Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek S.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 19.12.2013r., znak: [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz akt sprawy S.J. ur. w 1959r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną G.J. ur. w 1957r. i córką A.J. ur. w 1991r. Zatrudniony jest na podstawie umowy o pracę, na ½ etatu, z wynagrodzeniem 400 zł., miesięcznie. G.J. otrzymuje natomiast z GOPS w G. zasiłek stały w kwocie 30 zł., miesięcznie. Córka – A.J. zatrudniona jest na podstawie umowy o pracę w Przedsiębiorstwie Handlowym J.M. i uzyskuje z tego tytułu wynagrodzenie w kwocie 634,06 zł., miesięcznie, netto (770,64 zł., brutto).
S.J. przebył dwa zawały serca i operację guza jamy brzusznej, cierpi też się na nadciśnienie. G.J. leczy się w Poradni Chorób Nerwowych i Psychicznych. W marcu 2013r. uległa wypadkowi samochodowemu, podczas którego doznała złamania biodra.
Rodzina mieszka w domu jednorodzinnym z roku ok. 1946, o powierzchni mieszkalnej 80 m2. Nieruchomość ta obciążone jest hipoteką przymusową na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego w Oświęcimiu. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w O. prowadzi natomiast, w stosunku do niej, postępowanie egzekucyjne.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz.270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Przedmiotowy wniosek wymaga osobnego odniesienia się do kwestii zwolnienia od kosztów sądowych a osobnego do problemu ustanowienia pełnomocnika.
Zgodnie z art.239 pkt1) lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne niewątpliwie należy zaliczyć do katalogu spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. W związku z tym dalsze prowadzenie incydentalnego postępowania o zwolnienie od kosztów sądowych należy uznać za bezprzedmiotowe. Zwolnienie takie obowiązuje już bowiem z mocy samej ustawy.
W rezultacie więc, złożony wniosek, jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia adwokata. Przesłanką wymagającą oceny jest wobec tego fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów jego wynagrodzenia, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zdaniem orzekającego sytuacja S.J. stanowi podstawę do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Wysokość łącznego dochodu trzyosobowej rodziny wnioskodawcy nie daje możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, w tym i na wynagrodzenie fachowego pełnomocnika. Posiadana natomiast nieruchomość, w wyniku obciążenia jej hipoteką i prowadzenia w stosunku do niej egzekucji, nie może praktycznie stanowić zabezpieczenia ewentualnego kredytu czy pożyczki. Stąd też przychylenie się do wniosku S.J. odnośnie ustanowienia adwokata jest w pełni uzasadnione.
Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.
- 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz.270 z p. zm.) oraz na podstawie art. 161§1 pkt.
- 3) w zw. z art. 258§1 i §3 w/w ustawy.