Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie dnia wpłynął wniosek E. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych poprzez zwolnienie z wpisu od zażalenia na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 18 marca 2009r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartych w nim "oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów E.N. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem N. T. ur. w 1961r. córką P. N. ur. w 2002r., oraz synami P. N. ur. w 1997r. i P. N. ur. w 2004r. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje ona miesięcznie dochód w wysokości 1.683,14 zł. brutto. Spłaca kredyt mieszkaniowy w ratach wynoszących 510,59 zł, 933,87 zł i 879,27 zł, co daje łącznie kwotę 2.323,73 zł. miesięcznie. N. T. nie pracuje natomiast i nie osiąga dochodów.
Koszty utrzymania rodziny obejmują następujące wydatki: czynsz za mieszkanie - po podwyżce - 415, 36 zł, opłatę za gaz – 65,00 zł, opłatę za wodę 28,05 zł, opłatę za ogrzewanie - 119,66 zł, opłatę za prąd – 54,00 zł. Skarżąca ponosi ponadto koszty leczenia w wysokości 400,00 zł miesięcznie oraz koszty leczenia syna w wysokości 200,00 zł miesięcznie.
Skarżąca jest właścicielem mieszkania o pow. 62 m2 w K. Działka budowlana o pow. 7 a w N. należy natomiast do małoletniego syna.
W roku 2008 E. N. osiągnęła dochód wynoszący 22.324,73 zł przy przychodzie na poziomie 291.366,89 zł. Z deklaracji VAT - 7 za miesiąc wrzesień 2009r. wynika natomiast, że strona skarżąca dokonała dostawy na terytorium kraju której podstawa opodatkowania wyniosła 20.430,00 zł.
Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2009r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy.
W sprzeciwie od tego postanowienia skarżąca zakwestionowała rozstrzygniecie Referendarza i ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy zgodnie z pierwotnym wnioskiem. Przytoczywszy raz jeszcze okoliczności faktyczne dotyczące sytuacji osobistej i majątkowej skarżąca zwróciła uwagę, iż ze względu na konstrukcję odpowiednich przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy ma charakter ocenny i uznaniowy. Końcowe rozstrzygniecie winno zatem zostać poprzedzone kompleksową analizą sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Tymczasem Referendarz sądowy miał jedynie pobieżnie i ogólnikowo odnieść się do tych okoliczności. Wskazywany we wniosku dochód jest bowiem uśredniony do czasokresu miesiąca. Niejednokrotnie wskutek braku dochodu wnioskodawczyni zmuszona jest do korzystania z oszczędności i pomocy rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd.
Istota instytucji prawa pomocy uregulowanej w przepisach art. 243 - 263 P.p.s.a. wyraża się w zagwarantowaniu prawa do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. Zakres prawa pomocy i przesłanki jego przyznania są ściśle uregulowane w przepisach prawa. Zakres ten może być całkowity lub częściowy. Osobie fizycznej przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakikolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Tak więc instytucja prawa pomocy jest w istocie pomocą państwa dla osób, które ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą w ogóle uiścić kosztów sądowych, bądź nie mogą ich uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny.
Mając to na względzie, Sąd ocenił sytuację skarżącej - wynikającą ze złożonego oświadczenia oraz dołączonych dokumentów - w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z materiału zgromadzonego w aktach wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem oraz trojgiem nieletnich dzieci. Zestawiając wymienione wyżej dochody skarżącej z wykazanymi wydatkami związanymi z utrzymaniem rodziny i mieszkania oraz kosztami leczenia należy przyjąć, że skarżąca wykazała, że zasługuje na wsparcie ze strony Skarbu Państwa poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji.
Sąd kierując się wskazaniami logicznego wnioskowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy stwierdza, że skarżąca w sposób przekonywujący wykazała, że w jej sprawie wystąpiły przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Sąd przychylając się do wniosku o przyznanie prawa pomocy wziął pod uwagę także tę okoliczność, że na skarżącej ciąży obowiązek poniesienia kosztów postępowania sądowego w dwunastu połączonych sprawach w łącznej wysokości 1.200,00 zł, co stanowi stosunkowo duże obciążenie w zestawieniu z osiąganymi dochodami, nawet pomijając zobowiązania cywilnoprawne skarżącej związane ze spłatą kredytu mieszkaniowego. Jednorazowy wydatek w takiej wysokości niewątpliwie mógłby zachwiać sytuacją materialną i bytową rodziny skarżącej.
Nie bez znaczenia na treść wydanego rozstrzygnięcia pozostawał też fakt, że uprzednio w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji skarżącej przyznano już prawo pomocy w analogicznym zakresie (zwolnienie od wpisów sądowych: od skargi oraz od skargi kasacyjnej). W sytuacji gdy okoliczności faktyczne sprawy nie uległy zmianie, co jasno wynika z treści wniosku i dołączonych dokumentów brak jest podstaw do odmiennego rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że sytuacja materialna i rodzinna uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia skarżącej od wpisu sądowego.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.