Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek P. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia do kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., z dnia 29.12.2017r., nr [...], w przedmiocie odmowy uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów P. Z. ur. w 1956r. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną A. S. - Z., z którą od 2007r. pozostaje w rozdzielności majątkowej. Z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w 2017r. uzyskał on 17 712,75 zł, dochodu, przy przychodzie na poziomie 30 600 zł. Z dniem 15 stycznia 2018r. działalność ta została przez niego zawieszona.
A. S. - Z. z tytułu umowy o pracę, na stanowisku nauczyciela, otrzymuje ok. 2 774,09 zł, netto, miesięcznie.
Wnioskodawca mieszka w domu należącym do żony, która finansuje jego wyżywienie i wydatki na utrzymanie jego osoby. W spłacie zobowiązań P. Z. pomaga również rodzina i syn G. Z..
Zobowiązania i stałe wydatki, miesięczne, strony obejmują: spłatę kredytu hipotecznego, zaciągniętego w Getin Noble Banku S.A., we frankach, obecnie w wysokości 1400 zł, spłatę pożyczki zaciągniętej w Kruk S.A., obecnie w wysokości 200 zł, alimenty na rzecz byłej żony L. Z. – 1000 zł, koszty wyżywienia – 1000 zł, koszty mediów i opłat: 500 – 650 zł.
P. Z. nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 5000 zł. Jest właścicielem nieruchomości (bliźniak), w stanie surowym zamkniętym, o wartości ok. 400 000 zł, obciążonej: hipoteką umowną kaucyjną w wysokości 874 069,96 zł, hipoteką umowną w wysokości 20 000 zł, hipoteką przymusową w wysokości 39 492,52 zł, jak również samochodu marki BMW 528 z 1998r., z przebiegiem 460 000 km, o wartości ok. 6 000 zł.
Łączna suma zadłużenia P. Z. wobec: Naczelnika Urzędu Skarbowego K. – [...] Naczelnika Urzędu Skarbowego K. – [...], Gminy Z. oraz ZUS – Oddział Wojewódzki w K., Inspektorat K. [...], na dzień 06.03.2017r. wynosiła 355 441,15 zł.
Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2017r., poz. 1369 z p. zm.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy).
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Obecna sytuacja strony nie daje, zdaniem orzekającego, możliwości poniesienia przez nią kosztów sądowych. Po zawieszeniu prowadzenia działalności gospodarczej wnioskodawca nie uzyskuje dochodów i małżonkowie utrzymują się z pensji żony. Są w związku z tym zmuszeni do korzystania z pomocy finansowej rodziny i syna.
Strona skarżąca nie posiada natomiast żadnych oszczędności a hipoteka na wskazanej nieruchomości przewyższa ponad dwukrotnie jej wartość. Stąd też wygospodarowanie środków nawet w wysokości 200 zł. (łączna suma wpisów od skarg w sprawach o sygn. akt I SA/Kr 282/18 i I SA/Kr 311/18) jest poza możliwościami finansowymi strony.
Biorąc więc pod uwagę powyższe, przedmiotowy wniosek należało uznać za uzasadniony i zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie.
W związku z tym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 244§1, art. 245§3, art. 246§1 pkt.
- 2) w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2017r., poz. 1369 z p. zm.).