Uzasadnienie
W dniu [...] 1999 r funkcjonariusze celni Urzędu Celnego w [...] zatrzymali w toku kontroli celnej samochód osobowy marki [...], rok produkcji 1994, poruszający się na zagranicznych znakach rejestracyjnych, którym kierował R. T.. Kierowca okazał niemiecki dowód rejestracyjny [...] oraz upoważnienie [...] z dnia [...]1998 r do poruszania się tym pojazdem przez w/w. Stwierdzono, iż samochód stanowi własność firmy [...] z siedzibą w [...], Niemcy.
W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że przedmiotowy pojazd został wprowadzony na polski obszar celny przez obywatela niemieckiego O. K., który jest Prezesem niemieckiej firmy [...], a także udziałowcem i członkiem zarządu polskiej firmy [...] Spółka z o.o. w [...]. Na granicy w/w pojazd został objęty procedurą odprawy celnej czasowej bezdokumentacyjnej z całkowitym zwolnieniem od cła. Następnie w dniu [...]1999 r O. K. zlecił R. T. przewiezienie samochodu do siedziby firmy [...] w Niemczech. Odnośnie R. T. ustalono, iż jest on wspólnikiem, członkiem zarządu oraz dyrektorem polskiej firmy [...], Spółka z o.o.
W toku postępowania skarżący wyjaśnił, że pozostawienie przedmiotowego samochodu w Polsce było spowodowane jego awarią, jednak twierdzenie to nie zostało poparte żadnym dowodem.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, a także okoliczność iż upoważnienie do dysponowania w/w pojazdem dla R. T. zostało wydane ponad rok przed dniem kontroli celnej, Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] 2000 r:
- - określił kwotę wynikająca z długu celnego powstałego w dniu [...]1999 r w kwocie [...]zł,
- - obliczył odsetki za zwłokę według zasad i wysokości jak od zaległości podatkowych od dnia [...]1999 r do dnia wydania niniejszej decyzji tj. [...]2000 r w kwocie [...] zł,
- - wymierzył opłatę manipulacyjną dodatkową za czynności podejmowane w wyniku naruszenia przez skarżącego warunków ustalonych przy objęciu na granicy w/w pojazdu procedurą odprawy czasowej w kwocie [...] zł.
Prezes Głównego Urzędu Ceł w [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od w/w decyzji, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie i stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nastąpiło naruszenie § 135 ust. 1 pkt.3 oraz 136 ust.3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 grudnia 1997 r w sprawie gospodarczych procedur celnych i procedur uproszczonych (Dz.U. Nr 147, poz.989 ze zm.). Okoliczności, jakie zaistniały w niniejszej sprawie wskazują, że nastąpiło naruszenie warunku odprawy czasowej, a mianowicie warunku wykorzystania towaru wyłącznie przez osobę uprawnioną oraz warunku wywozu towaru najpóźniej w chwili wyjazdu osoby, która towar przywiozła (§ 136 ust.3 w/w rozporządzenia). Pojazd znajdujący się pod procedurą odprawy czasowej był wykorzystywany przez osobę nie uprawnioną.
Ustalony stan faktyczny uzasadnia - zdaniem organu odwoławczego -zastosowanie w tej sprawie art.212 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r -Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) stanowiącego, że z zastrzeżeniem art.211, dług celny w przywozie powstaje w wypadku niewykonania obowiązku wynikającego z czasowego składowania towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym lub ze stosowania procedury celnej, którą towar został objęty. W niniejszej sprawie, wobec nie ustalenia chwili niewykonania obowiązku, organ celny przyjął za chwilę powstania długu celnego - stosownie do art.222 § 2 Kodeksu celnego - dzień ujawnienia powyższego pojazdu w posiadaniu osoby nieuprawnionej tj. 25 czerwca 1999 r.
Stosowanie do art.212 § 3 Kodeksu celnego dłużnikiem jest osoba zobowiązana do wykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury tj. firma [...] z siedzibą w Niemcach, gdyż zgłoszenie celne w formie ustnej w procedurze odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła zostało dokonane na rzecz w/w podmiotu zagranicznego. Pojazd ten był wykorzystywany na polskim obszarze celnym przez pracownika w/w firmy, po czym został przekazany osobie krajowej, nieuprawnionej do korzystania z tego samochodu w celu - jak twierdzi skarżący - dokonania powrotnego wywozu pojazdu.
Organ odwoławczy podniósł, że w aktach sprawy znajduje się zlecenie wydane w dniu [...]1999 r w G. M., na mocy którego R. T. zobowiązany został przez O. K. do przewiezienia przedmiotowego pojazdu do G. M.. W ocenie Prezesa Głównego Urzędu Ceł oznacza to, że osoba zobowiązana do przestrzegania warunków procedury czasowej tj. firma [...], na rzecz której dokonano zgłoszenia celnego i w imieniu której działał O. K., naruszyła warunki tej procedury. Z faktem tym wiąże się wymiar opłaty manipulacyjnej dodatkowej, zgodnie z art.275 § 4 pkt.3 Kodeksu celnego. Kwota tej opłaty ustalona została w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 14 listopada 1997 r w sprawie opłat pobieranych przez organy celne (Dz.U. Nr 139, poz.937 ze zm.) i zgodnie z § 7 pkt.3 w/w rozporządzenia wynosi 100,00 zł.
Prawidłowy też jest - zdaniem organu odwoławczego - wymiar odsetek (art.242 § 3 Kodeksu celnego).
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania Prezes Głównego Ceł podniósł, iż skarżący nie wyjaśnił, na czym polega naruszenie prawa tj. art.120 i 122 Ordynacji podatkowej, dlatego nie jest możliwe ustosunkowanie się do tak ogólnikowo sformułowanych zarzutów. Za nietrafny natomiast organ odwoławczy uznał zarzut naruszenia art.123 w/w ustawy, bowiem skarżący miał możliwość brania czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Wbrew zarzutom skargi, organ I instancji właściwie oznaczył stronę niniejszego postępowania celnego, którą jest Firma [...], gdyż to ta właśnie firma działająca przez swoich przedstawicieli zobowiązana była do dochowania warunków procedury celnej. Nie uzasadniony jest zatem zarzut o przerzucaniu odpowiedzialności z osoby fizycznej na spółkę, jak również nie zachodziła potrzeba badania stosunku pracy na gruncie prawa niemieckiego. Wystarczające było stwierdzenie, że stosunek pracy zachodzi.
W sposób wyczerpujący zebrano i rozpatrzono materiał dowodowy, co bezzasadnym czyni zarzut naruszenia art.187 Ordynacji podatkowej. Brak było również podstaw do uznania, iż w sprawie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wskazany tryb dotyczy decyzji ostatecznych, natomiast odwołanie wniesiono od decyzji nie ostatecznej.
Prezes Głównego Urzędu Ceł uznał za uzasadniony zarzut wadliwego podania w decyzji organu I instancji podstawy prawnej, a właściwie podanie jej w sposób niepełny. Decyzja administracyjna winna wskazywać konkretny przepis prawa, a nie ogólnie akt prawny, ale w ocenie organu odwoławczego wada ta nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, tj. ogólnikowe wskazanie podstawy prawnej, zamiast konkretnych przepisów oraz przeniesienie odpowiedzialności z osoby fizycznej na skarżącą Firmę bez ustalenia, czy O. K. ma status pracownika. Dodatkowo skarżący podniósł, iż pierwotnie postępowanie było prowadzone wobec innego podmiotu jako strony i zarzucił naruszenie przepisów postępowania egzekucyjnego tj. art.158 § 2 ustawy z dnia 17.06.1966 r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 24, poz. 151 ze zm.) poprzez brak doręczenia skarżącemu postanowienia o zabezpieczeniu wraz z wykonaniem czynności zabezpieczających oraz naruszenie § 135 ust.1 pkt.3 i § 136 ust.3 Rozporządzenia ministra Finansów z dnia 1.12.1997 r w sprawie gospodarczych procedur celnych i procedur uproszczonych (Dz.U. Nr 147, poz.989 ze zm.).
W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie i stwierdził, że skarżący - podobnie jak w odwołaniu - zarzucił naruszenie przepisów postępowania celnego, nie wskazując jednak na czym konkretnie polegało naruszenie art.l2o, art.122, art.123 i art.187 Ordynacji podatkowej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art.133 w/w ustawy organ celny stwierdził, że akta sprawy jednoznacznie wskazują, że osobą na rzecz i w imieniu której dokonano zgłoszenia celnego do procedury odprawy celnej czasowej jest firma [...], a zatem tylko ta firma działająca poprzez swoich przedstawicieli była zobowiązana do dochowania warunków procedury, tym samym nie wykonując ich stała się dłużnikiem celnym.
Prezes Głównego Urzędu Ceł podtrzymał swoje stanowisko odnośnie niepełnego powołania w decyzji organu I instancji podstawy prawnej, co jednak nie uzasadnia uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia z tego powodu. Organ celny powtórzył także swoją argumentację odnośnie strony niniejszego postępowania.
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania egzekucyjnego w administracji - zdaniem Prezesa Głównego Urzędu Ceł - nie mogą natomiast być podnoszone w skardze na decyzję w sprawie długu celnego, gdyż stanowiłoby to naruszenie zasady dwuinstancyjności, obowiązującej również w postępowaniu zabezpieczającym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone, zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r, Nr 153, poz. 1271 ze zm.), podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny ustalony przez organy celne nie budzi zastrzeżeń. Materiał dowody zgromadzony w aktach sprawy jednoznacznie potwierdza te ustalenia, a mianowicie, iż zatrzymany do kontroli w dniu [...]1999 r samochód marki [...], nr rej. [...] był zarejestrowany w Niemczech na firmę [...] (okoliczność tę stwierdza dowód rejestracyjny, którego fotokopia znajduje się w aktach sprawy). Za udowodnione należy uznać ustalenia organów celnych, że pojazd ten został wprowadzony na polski obszar celny przez O. K., Prezesa w/w Firmy, będącego obywatelem niemieckim. Na granicy przedmiotowy samochód został objęty procedurą odprawy czasowej bezdokumentacyjnej z całkowitym zwolnieniem od cła, stosownie § 134 pkt.2 i § 135 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1.12.1997 r w sprawie gospodarczych procedur celnych i procedur uproszczonych (Dz.U. Nr 147, poz.989 ze zm.). Przepisy te stanowią, że m.in. samochody osobowe mogą być przedmiotem odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła, jeżeli będą spełniały łącznie następujące warunki: 1/ stanowią własność osoby mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę poza polskim obszarem celnym, 2/ nie będą wykorzystywane w innych celach niż określone w § 134 w/w rozporządzenia, 3/ będą użytkowane wyłącznie przez osobę uprawnioną do korzystania z procedury odprawy czasowej.
Objęcie samochodu wskazaną procedurą następuje pod warunkiem, że pojazd taki zostanie przywieziony przez osobę mającą swoją siedzibę lub miejsce zamieszkania poza polskim obszarem celnym (§ 136 ust. 1w/w rozporządzenia). Warunek ten został spełniony, bowiem O. K, będący prezesem firmy [...], dokonując zgłoszenia celnego działał w imieniu i na rzecz zagranicznego podmiotu - właściciela pojazdu. Podnieść należy, że dokonanie zgłoszenia celnego należy rozumieć jako czynność prawną z definiowaną w art.3 § 1 pkt.24 Kodeksu celnego. Jest to czynność, poprzez którą osoba wyraża, w wymaganej formie i w określony sposób zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną.
Z kolei § 136 ust.3 w/w rozporządzenia stanowi, iż towary objęte procedurą odprawy czasowej powinny zostać powrotnie wywiezione lub otrzymać nowe przeznaczenie celne najpóźniej w dniu, w którym osoba, która je przywiozła, opuszcza polski obszar celny.
Dla zrozumienia istoty problemu konieczne jest podkreślenie, że zastosowanie procedury odprawy czasowej następuje w formie pozwolenia organu celnego na wniosek osoby, która ma użytkować towary. Oznacza to, że uprawnionym do korzystania z takich towarów jest wyłącznie osoba, której takie pozwolenie zostało udzielone. Przeniesienie praw i obowiązków na inną osobę dopuszczalne jest wyłącznie za zgodą organu celnego.
W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest, iż O. K. opuścił polski obszar celny nie wywożąc przedmiotowego pojazdu. Już ta okoliczność stanowiła naruszenie warunku odprawy czasowej i to bez względu na okoliczności, które spowodowały pozostawienie samochodu na polskim obszarze celnym. Podnoszone w toku postępowania argumenty o awarii pojazdu i niemożliwości kontynuowania nim jazdy obligowały skarżącego do zgłoszenia tego faktu organom celnym w celu nadania nowego przeznaczenia celnego dla w/w towaru.
Przekazanie upoważnienia dla osoby krajowej tj. R. T. do dysponowania samochodem objętym procedurą odprawy czasowej było prawnie niedopuszczalne, bowiem pojazd ten nie został dopuszczony do obrotu na polskim obszarze celnym i rozporządzanie nim w drodze czynności cywilnoprawnych naruszających warunki odprawy czasowej należy uznać za prawnie nieskuteczne.
Organy celne zasadnie przyjęły, iż w ustalonym stanie faktycznym nastąpiło naruszenie warunków odprawy czasowej, co skutkowało powstaniem długu celnego w przywozie, zgodnie z art.212 § 1 pkt.1 Kodeksu celnego.
Chwila powstania długu celnego została określona w wydanych rozstrzygnięciach na dzień [...].1999 r tj. w dniu ujawnienia przedmiotowego pojazdu, iż znajduje się on w posiadaniu osoby nieuprawnionej, co jest zgodne z art.222 § 2 w/w ustawy.
Prawidłowo również organy celne określiły firmę [...] jako dłużnika, gdyż to ta firma, a nie O. K. działający w jej imieniu i na jej rzecz, była zobowiązana do wykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury odprawy czasowej.
Opłata manipulacyjna dodatkowa została wymierzona zgodnie z art.275 § 4 pkt.3 Kodeksu celnego w związku z § 7 pkt.3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14.11.1997 r w sprawie opłat pobieranych przez organy celne (Dz.U. Nr 139, poz.937 ze zm.).
Organy celne w prawidłowej wysokości dokonały wymiaru odsetek od dnia powstania długu celnego stosując do ich obliczenia art.242 § 3 Kodeksu celnego.
Skarga w istocie nie kwestionuje powyższych ustaleń, a jedynie zarzuca niepełną podstawę prawną zawartą w decyzji pierwszoinstancyjnej. Sąd podzielił stanowisko Prezesa Głównego Urzędu Ceł, iż wada ta została usunięta w zaskarżonej decyzji, która wskazuje pełną podstawę prawną działania organów celnych. Sąd - stosownie do art.145 § 1 pkt.1 c uwzględnia skargę, jeżeli naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazane uchybienie w decyzji organu I instancji nie miało wpływu na wynik sprawy, dlatego zarzut skargi w tym zakresie nie mógł spowodować uchylenia zaskarżonej decyzji.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący powołania się na wcześniejszą decyzję skierowaną do [...] Spółka z o.o., a w konsekwencji zarzut naruszenia przepisów postępowania egzekucyjnego. Z akt sprawy wynika, że Dyrektor Urzędu Celnego w [...] decyzją z dnia [...].2000 r postępowanie wobec w/w spółki umorzył. Zarzuty w sprawie zabezpieczenia obowiązków celnych mogą być podnoszone w postępowaniu egzekucyjnym, a nie w postępowaniu o dług celny.
Argumentacja skargi o przeniesieniu odpowiedzialności z osoby fizycznej na skarżącego - w świetle powyższych ustaleń - jest bezzasadna. Jak wyżej wskazano przedmiotowy pojazd stanowił własność firmy niemieckiej [...], natomiast O. K. działał w imieniu i na rzecz tej firmy. Sąd podzielił stanowisko Prezesa Głównego Urzędu Ceł, iż w sprawie nie zachodziła potrzeba badanie statusu O. K., czy był on pracownikiem w/w spółki, istotne było stwierdzenie, że działał w imieniu i na rzecz tej spółki, skoro był jej prezesem i kierującym tym pojazdem, a samochód ten stanowił własność niemieckiej firmy. Organy celne - wbrew zarzutom skargi - prawidłowo określiły stronę niniejszego postępowania celnego.
Materiał dowodowy wskazuje, iż skarżący miał zapewniony czynny udział w prowadzonym postępowaniu, był powiadomiony o jego wszczęciu i możliwości składania wyjaśnień, jak również o jego zakończeniu i prawie zapoznania się z aktami i składania wyjaśnień. Zarzut naruszenia art.123 ordynacji podatkowej należy zatem uznać za bezzasadny.
Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia art.122 Ordynacji podatkowej to stwierdzić należy, że został on sformułowany ogólnikowo, co uniemożliwia ustosunkowanie się do jego treści.
Reasumując - organy celne w sposób należyty i przy zachowaniu obowiązującej procedury ustaliły stan faktyczny sprawy oraz prawidłowo określiły zakres praw i obowiązków strony tego postępowania. Skarga nie może być uwzględniona, gdyż wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko Prezesa Głównego Urzędu Ceł zawarte w zaskarżonej decyzji nie daje podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego w/w rozstrzygnięcia. Nie znajdując podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, należało orzec jak w sentencji.