Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowiez 8 września 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 244/22

Uzasadnienie

I.1. Decyzją z dnia 18 sierpnia 2020 r. znak: 180000/71/461083/2020/ZPWWO, wydaną na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374, ze zm., dalej: ustawa o COVID-19), Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: PZUS, organ) odmówił Z. S. (dalej: Strona, Skarżący) prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres marzec-maj 2020 r.

W uzasadnieniu decyzji PZUS przywołał treść art. 31zo ust. 1 oraz art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID-19 i wyjaśnił, że warunkiem zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek było przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych za marzec, kwiecień i maj 2020 r., nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. Organ stwierdził, że Skarżący nie złożył deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA w ww. terminie. Z powyższego powodu została podjęta decyzja o odmowie wnioskowanego zwolnienia.

I.2. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Strona podniosła, że działalność gospodarczą rozpoczęła na początku marca 2020 r. i nie była świadoma, że musi złożyć deklarację DRA w przypadku nieopłacania składek. Jednocześnie poinformowała, że w dniu 31 sierpnia 2020 r. złożyła brakujące deklaracje.

I.3. PZUS decyzją z dnia 12 października 2020 r. nr 180000/71/545454/2020-RED-KK-RDZ, wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: K.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy o COVID-19, utrzymał w mocy decyzję z dnia 18 sierpnia 2020 r. W uzasadnieniu organ, po przytoczeniu przepisów ustawy o COVID-19 stanowiących podstawę materialnoprawna rozstrzygnięcia, powołał tożsame fakty i okoliczności, które spowodowały odmowę uwzględnienia wniosku.

II.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję PZUS z dnia 12 października 2020 r., Skarżący potwierdził fakt złożenia deklaracji rozliczeniowych z uchybieniem ustawowego terminu. Jednocześnie wskazał, że powyższe wynikło z następujących powodów:

1. - działalność gospodarczą rozpoczął w dniu 2 marca 2020 r. i nie był świadomy obowiązku składania deklaracji DRA w przypadku miesięcy, za które składka wynosi 0 zł,
2. - podczas składania dokumentów potwierdzających rozpoczęcie działalności gospodarczej został poinformowany o możliwości skontaktowania się w kwietniu 2020 r. celem uzyskania informacji o wysokości należnej składki za marzec 2020 r. w związku z faktem działalności za niepełny miesiąc,
3. - z związku z pandemią urząd był nieczynny i nie mógł się ponownie skontaktować celem uzyskania dodatkowych informacji,
4. - brakujące deklaracje rozliczeniowe złożył w dniu 31 sierpnia 2020 r.,

II.2. W odpowiedzi na skargę PZUS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

III. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 czerwca 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 2271/20 uchylił decyzję PZUS z dnia 12 października 2020 r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia 18 sierpnia 2020 r.

W uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie wskazał, że "W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że Skarżący nie ma prawa do zawnioskowanego zwolnienia, albowiem wymaganą deklarację rozliczeniową ZUS DRA za okresy marzec-maj 2020 r. złożył w dniu 31 sierpnia 2020 r., tj. po upływie terminu wyznaczonego ustawą do dnia 30 czerwca 2020 r.

Wobec powyższego, należy zauważyć, że zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19, na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:

1. 1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,
2. 2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r.,
3. 3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.
4. – zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

Ponadto, na podstawie art. 31zq ust. 1-3 ustawy COVID-19:

1. – za marzec, kwiecień i maj 2020 r., a w przypadku, o którym mowa w art. 31zo ust. 8 - za lipiec, sierpień, wrzesień 2020 r., płatnik składek zobowiązany jest przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania (ust. 1);
2. – Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwalnia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia przesłania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych należnych za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek, a w przypadku gdy płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania - w terminie nie dłuższym niż 30 dni od terminu, w którym powinna być opłacona składka za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek (ust. 2);
3. – warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. a w przypadku, o którym mowa w art. 31zo ust. 8 należnych za lipiec, sierpień, wrzesień 2020 r. do dnia 31 października 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania (ust. 3).

Z powyższych przepisów wynika, że przedsiębiorcy przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek za okres od 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., jeżeli łącznie zostaną przez niego spełnione następujące warunki: 1) zgłoszenie w określonym czasie jako płatnik, 2) zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych, 3) przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. Wskazany w pkt. 3 obowiązek złożenia w wyznaczonym terminie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych, jako warunek zwolnienia z opłacenia składek, nie dotyczy tylko tych płatników, którzy są zwolnieni z obowiązku ich składania. (...).

W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że na Skarżącym ciążył obowiązek złożenia dokumentów rozliczeniowych należnych za okres marzec-maj 2020 r. w terminie do dnia 30 czerwca 2020 r. oraz że jako przyczynę wydania decyzji odmownej organ wskazał uchybienie terminowi do złożenia ww. dokumentów. Według organu bowiem, poprawne dokumenty rozliczeniowe ZUS DRA wpłynęły do ZUS dopiero 31 sierpnia 2020 r.

Przenosząc powyższe na grunt stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że w następstwie złożenia przez skarżącego wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek z dnia 21 czerwca 2020 r. (w formie elektronicznej), doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego, w którym, kierując się zasadą informowania stron wyrażoną w art. 9 k.p.a., Organ powinien był czuwać nad tym, aby na skutek nieznajomości prawa strona nie poniosła szkody. W tym celu, jak tego wymaga art. 9 k.p.a., organ powinien był – w rozsądnym terminie - udzielić skarżącemu należytego i wyczerpującego wyjaśnienia m.in. o okolicznościach prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków, a więc konkretnie wskazać, jakich dokumentów brakuje, aby wniosek mógł zostać pozytywnie rozpatrzony. Od momentu złożenia wniosku przez skarżącego (21 czerwca 2020 r.) do upływu terminu na złożenie wymaganych dokumentów (30 czerwca), organ nie udzielił stronie przed dniem 30 czerwca 2020 r. wyjaśnień, że warunkiem pozytywnego załatwienia jej wniosku jest złożenie brakujących (poprawnych) dokumentów rozliczeniowych (deklaracje). Potem zaś wydał decyzję odmowną.

Zwrócić również należy uwagę, że w niniejszym postępowaniu skarżący występował bez profesjonalnego pełnomocnika, ani innego fachowego wsparcia. Natomiast norma postępowania zawarta w art. 9 k.p.a. zobowiązuje organ do udzielania stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek z urzędu, a nie tylko na wniosek, a to wszystko w celu ochrony strony przed negatywnymi konsekwencjami braku wiedzy co do obowiązującego prawa.

Podkreślić również należy, że w skardze, skarżący wskazuje, że przyczyną nie złożenia dokumentów rozliczeniowych nie była jego zła wola, lecz brak potrzebnej wiedzy co do obowiązujących wymogów formalnych, o czym nie poinformował go organ.

Organ powinien był o to zadbać. Skoro wniosek wpłynął do Zakładu 21 czerwca 2020 r., w formie korespondencji elektronicznej, był niezbędny czas by organ zweryfikował, czy jest on kompletny i czy zostały spełnione wszystkie wymogi formalne. Zwłaszcza, że zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 12 § 1 k.p.a., organ był zobligowany działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.

Na skutek takiego działania organu doszło do naruszenia obowiązku wynikającego z art. 79a § 1 k.p.a., zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania dokumentacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepis ten stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., a jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości.

Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zmuszona do zaskarżenia decyzji i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie zaskarżania rozstrzygnięć (por. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 239/19, z dnia 11 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 864/20, dostępne w bazie CBOSA).

W tym stanie sprawy, stwierdzając, że naruszenia wskazanych powyżej przepisów kpa miały lub mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. "c" oraz art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzje z dn. 18 sierpnia 2020 r."

WSA w Warszawie formułując zalecenia do ponownego rozpoznania wniosku Skarżącego wskazał "Rozpoznając ponownie wniosek Skarżącego o zwolnienie z obowiązku opłacania należności składkowych za okres marzec-maj 2020 r., organ - będąc związany oceną prawną sprawy i wskazaniami Sądu w niniejszej sprawie, stosownie do art. 153 p.p.s.a. - podejmie stosowne działania w celu usunięcia stwierdzonych uchybień i naruszeń i wyda decyzję zawierającą prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne rozważając, czy na podstawie posiadanych z urzędu dokumentów zaistniały przesłanki do zwolnienia.

Dodatkowo wskazać należy, że Zakład w niniejszym przypadku powinien zastosować wykładnię systemową. Prawo do zwolnienia powinno być respektowane w przypadku zaistnienia ustawowych przesłanek do zwolnienia i gdy organ z urzędu dysponuje dokumentacją rozliczeniową, która umożliwi wyliczenie podstawy wymiaru składek za sporny okres. Organ posiada m.in. elektroniczną bazę danych, która mogłaby stanowić podstawę do wyliczenia wymiaru składek za sporny okres."

IV.1. PZUS rozpoznając sprawę po raz drugi decyzją z dnia 22 listopada 2021 r. znak: [...], ponownie odmówił Skarżącemu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r.

W uzasadnieniu decyzji organ po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania i przepisów mających zastosowanie w sprawie wskazał, że "Od 1 lutego 2020 r. weszły w życie zmiany wprowadzone ustawą z 12 grudnia 2019 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U z 2019 r. poz. 2550) inaczej zwaną ustawą o tzw. "małym ZUS plus" albo o "małej działalności gospodarczej plus". Zmiana wprowadziła nowe zasady ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, której wysokości zależy od dochodów z działalności gospodarczej. Zgodnie z powyższym płatnik w 2020 roku zobowiązany był do zadeklarowania podstawy wymiaru składek: - ustalonej na okres styczeń 2020 r. oraz - ustalonej na okres od lutego do grudnia 2020 r. Dokumenty te należało przekazać w komplecie z deklaracją rozliczeniową.

We wniosku z 21 czerwca 2020 r. wnosił Pan o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r., jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność opłacająca składki wyłącznie za siebie.

18 sierpnia 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie wydał decyzję odmawiającą Panu prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r., ponieważ nie złożył Pan deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. w ustawowym terminie do 30 czerwca 2020 r. Deklaracje za okres 03/2020 r. do 05/2020 r. złożył Pan 31 sierpnia 2020 r. - tak więc nie spełnił Pan warunku do zwolnienia z opłacania składek za miesiące marzec, kwiecień, maj 2020 r. Termin 30 czerwca 2020 r. na złożenie dokumentów jest terminem ustawowym i nie podlega przywróceniu, zatem złożenie przez Pana dokumentacji. rozliczeniowych po tym terminie nie może wywrzeć skutków prawnych w zakresie prawa u zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na podstawie powołanej ustawy.

31 sierpnia 2020 r. zwrócił się Pan do ZUS o ponowne rozpatrzenie wniosku o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. W związku z niedopełnieniem obowiązku złożenia dokumentów rozliczeniowych ZUS DRA za okres 03-05/2020 r. w ustawowym terminie, decyzja z dnia 18 sierpnia 2020 r. została utrzymana w mocy.

Działalność gospodarczą rozpoczął Pan 2 marca 2020 r. W terminie do 10 kwietnia był Pan zobowiązany do założenia deklaracji rozliczeniowej za m-c 03/2020 r., natomiast za m-c 04/2020 r. w terminie do 11 maja 2020 r. W przypadku złożenia w terminie, prawidłowej deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA za 04/2020 (deklaracja wzorcowa), deklaracja za 05/2020 utworzyła by się w systemie automatycznie – w formie elektronicznego klonowania na Pana indywidualnym koncie płatnika. Deklaracje rozliczeniowe za okres 03/2020 r. do 05/2020 r. złożył Pan 31 sierpnia 2020 r., t.j. po obowiązującym terminie uprawniającym do zwolnienia z opłacania składek.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wskazał Pan, że nie był świadomy o obowiązku złożenia deklaracji rozliczeniowej oraz, że nie miał możliwości uzyskania informacji w sprawie, z powodu braku możliwości osobistej wizyty w ZUS w związku z pandemią. Należy tutaj wskazać, że pomoc techniczną i merytoryczną mógł Pan uzyskać na infolinii ZUS, tj. w Centrum Obsługi Telefonicznej lub bezpośrednio na Sali Obsługi Klienta. Z uwagi na zagrożenie epidemiczne związane z COVID-19 bezpośrednia obsługa klienta była niedostępna w ZUS jedynie w okresie od 16.03.2020 r. do 4.05.2020 r. Kontakt z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych przed 30 czerwca 2020 r. umożliwiłby sporządzenie prawidłowych dokumentów rozliczeniowych koniecznych do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek z dnia 21 czerwca 2020 r.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadził i nadal prowadzi szeroko zakrojoną akcję informacyjną w zakresie ulg udzielanych na podstawie tzw. tarcz antykryzysowych. Na stronie internetowej ZUS umieszczane są szczegółowe informacje o warunkach i zasadach udzielania ulg, organizowane są dla płatników składek webinaria, podczas których istnieje możliwość zadawania szczegółowych pytań. Obowiązek składania dokumentów rozliczeniowych, za miesiąc objęty wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacania składek, wynika również wprost z przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (...).

Spełniony jest również przez Zakład obowiązek informowania w sposób szczegółowy o tym, od jakich okoliczności zależy rozstrzygnięcie sprawy w zakresie zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Informacje w sposób precyzyjny były i są nadal zamieszczane na stronie internetowej www.zus.pl w zakładce "Zwolnienie z obowiązku opłacania składek", gdzie wskazane jest kto i kiedy może złożyć odpowiedni wniosek i jakie warunki trzeba spełnić, aby skorzystać ze zwolnienia z opłacania składek. Ponadto szereg audycji radiowych i telewizyjnych oraz artykuły w prasie były i są nadal przewodnikiem dla płatników, którzy zechcą ubiegać się o taką ulgę. Z całą pewnością potwierdza to, że ZUS stara się dotrzeć do szerokiego grona uprawnionych, aby na skutek nieznajomości prawa płatnicy nie ponieśli szkody.

Reasumując, Zakład Ubezpieczeń Społecznych zebrał niezbędny materiał dowodowy i uznał, że nie dopełnił Pan obowiązku dostarczenia dokumentów rozliczeniowych w odpowiednim terminie. Podkreślić należy również, że kanały informacyjne takie jak strony internetowe, artykuły w prasie, audycje radiowe, w szerokim zakresie wskazywały Panu, jakie przesłanki są niezbędne do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek za okres od marca do maja 2020 r. Skala wniosków złożonych w ZUS uniemożliwia informowanie odrębnie każdego płatnika o warunkach wskazanych w kolejnych tzw. "tarczach antykryzysowych". Stwierdzić należy stanowczo, że miał Pan, jak każdy zainteresowany płatnik, możliwości zapoznania się z tematyką dotyczącą warunków zwolnienia z opłacania składek. W przypadku nie korzystania z ogólnie dostępnych mediów, istniała i nadal istnieje możliwość uzyskiwania wszelkich informacji w zakresie spraw obsługiwanych przez ZUS na infolinii ZUS, tj. w Centrum Obsługi Telefonicznej.

W związku z powyższym, uznać należy, ze nie przysługuje Panu prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r."

IV.2. Pismem z dnia 2 grudnia 2021 r. Strona wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym podniosła, że jest niezadowolona "z podjętej przez ZUS kolejnej decyzji o odmowie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia tych należności, zwłaszcza gdy uwzględnię fakt, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 czerwca 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 2271/20, uchylił wcześniejsze decyzje ZUS dotyczące tego zwolnienia.".

IV.3. PZUS po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy decyzją z dnia 11 stycznia 2022 r. nr 18000/71/515608/2021-BA-RDZ utrzymał decyzję własną z dnia 22 listopada 2021 r.

W uzasadnieniu decyzji PZUS przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i w dalszej części uzasadnienia in extenso przytoczył uzasadnienie decyzji z dnia 22 listopada 2021 r., by na koniec wskazać, że "po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych podtrzymuje stanowisko wyrażone w decyzji z 22 listopada 2021 r. znak: 180000/71/31/2021 i odmawia Panu zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r."

V.1. Skarżący pismem z dnia 26 stycznia 2022 r. wniósł na decyzję PZUS skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której potwierdził fakt złożenia deklaracji rozliczeniowych z uchybieniem ustawowego terminu i wskazał, że gdy składał "... w oddziale ZUS dokumenty potwierdzające rozpoczęcie działalności, otrzymałem informację, iż mogę przyjść jeszcze raz na początku kwietnia, aby dowiedzieć się jaką dokładną kwotę składki będę miał do wpłaty za marzec (ponieważ nie byłby to pełny miesiąc działalności). Jednakże, w międzyczasie z powodu pandemii ogłoszono zwolnienie w płaceniu składek, nie było też możliwości osobistej wizyty w ZUS, więc w ten sposób odpadła droga, którą mógłbym się dowiedzieć, iż muszę składać deklaracje mimo, iż kwalifikuję się do zwolnienia z opłacania składek, czyli że moja składka będzie wynosiła 0 zł. Brakujące deklaracje uzupełniłem w dniu 31.08.2020 r., gdy otrzymałem z ZUS informację, iż muszę zapłacić zaległe składki, z których miałem być zwolniony.

Jeśli chodzi o oświadczenie ZUS, iż prowadził on szeroko zakrojoną akcję informowania w zakresie udzielanych ulg, w radio i telewizji oraz prasie, to prosiłbym o jego weryfikację, kiedy i gdzie takie informacje (te konkretne, o konieczności składania druków DRA w wyznaczonym terminie) były podawane. Poza tym, wydaje mi się, iż czytanie słuchanie i oglądanie ogólnopolskich mediów nie jest obowiązkowe, przynajmniej jak na razie. ZUS dysponuje możliwościami, aby powiadamiać indywidualnie o różnych nieprawidłowościach i brakach związanych z rozliczeniami konta płatnika - przykładem mogą być wszelkie powiadomienia dotyczące np. zmian regulaminu oraz innych kwestii nazwijmy to porządkowych, które przez ten czas pojawiły się na mojej skrzynce odbiorczej programu Płatnik."

V.2. W odpowiedzi na skargę PZUS, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

VI.1. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, ze zm.; dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).

Stosownie do § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1773 ze zm.), rozpoznanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy o COVID-19 – przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę.

Skarżący ma miejsce zamieszkania na obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu obowiązującym od dnia 2 lipca 2021 r. przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Organ złożył wniosek o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 23 sierpnia 2022 r. wyznaczył w rozpatrywanej sprawie posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów na dzień 8 września 2022 r., gdyż Skarżący nie odpowiedział na zawiadomienie Sądu o możliwości przeprowadzenia rozprawy zdalnej a PZUS wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Zdaniem Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Przy tym wyjaśnić należy, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji stron, bowiem podnoszone przez nie argumenty, są wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę i inne pisma procesowe.

VI.2. Sąd wskazuje, że orzekanie w tej sprawie odbywa się w warunkach związania, o których mowa w art. 153 P.p.s.a., ponieważ niniejszy wyrok jest poprzedzony prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 2 czerwca 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 2271/20, który funkcjonuje w obrocie prawnym i którego uzasadnienie Sąd celowo przytoczył w obszernych fragmentach w pierwszej części niniejszego uzasadnienia, ponieważ zawiera istotne wskazania dotyczące ponownego rozpoznania sprawy.

Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 2408/98, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 443/09 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem przede wszystkim z wykładnią prawa (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis Warszawa 2005, s. 472, Komentarz do art. 153 P.p.s.a.; J. Świątkiewicz, Komentarz do ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, BWP Justicia, Warszawa 1995, s. 70; T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewski, Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego, tom I, Wyd. LexisNexis Warszawa 2002, s. 826-827).

Ocena prawna może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Zarówno organ administracji jak i sąd, rozpoznając sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny zawartej w uzasadnieniu wyroku. Związanie to dotyczy również wskazań co do dalszego postępowania, w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji lub postanowienia ze względu na naruszenie przepisów procesowych w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Od tej oceny zarówno organ administracji, jak i sąd, może odstąpić jedynie w przypadku zmiany stanu faktycznego sprawy. W toku bowiem ponownego rozpoznania sprawy organ administracji może uwzględnić nowe fakty i dowody, których strona nie mogła powołać w toku poprzedniego postępowania lub jeśli potrzeba ich powołania wynikła później (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 240/06).

Pomiędzy oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencje oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracji i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania wytyczają kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Zauważyć również należy, że w orzecznictwie jednolicie prezentowany jest pogląd wyrażony miedzy innymi w wyroku NSA z dnia 20 października 2011 r. sygn. akt II FSK 1057/11, że sąd orzekający w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia winien ograniczyć się tylko i wyłącznie do kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, miał na względzie wyżej przytoczone przepisy prawne oraz poglądy judykatury i doktryny, stanowiące wyjaśnienie podstaw prawnych orzeczenia i zakresu kontroli skarżonego aktu. Sąd stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające związanie oceną prawną i wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 2 czerwca 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 2271/20, ponieważ nie doszło do wzruszenia tego wyroku w trybie przewidzianym prawem, nie doszło również do istotnej zmiany stanu prawnego.

Oceniając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 22 listopada 2021 r. z punktu widzenia przepisu art. 153 P.p.s.a. Sąd stwierdził, że zalecenia zawarte w wyroku z dnia 2 czerwca 2021 r. nie zostały wykonane przez organ, tym samym organ dopuścił się naruszenia wskazanego przepisu.

WSA w Warszawie w zaleceniach do ponownego rozpoznania sprawy nakazał rozważyć organowi, czy na podstawie posiadanych z urzędu dokumentów i danych zaistniały przesłanki do zwolnienia, jednocześnie również wskazując, że organ powinien to uczynić w oparciu m.in. "o elektroniczną bazę danych, która mogłaby stanowić podstawę do wyliczenia wymiaru składek za sporny okres." Takich rozważań w decyzjach organów zabrakło. Organ w decyzjach tych stanął na stanowisku, że brak złożenia deklaracji wyklucza zastosowanie zwolnienia.

Ponadto WSA w Warszawie wytknął organowi brak aktywności organu w okresie od momentu złożenia wniosku przez Skarżącego (21 czerwca 2020 r.) do upływu terminu na złożenie wymaganych dokumentów (30 czerwca 2020 r.), w zakresie poinformowania Skarżącego przed dniem 30 czerwca 2020 r., że warunkiem pozytywnego załatwienia jej wniosku jest złożenie brakujących deklaracji, co spowodowało naruszenie zarówno art. 9 jak i art. 79a § 1 K.p.a.

Nie do zaakceptowania przez Sąd są stwierdzenia zawarte w uzasadnieniach decyzji odnośnie wykonywania przez organ obowiązków informacyjnych nałożonych przepisem art. 9 i art. 79a § 1 K.p.a. (m.in. "Skala wniosków złożonych w ZUS uniemożliwia informowanie odrębnie każdego płatnika o warunkach wskazanych w kolejnych tzw. "tarczach antykryzysowych").

Sąd wskazuje, że przepisy K.p.a. od momentu wszczęcia postępowania administracyjnego w indywidualnej sprawie (w rozpatrywanej sprawie od dnia 21 czerwca 2020 r. - dzień wniesienia do organu przez Skarżącego wniosku o zwolnienie), nakładają na organ szereg obowiązków, które mogą być zrealizowane jedynie w odniesieniu do konkretnej strony postępowania. Nie ma najmniejszej wątpliwości, że zarówno przepis art. 9, jak i 79a § 1 K.p.a. odnosi się do podmiotu (podmiotów), który w momencie wszczęcia postępowania staje się stroną danego postępowania i to do niej organ powinien skierować wymagane przede wszystkim przepisem art. 79a § 1 K.p.a. pismo, w którym powinien wskazać przesłanki zależne od strony, a które nie zostały na spełnione lub wykazane. W żadnym wypadku zaniechania wykonania powyższego obowiązku nie może usprawiedliwiać ilość wniosków kierowanych do organu wykonanie, czy zamieszczenie w różnych kanałach informacyjnych informacji o warunkach zwolnień z płatności składek ZUS.

Zatem organ ponownie rozpoznając sprawę, chcąc naprawić swój błąd, powinien podjąć działania, które stwarzałyby możliwość Skarżącemu skorzystanie z wnioskowanego zwolnienia, tym bardziej, że ustawodawca w okresie stanu epidemii taką możliwość stworzył.

VI.3. Mianowicie zgodnie z treścią art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy o COVID-19, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1. 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,
2. 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3. 3) przedawnienia,
4. 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5. 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6. 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju,
7. - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.

Z kolei przepis art. 15zzzzzn2 ust. 2 stanowi, że w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Natomiast przepis art. 15zzzzzn2 ust. 3 stanowi, że w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

Przepisy te dodano do ustawy o COVID-19 na podstawie art. 1 pkt 24 ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2255), z mocą obowiązującą od dnia 16 grudnia 2020 r.

Zatem art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 obowiązywał w dacie ponownego rozpoznania sprawy przez PZUS tj. w dniu 22 listopada 2021 r.

Wyjaśnienia wymaga po pierwsze, że przepisy art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 to szczególne rozwiązanie prawne, które reguluje kwestie związane z terminami w prawie administracyjnym i postępowaniu administracyjnym w sposób odmienny, niż w normalnych okolicznościach.

Po drugie przywołana regulacja wyznacza kierunek, w którym powinny zmierzać interpretacja i stosowanie przepisów ustawy o COVID-19, czyli z pominięciem nadmiernego formalizmu, z faktycznym dążeniem do umożliwienia skorzystania ze zwolnień przewidzianych przez ww. ustawę.

Po trzecie, z treści art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 wynika, że wprowadza on możliwość przywrócenia terminów zarówno prawa procesowego jak i prawa materialnego. Świadczy o tym jednoznacznie posłużenie się przez ustawodawcę sformułowaniem: "w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów" i dalej wymienienie w sześciopunktowym katalogu zarówno terminów proceduralnych jak i materialnych.

Po czwarte, Sąd dostrzega, że w dacie składnia wniosku przez Skarżącego, t.j. w dniu 21 czerwca 2020 r., nie obowiązywał przepis art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19, jednak już w dacie wydania decyzji po ponownym rozpoznaniu sprawy, t.j. w dniu 22 listopada 2021 r., przepis ten obowiązywał i powinien być przez organ zastosowany. Regulacja ta wskazuje na dostrzeżenie przez ustawodawcę konieczności wprowadzenia rozwiązań prawnych mających chronić wnioskodawców przed utratą m.in. prawa do zwolnienia z powodu niezachowania terminu. Powołany art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 obejmuje stany faktyczne, które miały miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Stan epidemii został zaś ogłoszony od dnia 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491), a został odwołany z dniem 16 maja 2022 r. rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2022 r. poz. 1027).

Po piąte podkreślić też zdecydowanie należy, że płatnicy składek nie powinni być traktowani w różny sposób w zależności jedynie od tego, kiedy zostanie złożona deklaracja, tj. czy przed datą wejścia w życie art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19, czy też po tej dacie, co ma bezpośrednie znaczenie jeśli chodzi o obowiązki organu pouczania w zakresie możliwości przywrócenia terminów, także zawitych.

Po szóste, odwołanie stanu epidemii z dniem 16 maja 2022 r. nie oznacza, że do stanów faktycznych powstałych w stanie epidemii przepisy art. 15zzzzzn2 nie mogą być stosowane po dniu 15 maja 2022 r. Inaczej rzecz ujmując, jeżeli uchybienie terminu do dokonania czynności wymienionej w art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy o COVID-19, wystąpiło w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, to organ niezależnie od tego, kiedy stwierdzi to uchybienie lub kiedy w orzeka w danej sprawie, jest zobowiązany na podstawie art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy o COVID-19 zawiadomić stronę o uchybieniu tego terminu oraz poinformować o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności, dla której termin został uchybiony i wyznaczyć 30 dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, a po spełnieniu warunków przez stronę przywrócić uchybiony termin.

Po siódme, na gruncie przedmiotowej sprawy nie budzi wątpliwości, iż do uchybienia terminu w zakresie złożenia przez Skarżącego deklaracji doszło w czasie obowiązywania stanu epidemii, a przepis art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID-19, niewątpliwie należy do przepisów prawa administracyjnego, zatem organ jeszcze w stanie epidemii powinien zastosować ten przepis.

Podsumowując Sąd wskazuje, że organ naruszył nie tylko przepis art. 153 P.p.s.a., nie wykonując zaleceń WSA w Warszawie zawartych w prawomocnym wyroku z dnia 2 czerwca 2021 r., ale również naruszył art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 nie stosując go (pomijając go) w rozpatrywanej sprawie, podczas gdy okoliczności sprawy jednoznacznie wskazują, że w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy o COVID-19.

Pomijając powyższy przepis organ naruszył również zasadę praworządności określoną w art. 7 Konstytucji i art. 6 K.p.a. oraz zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), w świetle której, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów (art. 8 K.p.a.).

Z uwagi na stwierdzone powyższe naruszenia przepisów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Działając zaś na podstawie art. 135 tej ustawy Sąd orzekł o wyeliminowaniu z obrotu prawnego także decyzji poprzedzającej zaskarżoną decyzję, gdyż było to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, której dotyczyła skarga.

W ponownie prowadzonym postępowaniu, PZUS wykona zalecenia WSA w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 2 czerwca 2021 r. (organ ma rozważyć "czy na podstawie posiadanych z urzędu dokumentów zaistniały przesłanki do zwolnienia"), a w przypadku gdyby organ doszedł do przekonania, że w oparciu o posiadane z urzędu dokumenty i dane nie zaistniały przesłanki do zwolnienia, organ wdroży procedurę określoną w art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19.

Sąd odstąpił od orzeczenia o kosztach postępowania z uwagi na to, że Skarżący, po pierwsze był zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a., który stanowi, że nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, po drugie Skarżący w sprawie występował, bez profesjonalnego pełnomocnika.