Uzasadnienie
W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi skarżąca M.J. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych.
Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem jej utrzymania jest renta rodzinna w wysokości 1.570,71 zł oraz dodatek pielęgnacyjny w kwocie 208,17 zł. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi dom o wymiarach 9,50 m x 10,80 m, nieruchomość rolna wielkości 0,7261 ha oraz budynek gospodarczy. M.J. nie posiada urządzeń, inwentarza, zasobów pieniężnych, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Miesięczne wydatki wnioskodawczyni wynoszą 798 zł i przedstawiają się następująco: energia elektryczna 109,99 zł, gaz 24,84 zł, telefon 32,56 zł, woda 34 zł, podatek od nieruchomości 127 zł, wykupione leki 164,81 zł (dodatkowo leki, które są do wykupienia, lecz ich ceny strona nie zna), środki higieny osobistej 300 zł. Pozostała kwota 980,68 zł przeznaczana jest na skromne przeżycie schorowanej wnioskodawczyni.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca poniosła, że środki, którymi dysponuje są niższe niż granica ubóstwa w Polsce określona wynikami badań Eurostat za 2015 rok na kwotę 2.055,62 zł. Dochód wnioskodawczyni nie zabezpiecza jej minimalnych potrzeb socjalnych. Stanowi to zagrożenie dla życia strony skarżącej, której brakuje środków na opał, zakup leków i leczenie w zakładach usług medycznych.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. M.J. dysponuje, co prawda, stałym dochodem z renty rodzinnej, jednakże wydatki, które ponosi na konieczne utrzymanie i leczenie są bardzo wysokie w stosunku do wysokości tych dochodów. Skarżąca jest osobą schorowaną, a stan jej zdrowia wymaga zwiększonych wydatków na zakup lekarstw. Wnioskodawczyni nie dysponuje przy tym oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Dom, w którym zamieszkuje wymaga przeprowadzenia remontu na zewnątrz i wewnątrz, brakuje w nim urządzeń sanitarnych i centralnego ogrzewania.
Biorąc powyższe pod uwagę orzekający uznał, iż nie jest możliwe pokrycie przez skarżącą kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu bez uszczerbku w jej koniecznym utrzymaniu, dlatego orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.