Uzasadnienie
Sygn. I SA/Kr 26/01
Pięcioma decyzjami z dnia 29 listopada 2000 roku oznaczonymi numerami [...], [...], [...], [...], [...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy poprzedzające je decyzje organu I instancji, określające podatek VAT za miesiące od czerwca do września 1998 roku, zaległość w tym podatku, ustawowe odsetki za zwłokę oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe, nadto za miesiąc październik 1998 r. określającą nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym,zaległość podatkową, ustawowe odsetki od zaległości i dodatkowe zobowiązanie podatkowe.
Decyzje powyższe skierowane zostały do E. N. –G., B. Z. –P., A. W. jako byłych wspólników spółki oraz do Biura Turystycznego "E." s.c.
Decyzje organu I instancji z dnia [...] grudnia 1999 roku zaadresowano do Bura Turystycznego "E." s.c. z wymienieniem nazwisk tychże wspólników.
W skargach na decyzje Izby Skarbowej wniesionych do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podpisanych przez w/w osoby zmierzających do ich uchylenia oprócz zarzutów naruszenia prawa materialnego podniesiono rażące naruszenie przepisów prawa procesowego.
Przejawia się to w fakcie skierowania decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej i organu II instancji do podmiotu nieistniejącego. W chwili bowiem ich doręczania tj. w miesiącu styczniu 2000 roku spółka cywilna "E." już nie istniała, gdyż z dniem [...] grudnia 1999 roku została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej. Naruszono w ten sposób przepisy art. 247 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa / DZ. U. Nr 137, póz. 926 ze zm./.
Doręczając je byłym wspólnikom, nie poprzedzono tego faktu wydaniem decyzji o odpowiedzialności materialnej osób trzecich, co należało uczynić, zgodnie z art. 108 par. 1 tej ustawy.
Odnosząc się do powyższego zarzutu w odpowiedzi na skargę, Izba Skarbowa stwierdziła, że decyzje obu organów skierowane zostały jednocześnie do spółki i do byłych wspólniczek. Nadto współwłaściciele spółki złożyli pisemne oświadczenie w dniu [...] stycznia 2000 r., że aktualną siedzibą firmy jest [...] w K. W rozmowie z Inspektorem Kontroli Skarbowej w tym samym dniu podali, że spółka nadal istnieje i do czasu doręczenia decyzji, t.j. [...] stycznia 2000 roku nie będą zgłaszane żadne zmiany dotyczące firmy. Z powyższego wynika,że adresat w decyzjach obu instancji został określony prawidłowo.
Sposób doręczenia decyzji oraz określenia ich adresata jest zgodny z założeniami art. 115 par. 1 Ordynacji podatkowej.
Z par. 4 art. 115 Ordynacji wynika, że orzeczenie o odpowiedzialności, o której mowa w par. 1 za zaległości podatkowe spółki z tytułu zobowiązań podatkowych, powstałych w sposób przewidziany w art. 21 par. 1 pkt. 1, nie wymaga uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej spółki, nadto brak jest konieczności wydania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe spółki, aczkolwiek nie wyklucza takiego trybu postępowania.
W świetle tych przepisów, nie istnieje konieczność uprzedniego wydania decyzji, o której mowa w art. 108 par. 1 Ordynacji w celu doręczenia wspólnikom decyzji określającej zobowiązania podatkowe spółki.
O skuteczności i poprawności dokonanego przez organy podatkowe doręczenia świadczy fakt, iż wspólniczki w terminie wniosły odwołanie od decyzji organu I instancji i skargę na decyzję organu odwoławczego.
Okolicznością potwierdzającą przedstawione wedle Izby Skarbowej wnioski jest fakt, że podmiot nieistniejący od dnia [...] grudnia 1999 roku, w dniu [...] grudnia 2000 roku podjął decyzje organu odwoławczego skierowane na wskazany adres spółki.
Rozpoznając skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny skoncentrował się jedynie na powołanym zarzucie naruszenia przepisów prawa procesowego z uwagi na jego doniosłość i znaczenie w niniejszej sprawie.
Stan faktyczny odnośnie przebiegu procedury doręczania decyzji organu I i II instancji przedstawiony przez Izbę Skarbową w odpowiedzi na skargę i treść złożonych oświadczeń wspólników w zakresie istnienia spółki "E.", znajduje potwierdzenie w aktach podatkowych za wyjątkiem stwierdzenia, że decyzje obu organów zostały skierowane jednocześnie do spółki i do byłych wspólniczek.
Taka sytuacja miała miejsce w odniesieniu do decyzji Izby Skarbowej, która już posiadała informacje o nie istnieniu spółki.
Inspektor Kontroli Skarbowej wprowadzony w błąd skierował natomiast decyzję do spółki, wymieniając jednocześnie nazwiska wspólników, co nie jest tożsame z jej zaadresowaniem do byłych wspólników.
Doręczenie decyzji organu I instancji w tej sytuacji – posiadanej wiedzy co do funkcjonowania spółki - było prawidłowe, skoro w świetle przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym /DZ. U. Nr 11, poz. 50 ze zm./ podatnikami podatku VAT nie są wspólnicy spółki cywilnej, ale spółka.
Niewątpliwie – rozwiązanie /likwidacja/ spółki cywilnej spowodowało utratę podmiotowości podatkowo-prawnej,a tym samym zdolności procesowej do bycia stroną w postępowaniu podatkowym prowadzonym na podstawie ustawy ordynacja podatkowa.
Izba Skarbowa wydając zaskarżone decyzje powołała się na art. 115 par. 1 Ordynacji, a zwłaszcza par. 4 jako podstawę prawną decyzji - ale dopiero zresztą w odpowiedzi na skargę.
W samych decyzjach natomiast - na art. 233 par. 1 pkt. 1 Ordynacji dający podstawę do utrzymania w mocy orzeczenia organu I instancji.
Zatem orzeczenie organu II instancji, nie jest tym o którym mowa w par. 4 art. 115 Ordynacji - czyli orzeczeniem o odpowiedzialności wspólników spółki za zaległości podatkowe.
W konsekwencji uznać należało, że w zaistniałym stanie faktycznym skoro spółka utraciła legitymację do występowania w postępowaniu podatkowym w charakterze strony, zaskarżone decyzje dotknięte zostały wadą nieważności, o której mowa w art. 247 par. 1 ust. 5 ustawy Ordynacja Podatkowa wyżej powołanej.
Samo natomiast zaadresowanie decyzji przez Izbę Skarbową do byłych wspólników i nieistniejącej spółki, ich odebranie i zaskarżenie, w stanie faktycznym istniejącym w niniejszej sprawie nie pozwala na przyjęcie, że jest to decyzja, o której mowa w art. 115 par. 4 Ordynacji.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny nie badając zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, stwierdził nieważność zaskarżonych decyzji na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ. U. Nr 153, poz. 1270/ w zw. art. 247 par. 1 ust.5 ustawy Ordynacja Podatkowa -wyżej powołanej w zw. z art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - przepisów wprowadzających ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr. 153 z 2002 r. póz. 1271 ze zm./.
O kosztach postępowania sprowadzających się do uiszczonych wpisów od skarg poniesionych przez B. P. – Z. orzeczono na podstawie art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyżej powołanej.