Uzasadnienie
Urząd Skarbowy decyzją z dnia 19.09.2001 r. nr [...], w oparciu o art.67 § 1 i art. 207 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137 poz.926 z późn. zm.) oraz art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 26.11.1998 r. O dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2001 (Dz.U. nr 150 póz. 983) odmówił K. S.i umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od spadku po zmarłym L. S., z uwagi na odmowne rozstrzygnięcie w tej kwestii wydane przez Prezydenta Miasta w dniu 21.08.2001r. nr [...]. Od decyzji tej pełnomocnik K. S. wniósł w dniu 01.10.2001 r. odwołanie do Izby Skarbowej, która po jego rozpatrzeniu w trybie art. 220 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt.l cyt. ustawy, decyzją z dnia 08.11.200Ir. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, powołując się na stanowisko Prezydenta Miasta wyrażone w powołanym wyżej postanowieniu, które, jak podkreśliła, zgodnie z art. 17 ustawy O dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-200Ijest wiążące dla organów podatkowych.
Decyzję Izby Skarbowej pełnomocnik podatnika zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie w dniu 10.12.2001r. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie art. 187 § 1 z związku z art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając wyżej opisaną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze ogólnym. Po pierwsze, stosownie do treści art. l i art. 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 póz. 1271 ze zm.), z dniem 01.01.2004r. weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie, w myśl art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których przed dniem 01.01.2004 r. wniesiono skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponadto należy podkreślić, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym oraz przepisami postępowania administracyjnego.
Zgodnie z treścią art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa organy podatkowe w toku postępowania podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten rozwija przepis art. 187 § 1 tejże ustawy, który stanowi, że organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W ramach ustawowego obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy mieści się także obowiązek wnikliwego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia.
W przedmiotowej sprawie należy uznać, iż wskazane wyżej ustawowe wymogi w zakresie wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, jak również prawidłowego umotywowania kontrolowanej decyzji nie zostały zachowane tak przez organy podatkowe obydwu instancji, jak przez organ samorządu terytorialnego.
Analizując całokształt okoliczności niniejszej sprawy należy dojść do wniosku, że mimo bardzo ograniczonych możliwości ingerowania przez organy orzekające obydwu instancji w kreowanie stanowiska organu samorządu terytorialnego, którego wpływ jest dla merytorycznego rozstrzygnięcia przez te organy przesądzający, nie wyczerpały one wszystkich możliwości w zakresie pełnego wyjaśnienia sprawy.
Kontrolując uzasadnienie postanowienia Prezydenta Miasta należy uznać, iż organ ten nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku wnikliwego i wszechstronnego zbadania okoliczności sprawy, ograniczając się do lakonicznego i zdawkowego sformułowania, że okoliczności stanu faktycznego nie pozwalają na przyjęcie odmiennego rozstrzygnięcia. W szczególności organ nie wyjaśnia, w oparciu o jakie kryteria ustalił sytuację materialno-bytową podatnika, oraz jakie okoliczności uznał za decydujące dla rozstrzygnięcia o treści zawartej w postanowieniu. Uzasadnienie to w swojej wstępnej części dotyczy kwestii obowiązku podatkowego oraz przywołuje przepis dotyczący zwolnień podatkowych, to jest okoliczności, które w kontrolowanym przypadku są niesporne i nie maj ą żadnego znaczenia.
Druga część uzasadnienia odwołuje się jedynie do art. 67 ustawy Ordynacja podatkowa, lecz zupełnie nie analizuje przesłanek jego zastosowania na realiach stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. Brak zaś analizy okoliczności mogących mieć znaczenie dla oceny sytuacji materialnej skarżącego sprawia, iż stwierdzenie o niezachodzeniu przesłanek do wyrażenia zgody na umorzenie zaległości podatkowej pozostaje w istocie nieweryfikowalne, zwłaszcza, iż organy orzekające nie odniosły się zupełnie do zarzutów i argumentacji podatnika.
Zawarcie tego typu ustaleń i ocen było zdaniem Sądu niezbędne, szczególnie w sytuacji, gdy ostateczny adresat aktu nie został wyposażony w środki służące ochronie jego interesu prawnego w administracyjnym toku instancji. Omawiane postanowienie nie podlega bowiem zaskarżeniu w toku instancji, ale stanowi przesłankę determinującą decyzje wydawane przez organy podatkowe, w których następuje rozstrzygnięcie o uprawnieniach i obowiązkach ich adresatów i z tego względu powinno być ukształtowane w sposób nie pozostawiający wątpliwości co do jego prawidłowości. Brak możliwości uruchomienia przez stronę postępowania odwoławczego nie może zwalniać organu z obowiązku należytego wyjaśnienia wszelkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Postanowieniu Prezydenta Miasta o odmowie wyrażenia zgody na umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku od spadku, wydanemu w związku z wnioskiem K. S., brakuje wskazanych wyżej elementów i w takiej postaci musi zostać uznane za wadliwe.
Ponieważ zaś stanowi ono zasadniczy element podstawy prawnej decyzji organów podatkowych, z uwagi na swój wiążący charakter determinuje treść rozstrzygnięć podejmowanych przez Urząd Skarbowy i Izbę Skarbową. Tym samym wadliwość postanowienia Prezydenta Miasta pociąga za sobą wadliwość decyzji organów podatkowych obu instancji.
Dlatego działając na podstawie art. 135 powołanej wyżej ustawy, Sąd uchylił także przedmiotowe postanowienie w celu usunięcia wskazanego wyżej uchybienia, co jest niezbędne dla końcowego prawidłowego załatwienia niniejszej sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt.l lit.c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz na podstawie art.55 ust. 1 ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art.97 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.