Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęły dwa wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Jeden podpisany przez J.K. drugi przez S. K. Jak wynika z uzasadnień wniosków, zawartych w nich "oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów J.K. ur. w 1967r. oraz S. K. ur. w 1967r. wraz z córkami: M. K. ur. w 1991r. oraz B. K. ur. w 1992r. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe.
Córki uczą się i pozostają na utrzymaniu rodziców.
S. K. prowadzi działalność rolniczą i z tego tytułu osiąga dochód w wysokości ok. 2000 zł., miesięcznie. W 2011r. jej dochód wyniósł 742 zł.
J. K. do dnia 03.10.2012r. zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej a w 2011r. osiągną dochód w wysokości 350 zł.
Strona skarżąca jest właścicielem domów o pow. 80 m2 i 150 m2, nieruchomości rolnej o pow. 0,53 ha i o pow. 3,2 ha.
Nieruchomość o pow. 0,8765 ha, objęta księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w G. obciążona jest hipoteką przymusową zwykłą na rzecz Skarbu Państwa w kwocie 207 892 zł., nieruchomość o pow. 1,1023 ha objęta księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w G. obciążona jest hipoteką przymusową zwykłą na rzecz Skarbu Państwa w kwocie 206 640 zł. a nieruchomość o pow. 0,53 ha objęta księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w G. obciążona jest hipoteką umowną kaucyjną na rzecz Banku Spółdzielczego w B. w kwocie 150 000 zł. oraz hipoteką przymusową zwykłą na rzecz ZUS w kwocie 12 042,51 zł.
Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r., sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r.,sygn.akt II FZ 703/06).
Orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi więc dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. W operacji tej musi też wziąć pod uwagę charakter i wysokość poszczególnych wydatków, żeby uznać je za konieczne lub za zbędne. Brak danych w tym zakresie lub ich niepełność skutecznie uniemożliwia taką analizę. To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy, nawet w części. Trzeba bowiem podkreślić, że przyznanie prawa pomocy stanowi w rzeczywistości przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się wszelkie wydatki związane z postępowaniem sądowym w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Stąd też analiza sytuacji strony skarżącej musi być tak wnikliwa.
W niniejszej sprawie, zdaniem orzekającego dane przedstawione we wnioskach były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych J.K. i S.K.. Stąd też strona skarżąca została wezwana do przedłożenia;
- - spisu miesięcznych wydatków rodziny związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami,
- - wyciągów z kont bankowych S.K. (zarówno osobistych jak i firmowych), obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan,
- - wyciągów z kont bankowych J.K. obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan,
- - wyciągów z lokat bankowych małżonków,
Strona skarżąca nie wypełniła jednak, do tej pory, nałożonego obowiązku. Nie przysłała bowiem wymaganych dokumentów bardzo istotnych, z punktu widzenia oceny jej sytuacji finansowej. Orzekający nie ma więc wystarczającego materiału do którego przedłożenia zobowiązana była strona aby przeprowadzić rzetelną analizę jej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może się natomiast opierać na niekompletnych faktach. (por. postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r., sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn.akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79).
W związku z powyższym przedmiotowy wniosek należało oddalić na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz.270).