Uzasadnienie
Zaskarżonymi decyzjami po rozpatrzeniu odwołań - utrzymano w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...].08.2003r. od nr [...] do [...] określono Z. M. zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące:
- 1) styczeń 2001r. w kwocie [...] zł
- 2) marzec 2001r. w kwocie [...] zł
- 3) kwiecień 2001r w kwocie [...] zł
- 4) maj 2001r w kwocie [...] zł
- 5) czerwiec 2001r w kwocie [...] zł
- 6) sierpień 2001r w kwocie [...] zł
- 7) wrzesień 2001r. w kwocie [...] zł
- 8) październik 2001r. w kwocie [...] zł
- 9) listopad 2001r w kwocie [...] zł
- 10) grudzień 2001r w kwocie [...] zł
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że w wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego stwierdzono szereg nieprawidłowości w prowadzonych przez podatnika ewidencji podatkowych za 2001 r. i w opartych o te ewidencje deklaracjach podatkowych.
I tak w ewidencji zakupów i sprzedaży wykazano sprzedaż stolarki okiennej na rzecz J. W., co udokumentowano fakturą VAT nr [...] (bez daty jej wystawienia i daty wydania towaru). W związku z tym zwrócono się o pomoc prawną do Urzędu Skarbowego, który poinformował, że w dokumentacji podatkowej kupującego brak jest oryginału tej faktury. To samo dotyczyło kopii 23 faktur VAT wystawionych przez J. W. za usługi budowlane świadczone na rzecz Z. M. Nadto stwierdzono również, że usługodawca nie składał deklaracji VAT- 7 za poszczególne miesiące 2001 r. W związku z tym pomniejszono zarówno podatek należny jak i naliczony.
W skargach na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17.01.2003r. od nr [...] do nr [...] Z. M. wniósł o ich uchylenie z powodu:
- 1) błędu w ustaleniach faktycznych będących podstawą zapadłego rozstrzygnięcia
- 2) wadliwej wykładni i niewłaściwego zastosowania § 50 ust. 4 pkt 2 i ust. 5a rozporządzenia Ministra Finansów z 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109 poz. 1245 ze zm.) w związku z powołanymi w decyzji przepisami ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.)]
- 3) naruszenia przepisów proceduralnych polegających na obrazie art. 120, art.121, art. 122,art.180, art.181,art. 187 § 1, art.191,art. 193,art. 194 i art. 210 § 4 Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.).
W piśmie procesowym skarżący podatnik powołał się m.in. na wyrok karny Sądu Rejonowego sygn. akt [...] z dnia [...].09.2005r., w którym uniewinniono go od popełnienia czynu zabronionego polegającego na tym, że m.in. w składanych deklaracjach VAT - 7 za styczeń i za okres od marca do grudnia 2001r. podał nieprawdę poprzez nierzetelne prowadzenie dokumentacji podatkowej (nierzetelne dowody księgowe) co spowodowało narażenie Skarbu Państwa na uszczuplenie w kwocie 97.931 zł. tj. o przestępstwo skarbowe z art.56 § 1 kks.
W uzasadnieniu tego wyroku zwrócono uwagę na to, że w uzasadnieniu aktu zaskarżenia oskarżyciel powołał się na Rozporządzenie Ministra Finansów z 22 grudnia 1999r.,z którego wynika, iż jeżeli wystawca nie posiada kopii faktury VAT, nie zadeklarował podatku należnego z niej wynikającego, to odbiorca traci prawo do jego odliczenia. Powołano także orzeczenia TK z 16.06.1998r., w którym Trybunał stwierdził, iż ryzyko wyboru niewłaściwego w tym nieuczciwego kontrahenta obciąża nabywcę towarów lub usług a podatek nieuiszczony obciąża nabywcę, choćby był on w dobrej wierze, co nie stoi na przeszkodzie dochodzenia przez niego odszkodowania od zbywcy na poniesioną szkodę.
Jak wynika z kontroli przeprowadzonej przez Urząd Skarbowy, kontrahent oskarżonego, J. W. nie uiścił należnego podatku od wystawionych dla Z. M. faktur VAT oraz nie posiadał ich kopii w swojej dokumentacji, czyli zgodnie z cytowanym wyżej Rozporządzeniem Ministra Finansów i wyrokiem TK, Z. M. zobowiązany jest do zwrotu odliczonego podatku. Jednakże zdaniem Sądu regulacje te obowiązują na gruncie zobowiązań podatkowych i samo ustalenie obowiązku zwrotu podatku nie powoduje automatycznie przypisanie odpowiedzialności karno-skarbowej.
Dla przypisania Z. M. zarzucanego czynu oprócz wykazania zaistnienia elementów przedmiotowych należy wykazać umyślność (art. 4 § 2 kks). Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z 2.12.2002r (sygn. akt IV KKN 559/99 publ. w programie komputerowym LEX nr 75491) art. 56 § 1 kks stanowi oszustwo w postępowaniu podatkowym polegające m.in. na podaniu w tym postępowaniu niezgodnych z rzeczywistością danych, mogących mieć wpływ na ustalenie zobowiązania podatkowego. Do istoty tak opisanego działania należy umyślne wprowadzenie w błąd organu podatkowego, co do rzeczywistego stanu rzeczy, istotnego z punktu widzenia prawidłowego ustalenia wysokości należnego Skarbowi Państwa podatku.
Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego nie dało się wykazać, iż działanie oskarżonego Z. M. stanowiło umyślne wprowadzenie w błąd organu podatkowego. Rozpoczynając współpracę z J. W. oskarżony uzyskał od niego stosowne dokumenty (zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, nr NIP, Regon, zaświadczenie o niezaleganiu z podatkami), J. W. rzeczywiście figurował jako osoba prowadząca działalność gospodarczą i faktycznie prowadził działalność, roboty budowlane, na które opiewały przedmiotowe faktury zostały faktycznie wykonane.
Należy podkreślić, iż J. W. pomimo stwierdzonej u niego choroby w postaci schizofrenii paranoidalnej w bezpośrednim kontakcie jest osobą elokwentną, rzeczową i budzącą zaufanie. Wskazane powyżej okoliczności dowodzą, iż na podstawie zebranych materiałów dowodowych brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 11 u p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa przez sad administracyjny A contrario więc nie wiążą tego sądu ustalenia wydanego w postępowaniu karnym wyroku uniewinniającego od popełnienia przestępstwa. Takim jest powołany wyżej wyrok. Wynika z niego iż uniewinnienie skarżącego nie nastąpiło z powodu nierzetelności ewidencji zakupów i sprzedaży lecz z powodu braku po jego stronie winy umyślnej. We wprowadzeniu organu podatkowego w błąd przez złożenie opartych na tej ewidencji deklaracji VAT-7,
Nierzetelność tych deklaracji organy podatkowe wykazały przez nierzetelność księgi podatkowej (a taką jest i ewidencja zakupów i sprzedaży - art.3 pkt.6 ustawy Ordynacja Podatkowa) rozumie się nie tylko niezgodność zapisów z faktami, lecz również ich nieprawidłową kwalifikacją prawno - podatkową (zob. wyrok TK z dnia 12.09.2005r. sygn. SK 13/05 opubl. w OTK-A 2005/8/91 s.3 i nast.).
Wyrok ten dotyczy wprawdzie nierzetelności na gruncie art. 56 KKS, lecz przepis ten chroni powinność składnia prawidłowych deklaracji podatkowych, a więc i opartych o rzetelne księgi podatkowe. Nie może więc być rozbieżności między pojęciem nierzetelności na gruncie prawa podatkowego i prawa karno - skarbowego.
Zgodnie zaś § 50 ust.4 pkt.2 a i ust.5 a Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. "w przypadku, gdy nabywca posiada fakturę lub fakturę korygującą nie potwierdzoną kopię u sprzedawcy, to faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony" oraz "Przepisu tego nie stosuje się w przypadku gdy wystawca faktury lub faktury korygującej uwzględnił wykazaną w niej sprzedaż i podatek należny w deklaracji w podatku od towarów i usług.
Niezależnie od tego stwierdzić należy, iż J. W. był osobą częściowo ubezwłasnowolnioną. Skarżący podatnik dowiedział się o tym dopiero w trakcie postępowania podatkowego. Nie uzyskał też zgody przedstawicieli ustawowych dla zawarcia z nim umów o usługi budowlane.Jak to wyjaśnił na rozprawie " nie mógł się z nimi skontaktować". Zatem zgodnie z art.18 kc transakcje skarżącego podatnika z J. W. nie były w pełni skuteczne (bo brakowało na ich zawarcie zgody przedstawiciela ustawowego ubezwłasnowolnionego częściowo) i jako takie nie rodziły żadnych skutków w prawie podatkowym (zob. Opracowanie A. Nity pod tytułem " Czynności nie mogące być przedmiotem skutecznej umowy" opubl. w Przeglądzie Podatkowym z 2003 nr 2 str.16 i nast.. Oznacza to, że skarżący podatnik nie był obowiązany do uiszczenia podatku należnego do transakcji sprzedaży stolarki okiennej i nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur stwierdzających świadczenie usług budowlanych.
W tym stanie niniejszej sprawy ewentualne uchybienia przepisom postępowania przez organy podatkowe nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.
Z tego względu, Sąd działając na podstawie przepisu art.151 u p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.