Uzasadnienie
Dyrektor Urzędu Celnego w [...], działając na podstawie art.145 § l pkt.5 i art.151 § l pkt.2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 1980 r Nr 9,. Poz.26 ze zm.) decyzją z dnia [...] 1998 r uchylił swoje decyzje zawarte w dowodach odpraw celnych Nr [...] z dnia [...]1996 r oraz Nr [...] z dnia [...].1996 r i wymierzył cło importowe z tytułu przywozu na polski obszar celny przez L. Ł. towaru stanowiącego - w ocenie tego organu - kompletny samochód osobowy marki [...], rok produkcji 1992, wwieziony w stanie rozmontowanym.Wartość celną samochodu organ celny określił na kwotę [...] DEM tj. [...]PLN i przy zastosowaniu stawki celnej według pozycji PCN 8703 22 90 9 tj. 35% wartości celnej towaru nie mniej niż 2.500 ECU - wymierzył cło w kwocie [...]PLN.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ celny stwierdził, że skarżący dokonał dwóch zgłoszeń celnych do odprawy celnej części samochodowych przywiezionych z zagranicy: pierwsze zgłoszenie dotyczyło nadwozia samochodu osobowego marki [...], a drugie - silnika wraz z podzespołami do samochodu tej samej marki. Przeprowadzona kontrola dokumentów ujawniła, że faktycznie przedmiotem importu był samochód osobowy marki [...] sprowadzony do kraju w stanie rozmontowanym, a następnie jako tzw. " składak" pojazd ten został zarejestrowany w Urzędzie Miasta w [...] na nazwisko skarżącego.
Dyrektor Urzędu Celnego stwierdził, że powyższe okoliczności nie były mu znane w dniu dokonywania odpraw celnych, co spowodowało nieprawidłową klasyfikację taryfową towaru. Przywóz na polski obszar celny towaru w stanie niezmontowanym lub zdemontowanym - zgodnie z Regułą 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, publikowaną we wstępie do Taryfy celnej, która stanowi załącznik nr l do Rozporządzenia Rady ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy (Dz.U. z 1995 r Nr 151, poz.737) - należało zakwalifikować do pozycji obejmującej wyrób kompletny.
Prezes Głównego Urzędu Ceł, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia 30 listopada 2000 r utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do wznowienia postępowania w sprawach zakończonych prawomocnymi decyzjami zawartymi w dowodach odpraw celnych obejmującymi części samochodowe, gdyż inny był deklarowany stan towaru, a inny jego stan faktyczny w momencie odpraw celnych. Klasyfikacja sprowadzonego przez skarżącego towaru jako samochodu w stanie nie zmontowanym jest zgodna z art.23 ust. l ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r Prawo celne (Dz.U., z 1994 r Nr 71, poz.312 ze zm.), który stanowi, że cło wymierza się według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego i według stawek celnych w tym dniu obowiązujących. Dokonanie importu części samochodowych, z których następnie został zmontowany samochód uzasadnia - zdaniem Prezesa Głównego Urzędu Ceł - zastosowanie w/w Reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej i zakwalifikowanie tych części do pozycji obejmującej wyrób kompletny.
Z treści w/w reguły nie wynika, że do zakwalifikowania części tak jak wyroby kompletnego wymagane jest sprowadzenie 100% części tego wyrobu, muszą to być natomiast części zasadnicze. W ocenie organu odwoławczego, towary sprowadzone przez skarżącego były niewątpliwie częściami zasadniczymi, niezbędnymi do zmontowania samochodu. Dodać należy, że rejestracja przedmiotowego pojazdu została dokonana na podstawie tych samych dokumentów, co przedłożone do kolejnych odpraw celnych.
Wbrew zarzutom odwołania, że prawo działa wstecz, Prezes Głównego Urzędu Ceł wyjaśnił, iż przepisy prawa przewidują możliwość zmiany decyzji ostatecznych, a art.145 § l Kodeksu postępowania administracyjnego dopuszcza sprawdzenie, czy nie zaszła jedna z przesłanek wymienionych w tym przepisie. W niniejszej sprawie udowodniono - zdaniem organu odwoławczego - iż w dniu wydania decyzji zawartych w dowodach odpraw celnych istniały istotne nowe okoliczności faktyczne i dowody, które nie były znane organowi celnemu. Tak więc zarzut działania prawa wstecz jest bezzasadny.
Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której skarżący zarzucił organom celnym przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i nadinterpretację powołanej Reguły 2a.
Skarżący wyjaśnił, że sprowadzone przez niego części nie mogły stanowić kompletnego pojazdu, gdyż silnik nie posiadał głowicy, a ponadto zakupił chłodnicę, rozrusznik, pompę wodną, kompletny układ hamulcowy, kompletne tylne lewe oświetlenie oraz dwa reflektory przednie, akumulator, kompletne tylne i przednie zawieszenie, kompletny układ kierowniczy oraz kompletny układ wydechowy. Zakupu tych części dokonywał w Polsce na giełdzie, a także w serwisie. W związku z powyższym twierdzenie Prezesa Głównego Urzędu Ceł, że zgłoszone do odprawy celnej części posiadały zasadniczy charakter wyrobu kompletnego - zdaniem skarżącego - nie ma racjonalnego uzasadnienia.
Ponadto skarżący zarzucił, że Dyrektor Urzędu Celnego w [...] zawyżył wartość przedmiotowego samochodu w stosunku do faktycznej ceny rynkowej. Oczywistym jest, że wartość tzw. składaka w każdej sytuacji jest niższa od samochodu pochodzącego z fabryki. Organ celny I instancji określił w wydanej decyzji " cło w górnej granicy ceny rynkowej ".
Skarżący powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdził, że brak elementów lub części składowej wyrobu, który po zmontowaniu pozostałych jego części, sprowadzonych na polski obszar celny z zagranicy uniemożliwi jego użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem oznacza, że jest to tzw. wyrób niekompletny lub nie gotowy i nie może mieć do niego zastosowanie w/w Reguła 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej.
W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnośnie zarzutu zawyżenia wartości celnej samochodu w stosunku do jego faktycznej ceny rynkowej organ wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie wartość celna towaru została ustalona w oparciu o ceny nadwozia i silnika wynikających z rachunków przedłożonych do odpraw celnych. Analizując wartość rynkową spornego pojazdu z katalogu [...] (grudzień 1996 r) należy stwierdzić, iż w dniu zgłoszenia wartość rynkowa przedmiotowego samochodu wynosiła [...] zł, a zatem była to wartość znacznie wyższa niż deklarowana przez skarżącego w dniu zgłoszenia celnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy wyjaśnić, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone, zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r, Nr 153, poz. 1271 ze zm.), podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi Sąd podzielił stanowisko organów celnych w kwestii istnienie przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania. Stosownie do art.145 § l pkt.5 Kodeksu postępowania administracyjnego - za nową okoliczność uznać należy ujawniony stan towaru importowanego poparty faktem jego rejestracji. Przedmiotem importu faktycznie był samochód osobowy, chociaż przywożony w częściach. Ujawnienie stanu faktycznego sprawy nastąpiło w wyniku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ I instancji po wydaniu decyzji ostatecznych zawartych w dowodach odpraw celnych. Ustalenie nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów popartych faktem rejestracji "składaka,, przez skarżącego należy uznać za podstawę zastosowania w niniejszej sprawie trybu nadzwyczajnego, jakim jest instytucja wznowienia postępowania. Ten tryb postępowania administracyjnego dopuszcza uchylenie prawomocnych decyzji i wbrew zarzutom skargi nie stanowi " działania prawa wstecz ". Są to dwie zasadniczo różne instytucje prawne.
W ocenie Sądu organy celne właściwie zastosowały Regułę 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, która stanowi, że wszelkie informacje o wyrobie zawarte w treści pozycji dotyczą wyrobu niekompletnego lub niegotowego, pod warunkiem, że posiada on zasadniczy charakter wyrobu kompletnego lub gotowego. Informacje te dotyczą także wyrobu kompletnego lub gotowego znajdującego się w stanie nie zamontowanym lub rozmontowanym. Z reguły tej wynika, że warunkiem istnienia wyrobu gotowego jest między innymi sprowadzenie takiej ilości części, z których można uzyskać wyrób gotowy, chociaż niekompletny. Stanowisko to jest zgodne z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 1998 r wydanego w sprawie o syg.akt III RN 31/98 opublikowanym w OSNIAiUS nr 8 poz.263.
Sąd ten stwierdził, że "wwiezienie do Polski dwóch elementów, z których następnie zmontowano kompletny pojazd, uzasadnia zastosowanie stawki celnej właściwej dla samochodu". Dodać należy, że jest to pogląd utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Skarżący sprowadził z zagranicy taką ilość części samochodowych, które przesądziły o zakwalifikowaniu ich jako części zasadniczych, z których złożono pojazd i zarejestrowano na podstawie tych samych dokumentów, co przedkładane do kolejnych odpraw celnych. W ustalonym i nie kwestionowanym stanie faktycznym uzasadnione jest twierdzenie organów celnych, iż przedmiotem importu był faktycznie samochód w stanie niekompletnym, od którego należało wymierzyć cło według stawki celnej właściwej dla samochodu kompletnego, ale z uwzględnieniem jego wartości celnej.
Sąd podziela stanowisko organów celnych co do istnienia podstaw do wznowienia postępowania i zastosowania Reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, natomiast w kwestii wartości celnej samochodu stanowiącej podstawę wymiaru cła rozstrzygnięcia organów celnych należy uznać za wadliwe. Po pierwsze organ I instancji w wydanej decyzji nie wyjaśnił w jaki sposób obliczył wartość celną samochodu na kwotę [...] DEM. W podstawie prawnej wskazano co prawda art.26 ust. l ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r Prawo celne (Dz.U., z 1994 r Nr 71, poz.312 ze zm.), który stanowi, iż wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski stanowi, iż wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie art.30c i 30d pod określonymi warunkami.
Jak wynika z dowodów odpraw celnych skarżący zapłacił za sprowadzone towary odpowiednio [...] DEM + [...] DEM transport oraz [...] DEM. Oczywistym jest, że wartość celna samochodu nie jest wartością transakcyjną. W uzasadnieniu tej decyzji brak jest jakichkolwiek informacji co do ustalonej i przyjętej za podstawę rozstrzygnięcia wartości celnej samochodu. Okoliczności tej nie wyjaśnia również zaskarżona decyzja, w uzasadnieniu której wskazano jedynie podstawę prawną wymiaru cła tj.art.23 ust. l Prawa celnego. Prezes Głównego Urzędu Ceł dopiero w odpowiedzi na skargę powołał się na katalog [...] (grudzień 1996 r) i stwierdził, że wartość rynkowa przedmiotowego samochodu była znacznie wyższa niż deklarowana przez skarżącego w dniu zgłoszenia celnego.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że rozstrzygnięcia organów celnych nie zawierają informacji o sposobie obliczenia wartości celnej samochodu sprowadzonego przez skarżącego i w tej części decyzje tych organów uchylają się spod kontroli Sądu. Nawiązanie w odpowiedzi na skargę do katalogu samochodowego jako podstawy ustalenia tej wartości nie można uznać za uzupełnienie rozstrzygnięć organów celnych w tym zakresie, bowiem przedmiotem kontroli Sądu jest prawomocna decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł, a nie odpowiedź tego organu na skargę.
Niezależnie od powyższego organy celne niewłaściwie powoływały w podstawie prawnej wydanych rozstrzygnięć przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż w dacie wznowienia niniejszego postępowania tj. w dniu [...] 1998 r przepisy te już nie obowiązywały. Prawidłowo należało rozstrzygać na podstawie stosownych przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r - Ordynacja podatkowa (Dz.U.Nr 137, poz.926 ze zm.) w związku z art.289 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117). Mając jednak na uwadze, że instytucja wznowienia postępowania została uregulowana w Ordynacji podatkowej w taki sam sposób, jak w Kodeksie postępowania administracyjnego - uchybienie to nie miało wpływu na sposób rozstrzygnięcia, jednak przy ponownym rozstrzyganiu niniejszej sprawy należy uwzględnić powyższą zmianę przepisów.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd działając na podstawie art.145 § l pkt.l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art.152 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 w/w ustawy.