nie ma, jak i wtedy gdy ze względu na obowiązujące rozwiązania prawne lub treść wniosku nie może ustalić właściwego dla danego podania organu.
W sytuacji jednak gdy treść żądania budzi wątpliwości organ administracji publicznej jest obowiązany, przed podjęciem postanowienia w kwestii swojej niewłaściwości do rozpatrzenia wniesionego podania, dokładnie ustalić treść żądania oraz rzeczywistą wolę wnoszącego podanie. Od takiego bowiem ustalenia zależy określenie właściwego rzeczowo organu, któremu należy przekazać pismo strony albo uznanie, że organu właściwego nie można ustalić. Dopiero gdy wątpliwości nie uda się usunąć bądź gdy wnoszący podanie żąda załatwienia sprawy niepodlegającej orzecznictwu żadnego organu państwowego, organ niewłaściwy może zwrócić podanie z pouczeniem, że jego żądanie nie może być rozpatrzone w trybie prawem przewidzianym.
Na konieczność wezwania osoby wnoszącej pismo do sprecyzowania treści żądania przed dokonaniem zwrotu tego pisma kładzie także nacisk orzecznictwo sądowe. W szczególności w wyroku z dnia 24 czerwca 2008 r wydanym w sprawie sygn akt II SA/Op 443/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu podkreślił że wezwanie takie należy uznać za konieczne, bowiem wyjaśnienia strony mogą mieć wpływ na ustalenie organu właściwego. Sprecyzowanie treści wniosku może w szczególności doprowadzić zarówno do uznania się za właściwy przez organ, do którego skierowano wniosek, jak też ustalenie innego organu jako właściwego do załatwienia sprawy. Dopiero tak przeprowadzone postępowanie gwarantuje właściwą ochronę zainteresowanemu, jak również przyczynia się do respektowania zasad ogólnych postępowania, w szczególności zasady zaufania, legalności, oraz szybkości postępowania.
W rozpoznawanej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego, mimo stwierdzenia, że z treści podania nie można jednoznacznie wywieść czy wniosek dotyczy egzekucji nieopłaconych składek ZUS, z których odprowadzana jest część składki do OFE (wówczas właściwym w sprawie byłby Oddział ZUS), czy też egzekucji niewypłaconego wynagrodzenia (wówczas właściwy byłby sądowy organ egzekucyjny, po uzyskaniu stosownego orzeczenia Sądu), poprzestał na stwierdzeniu swojej niewłaściwości, zamiast wezwać skarżącego o sprecyzowanie treści żądania.
Z tych też względów orzeczono jak w sentencji na podstawie wyżej powołanych przepisów oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Kosztów nie zasądzona bowiem strona ich nie poniosła.