Uzasadnienie
W dniu 19 października 1995 r. Bank R. Spółka Akcyjna w K. wniósł o zwrot opłaty skarbowej, którą uiścił nienależnie od umów sprzedaży wierzytelności aptek z tytułu realizacji recept bezpłatnych bądź częściowo odpłatnych. Do wniosku załączył wykaz przelewów na łączną kwotę 131.960,90 zł., których z tego tytułu dokonał w okresie od 15 lipca 1993 r. do 31 stycznia 1995 r.
Bank powołał się na wyjaśnienie Ministra Finansów nr Po 7-D-825-167-2480/95 z dnia lipca 1995 r., a mianowicie, że "Obrót wierzytelnościami, tzn. zakup wierzytelności w celu ich windykacji we własnym zakresie lub w celu ich dalszej sprzedaży stanowi zgodnie z kwalifikacją Głównego Urzędu Statystycznego usługę finansową, która jeśli jest wykonywana w warunkach określonych w art. 2 i art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, to podlega podatkowi VAT, przy czym jest od niego zwolniona na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy. Nie jest przy tym istotne, czy podmiot dokonujący obrotu wierzytelnościami jest bankiem, czy też nim nie jest. Jedynie w wypadkach, gdy sprzedaż wierzytelności nie jest wykonywana w warunkach określonych w art. 2 i art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a zatem gdy nie jest dokonywana w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania tych czynności w sposób częstotliwy, a także wówczas gdy nie chodzi o czynność polegającą na nabyciu wierzytelności w celu jej dalszej odsprzedaży, wówczas podlega opłacie skarbowej na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej.
Decyzją z dnia 14 listopada 1995 r. Urząd Skarbowy w K., działając na podstawie art. 104 Kpa i art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. 1989 nr 4 poz. 23 ze zm./ odmówił zwrotu opłaty skarbowej. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż opłacie tej podlegają czynności cywilnoprawne wymienione w art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej, w tym między innymi umowy sprzedaży praw majątkowych, a więc i wierzytelności. Z kolei w myśl art. 13 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy z 1989 r., opłata skarbowa podlega zwrotowi, jeżeli czynność cywilnoprawna jest nieważna lub prawomocnym orzeczeniem sądu została stwierdzona jej nieważność albo uchylone zostały skutki prawne oświadczenia woli /nieważność względna/.
Żadna z wymienionych w tym przepisie przesłanek zwrotu opłaty skarbowej nie wystąpiła w spornej sprawie.
Od powyższej decyzji Bank odwołał się do Izby Skarbowej w K. W odwołaniu podał, że stanowisko Ministra Finansów znajdujące się w powyższym piśmie zostało podzielone w jednym z wyroków przez Naczelny Sąd Administracyjny, który rozpatrywał skargę na decyzję w sprawie wymiaru opłaty skarbowej od umów sprzedaży wierzytelności zawartych przez inny bank w charakterze kupującego.
Decyzją z dnia 16 stycznia 1996 r. Izba Skarbowa w K. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyjaśniła, że w świetle postanowień art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o opłacie skarbowej, stanowisko w niej wyrażone jest prawidłowe. Nadmieniła również, że wyjaśnienie, na które powołuje się odwołujący, Ministerstwo Finansów zastąpiło wyjaśnieniem z dnia 18 września 1995 r. o odmiennej treści.
Powyższą decyzję Bank zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego i wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji. W skardze zarzucano, że kupno wierzytelności aptek w celu ich windykacji we własnym zakresie stanowi usługę bankową. Usługa ta była wykonywana w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania świadczeń w sposób częstotliwy. W związku z tym podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, przy czym była zwolniona od tego podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Tym samym kupno wierzytelności nie podlega opłacie skarbowej na zasadzie art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" powoływanej ustawy o opłacie skarbowej. Skoro została jednak ona uiszczona, to powinna zostać - jako nienależna - zwrócona zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała w całej rozciągłości dotychczas zajmowane stanowisko.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest uzasadniona. Art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o opłacie skarbowej nie wymienia wśród przesłanek jej zwrotu sytuacji, gdy opłata skarbowa jest nienależna. Oprócz przesłanek podanych już przez Urząd Skarbowy należą do nich sytuacje, gdy nie spełnił się warunek zawieszający, od którego uzależniano wykonanie czynności cywilnoprawnej oraz gdy umowa spółki, w wyniku ostatecznej decyzji odmawiającej spółce koncesji na podjęcie działalności gospodarczej, została rozwiązana. Są to wszystkie przesłanki zwrotu opłaty skarbowej od czynności cywilnoprawnych na podstawie powyższego przepisu.
Natomiast zwrot opłaty skarbowej na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486/ przysługuje, gdy nienależny charakter tej opłaty został stwierdzony w trybie Kpa. Gdy zatem decyzja o wymiarze opłaty skarbowej jest ostateczna, to wymagane jest wzruszenie tej decyzji, a gdy decyzja ta nie jest ostateczna, to wymagane jest jej uchylenie i umorzenie postępowania organu pierwszej instancji. Z kolei gdy decyzja o wymiarze opłaty skarbowej nie została wydana, to wymagane jest umorzenie postępowania. W rozpoznawanej sprawie takich decyzji jest brak.
Z tych względów, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/, Sąd skargę oddalił.