Uzasadnienie
W dniu [...]01.1996 r. M. K.prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą "M." w K. złożyła w Urzędzie Skarbowym deklarację VAT - 7 w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1995 r., wykazując zobowiązanie podatkowe w wysokości 3658,00 zł. W związku z niewykonaniem przez podatnika zobowiązania Urząd Skarbowy w dniu [...]03.1996 r. wydał decyzję nr [...] określając podatnikowi zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1995 r. w kwocie 3658,00 zł. W wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego ściągnięto kwotę 1693,20 zł. Do zapłaty pozostała kwota 2064,80 zł oraz odsetki. W dniu [...].06.2002 r. M. K. złożyła deklarację korygującą za miesiąc grudzień 1995 r. w której wykazała zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w kwocie 0 zł. Do wymienionej deklaracji korygującej podatnik złożył w dniu [...].06.2002 r. wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1995 r. na podstawie przepisu art. 79 ustawy Ordynacja podatkowa.
Decyzją z dnia [...].07.2002 r. nr [...] Urząd Skarbowy umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1995 r. Organ podatkowy jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał przepis art. 80 par. 1 pkt ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), na mocy którego prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa w przypadkach, o których mowa w art. 79 par. 2 pkt 1 lit a i b po upływie 5 lat od dnia złożenia zeznania (deklaracji), w którym wykazano zobowiązanie podatkowe w wysokości większej od należnej albo kwotę nadpłaty lub podatku przypadającego do zwrotu w wysokości mniejszej od należnej. Termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty jest terminem materialnoprawnym i w przypadku jego uchybienia, skutkuje utratą prawa podatnika do zwrotu podatku nienależnego.
Podatnik wniósł odwołanie od powyższej decyzji organu podatkowego., zarzucając naruszenie przepisu art. 79 i art. 80 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa. Podatnik, twierdzi, że prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie 5 lat od dnia złożenia deklaracji w której wykazano zobowiązanie podatkowe w wysokości wyższej od należnej, jednak zasada ta dotyczy w ocenie odwołującej się podatników, którzy wpłacili zdeklarowany podatnik.
Decyzją z dnia [...]10.2002 r. nr [...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu podatkowego l instancji. Izba Skarbowa w całości podzieliła stanowisko zajęte przez Urząd Skarbowy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podniósł, że podatnik złożył deklarację VAT za miesiąc grudzień 1995 r. w dniu [...] stycznia 1996 r., zatem prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1995 r. wygasło na mocy przepisu art. 80 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa w dniu 29 stycznia 2001 r. Wniosek o stwierdzenie nadpłaty, złożony w dniu [...]06.2002 r. został wniesiony po terminie, a zatem postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty było bezprzedmiotowe.
Izba Skarbowa odnosząc się do zarzutów odwołującej się wskazała na istotę nadpłaty, a mianowicie: pojęcie nadpłaty jest nierozerwalnie związane z zapłatą podatku. Jeżeli zatem zapłata nie nastąpiła to zasadność umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty wynika nie tylko z upływu terminu do złożenia wniosku ale także z faktu iż nie wystąpiła nadpłata.
Na powyższą decyzję Izby Skarbowej M. K. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca zarzuca naruszenie przepisu art. 207 par. 2 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nie rozstrzygnięcie sprawy co do istoty i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca twierdzi, że przepisy art. 79 i 80 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa nie mają w jej sprawie zastosowania, gdyż nienależny podatek nie został wpłacony, a wyegzekwowaną kwotę 1593,20 zł nie można uznać za wpłatę. W ocenie skarżącej w sprawie nie chodzi o stwierdzenie i zwrot nadpłaty lecz o uznanie korekty deklaracji VAT - 7 za grudzień 1995 r. ale nie w trybie stwierdzenia nadpłaty.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosła o oddalenie skargi. Izba Skarbowa wskazała, że zaskarżona decyzja rozstrzyga co do istoty sprawę odwołania. Przedmiotem postępowania odwoławczego było odwołanie skarżącej od decyzji organu l instancji umarzającej postępowanie wszczęte wnioskiem stwierdzenie nadpłaty, ze względu na jego bezprzedmiotowość spowodowaną złożeniem wniosku po terminie. Kwestia uznania korekty deklaracji nie była przedmiotem postępowania odwoławczego. A rozstrzygnięcie tej kwestii w toczącym się postępowaniu byłoby działaniem bez podstaw prawnych.
Zgodnie z przepisem art.97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje nie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z przepisem art. 79 par. 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), uprawnienie do złożenia żądania o stwierdzenie nadpłaty przysługuje m.in. podatnikom podatku od towarów i usług, jeżeli w deklaracji wykazali zobowiązanie podatkowe nienależne bądź w wysokości większej od należnej i wpłacili zadeklarowany podatek 'albo wykazali kwotę nadpłaty w wysokości mniejszej od należnej. Oznacza to, że przepis ten ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy wysokość zobowiązania podatkowego została wyliczona wyłącznie w drodze samoobliczenia podatku przez podatnika, czyli w przypadku podatku od towarów i usług - w deklaracji. Uprawnienie podatnika do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty zostało na mocy przepisu art.80 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa limitowane terminem. Prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa:
- 1) w przypadkach, o których mowa w art. 79 § 1, po upływie 5 lat od dnia:
- a) pobrania przez płatnika podatku nienależnie lub w wysokości większej od należnej,
- b) złożenia zeznania, o którym mowa w art. 74 § 2 pkt 1,
- c) uprawomocnienia się decyzji o uchyleniu lub zmianie decyzji, na podstawie której płatnik dokonał obliczenia podatku,
- 2) w przypadkach, o których mowa w art. 79 § 2 pkt 1 lit. a) i b) - po upływie 5 lat od dnia złożenia zeznania (deklaracji), w którym wykazano zobowiązanie podatkowe w wysokości większej od należnej albo kwotę nadpłaty lub podatku przypadających do zwrotu w wysokości mniejszej od należnej,
- 3) w przypadku, o którym mowa w art. 79 § 2 pkt 1 lit. c) - po upływie 5 lat od dnia, w którym dokonano wpłaty podatku,
- 4) w przypadku, o którym mowa w art. 79 § 2 pkt 2 - po upływie 5 lat od dnia złożenia deklaracji, w której wykazano pobrany podatek w wysokości większej od należnej.
W przypadku zatem gdy podatnik w deklaracji w podatku od towarów i usług wykazał zobowiązanie podatkowe w wysokości większej od należnej i uiścił zadeklarowaną kwotę podatku lub też wykazał kwotę nadpłaty lub podatku przypadającego do zwrotu w wysokości mniejszej od należnej - prawo do żądania stwierdzenia nadpłaty wygasa po upływie 5 lat od dnia złożenia deklaracji, w której wykazano zobowiązanie podatkowe w wysokości większej od należnej albo kwotę nadpłaty lub podatku przypadającego do zwrotu w wysokości mniejszej od należnej. Skarżąca złożyła deklarację w podatku od towarów i usług VAT - 7 za grudzień 1995 r. w dniu [...]01.1996 r., a wniosek o stwierdzenie nadpłaty złożyła w dniu [...].06.2002 r., a zatem po upływie 5 - letniego terminu od daty złożenia deklaracji VAT - 7. Termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty jest terminem ustawowym, zakreślonym do dokonania czynności przez stronę i ma on charakter terminu prekluzyjnego. Oznacza to, że jego uchybienie i dokonanie czynności po jego upływie powoduje jej bezskuteczność i nie wywrze żadnych skutków prawnych.
W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie zasługują na uwzględnienie zarzuty strony skarżącej, iż przepis art. 79 i art. 80 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa nie mają zastosowania w sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia przez organy podatkowe w związku z nie dokonaniem przez skarżącą zapłaty podatku nie zasługują na uwzględnienie. Na mocy przepisu art. 72 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa za nadpłatę uważa się:
- 1) kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku,
- 2) kwotę podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej,
- 3) świadczenie płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej.
Aby powstała zatem nadpłata podatek musi zostać uprzednio zapłacony. Gdyby bowiem uznać, że zapłata podatku w nienależnej wysokości nie wystąpiła to nie spełnione zostałyby przesłanki do zaistnienia nadpłaty w rozumieniu przepisu art. 72 parł pkt 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, a wniosek o stwierdzenie byłby również bezprzedmiotowy.
Zakres kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego określa przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc, że Sąd sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem, Sąd sprawdza, czy wydanie decyzji nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, procesowego, a naruszenie prawa mające lub mogące mieć wpływ na wynik sprawy skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji zgodnie z przepisem art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
W związku z powyższym, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego lub procesowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uznając ją za zgodną z prawem, skargę oddalił na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).