Uzasadnienie
W dniu [...] kwietnia 2002 r Z. Ś. zgłosił do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochód osobowy marki [...], rok produkcji 1987, przywieziony z Niemiec. Do zgłoszenia celnego skarżący załączył fakturę z dnia [...] marca 2002 r, określającą wartość przedmiotowego pojazdu na kwotę [...] EUR. W zgłoszeniu celnym zastosowano stawkę celną obniżoną 0% właściwą dla towarów pochodzących z Unii Europejskiej.
W tym samym dniu skarżący złożył pismo zatytułowane " Prośba", skierowane do Głównego Urzędu Ceł o przywrócenie terminu i naliczenie wszelkich należności według zasad obowiązujących przed 10 marca 2002 r, na warunkach wyjątkowych, z pominięciem ustawowych terminów.
Dyrektor Urzędu Celnego w [...], działając na podstawie art.23 § 7 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) zakwestionował wiarygodność faktury i decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe oraz określił kwotę wynikająca z długu celnego w wysokości [...] zł i objął towar wnioskowaną procedurą.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ celny stwierdził, że o zakwestionowaniu wiarygodności przedłożonej faktury zadecydowała przede wszystkim niska cena sprowadzonego pojazdu w stosunku do jego rzeczywistej wartości. Wartość celna przedmiotowego samochodu została ustalona na podstawie art.29 Kodeksu celnego tj. metodą "ostatniej szansy". Naczelnik Urzędu Celnego podniósł, że postępowanie w tej kwestii zostało opracowane przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej i opublikowane w formie załącznika do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r - Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej (Dz.U.Nr 80, poz.908). W świetle w/w przepisu przy ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów tą metodą można oprzeć się na katalogach lub specjalistycznych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych.
W rozpatrywanej sprawie organ celny przyjął kwotę [...] zł tj. wartość rynkową tego typu pojazdu według katalogu " Info-Ekspert " cz.A VI/2002, którą następnie pomniejszono o 22 % z tytułu podatku VAT, o 65% z tytułu podatku akcyzowego oraz o 35% z tytułu cła. Wartość celna w/w pojazdu została ustalona na kwotę [...] EUR. Cło wymierzono według stawki celnej obniżonej 0 %.
Jednocześnie organ celny pouczył skarżącego, że kwotę należności wynikającą z długu celnego cło - [...] zł określoną w nin. Decyzji oraz podatek akcyzowy [...] zł oraz VAT [...] zł obliczone na odwrocie karty 6 i dokumentu SAD (...) razem należności [...] zł (...) należy wpłacić na konto Urzędu Celnego w [...] (...) ".
Od powyższej decyzji skarżący odwołał się zarzucając, że przedłożone przez niego dokumenty dotyczące wartości zakupionego pojazdu są prawdziwe i nie było podstaw do ich kwestionowania.
Ponadto skarżący podniósł, że na granicy w [...] zgłosił się w dniu [...] marca 2002 r w nocy, jednak z powodu panującego tam bałaganu, czynności związane z odprawą celną zostały dokonane po północy w dniu [...] marca 2002 r. W związku z tym skarżący wniósł o " rozliczenie" go na zasadach obowiązujących przed dniem [...] marca 2002 r tj. przy uwzględnieniu stawki podatku akcyzowego w wysokości 6,4%.
Dyrektor Izby Celnej w [...], działając na podstawie art.4 ust. 1 ustawy z dnia 20.03.2002 r o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 41, poz.365), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia 18 stycznia 2003 r uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i uznał zgłoszenie celne za prawidłowe.
Organ odwoławczy stwierdził, że zgłoszony do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochód zaimportowany przez skarżącego, był przekazany w ramach Wspólnej Procedury Tranzytowej za notą tranzytową z dnia [...] marca 2002 r i z terminem dostarczenia do Posterunku Celnego w [...] do dnia [...] marca 2002 r. W wyznaczonym terminie skarżący zgłosił się we wskazanym miejscu, a. termin odprawy został wyznaczony na dzień [...] kwietnia 2002 r. Wszystkie wyznaczone terminy zostały przez skarżącego dochowane.
Świadectwo przekroczenia granicy wystawione w Oddziale Celnym w [...] potwierdza datę przekroczenia granicy polskiej w dniu [...] marca 2002 r o godz.0:35.
Organ celny przyznał, że na terenie Niemiec pojazd zgłoszono do odprawy wywozowej w dniu [...] marca 2002 r, potwierdza to niemiecki dokument Luftzettel - Kontrolna karta odpraw, w którym niemieckie służby celne odnotowały przyjazd o godz. 14:33, a wyjazd o godz.22:40.
Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w związku z faktem przekroczenia granicy polskiej w dniu 10 marca 2002 r, w świetle art.85 § 1 Kodeksu celnego, brak jest podstaw do zastosowania stawek podatku akcyzowego obowiązujących przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 marca 2002 r zmieniającego rozporządzenie w sprawie podatku akcyzowego.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że " w zgłoszeniu celnym SAD nr [...] z dnia [...].04.2002 r dokonanym przez skarżącego osobiście, wymiaru należności celnych dokonano stosując właściwe stawki celne i podatkowe ".
Odnosząc się do zarzutu niesłusznego - zdaniem skarżącego -zakwestionowania wartości celnej przedmiotowego pojazdu, organ celny stwierdził, że cena podana w dokumentach załączonych do zgłoszenia celnego nie jest bezwzględnie wiążąca dla organów celnych. Wartość transakcyjna nie zawsze odpowiada wartości towaru. Ocena wiarygodności danych musi być oparta na obiektywnych przesłankach, jakimi w przypadku samochodów mogą być specjalistyczne katalogi cen pojazdów używanych na rynkach zagranicznych. Prawidłowo należało dokonać porównania z danymi wynikającymi z wydawnictwa " Eurotax Schwacke " nr 7/2002, zawierającego uśrednione ceny samochodów używanych na reprezentatywnym dla krajów Unii Europejskiej rynku niemieckim.
Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji nie dokonał porównania ani analizy wartości transakcyjnej z danymi zawartymi w katalogu "Schwackeliste " wydawnictwa Eurotax Schwacke. Na odwrocie zgłoszenia celnego znajduje się notatka służbowa funkcjonariusza celnego, iż w w/w wydawnictwie brak jest danych dotyczących wartości tego typu pojazdu. W wydanej decyzji organ I instancji ograniczył się jedynie do poinformowania, że zadeklarowana kwota nie odzwierciedla rzeczywistej wartości towaru, gdyż cena wyrażona na umowie jest zbyt niska w stosunku do wartości rzeczywistej. Nie zostały natomiast ujawnione źródła danych służące do porównania wartości.
Organ odwoławczy przyznał, że zakwestionowanie wiarygodności ceny ujawnionej w umowie nastąpiło niezgodnie z zasadami badania zadeklarowanej wartości celnej oraz z naruszeniem zasady wyrażonej w art.121 Ordynacji podatkowej obligującej ograny do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do tych organów. Naruszona również została zasada wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi organy kierują się przy załatwianiu sprawy (art.124 Ordynacji podatkowej).
W toku kontroli prawidłowości postępowania w sprawie porównano zadeklarowaną przez skarżącego wartość [...] EUR z danymi z katalogu "Schwackeliste. Pkw. Gelandewagen. Transporter" nr 3/2002 wydawnictwa EUROTAXSCHWACKE, Niemcy. W katalogu tym brak było danych dotyczących pojazdu z tego samego rocznika tj.1987, dlatego też organ celny w oparciu o ten katalog dokonał kalkulacji spadku wartości pojazdu w związku z wiekiem i ustalił, że średni spadek wartości z tego tytułu wynosi 30%. Odliczając ten sam wskaźnik od wartości [...] EUR, określonej dla pojazdu z 1991 r organ odwoławczy doszedł do wniosku, że cena transakcyjna zadeklarowana przez skarżącego jest wiarygodna.
W zgłoszeniu celnym kwota długu celnego została określona w kwocie [...] zł, dlatego sentencja decyzji organu I instancji określająca kwotę długu celnego w tej samej wysokości była nieprawidłowa. Istotą weryfikacji zgłoszenia celnego nie był dług celny, lecz wartość celna samochodu, dlatego należało decyzję pierwszoinstnacyjną wyeliminować z obrotu prawnego.
Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której skarżący wniósł o uznanie, że zgłoszenia celnego dokonał przed dniem [...] marca 2002 r, gdyż z powodu bałaganu panującego na granicy formalności związane z przywozem samochodu przeciągnęły się do dnia [...] marca 2002 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podnosząc, że cena transakcyjna zadeklarowana przez skarżącego była ceną wiarygodną.
Na rozprawie w dniu [...] października 2005 r skarżący oświadczył, że jego skarga dotyczy stawki podatku akcyzowego w związku z datą przekroczenia granicy i przyjęcia zgłoszenia celnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone, zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r, Nr 153, poz.1271 ze zm.), podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
W rozpatrywanej sprawie istota sporu dotyczy stawki podatku akcyzowego z tytułu importu samochodu dokonanego przez skarżącego. Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy w sposób jednoznaczny wynika, że skarżący domagał się zastosowania stawki podatku akcyzowego w wysokości 6,4% obowiązującej do dnia [...] marca 2002 r. Okoliczność ta została również potwierdzona na rozprawie przez skarżącego. W związku z tym do skarżącego zastosowanie miał w tym przypadku art. 11 b ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. z 1993 r Nr 11, poz.50 ze zm.), który w brzmieniu obowiązującym w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego stanowił, że jeżeli podatnik kwestionuje obliczenie podatków z tytułu importu towarów, o których mowa w art. 11 ust.2, lub istnienie obowiązku podatkowego, może on w terminie miesiąca od dnia pobrania tych podatków przez organ celny, wystąpić do organu podatkowego, właściwego dla podatnika, z żądaniem wydania decyzji w sprawie sprostowania obliczenia podatku lub uznania nieistnienia obowiązku podatkowego oraz w sprawie zwrotu niesłusznie pobranej kwoty.
Tej treści pouczenie zawierał egzemplarz dokumentu SAD przeznaczony dla strony.
W zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w sprawie zastosowano " właściwe stawki celne i podatkowe ", co oznacza, że organ ten rozstrzygnął w zakresie podatku akcyzowego pomimo, że nie był uprawniony do orzekania w tej kwestii. Organ pierwszej instancji nie wydawał decyzji określającej podatek akcyzowy, a jedynie wystąpił w roli płatnika tego podatku, dokonując stosownych obliczeń w zgłoszeniu celnym. Organ odwoławczy nie mógł więc orzekać o słuszności (bądź nie). stawki podatku akcyzowego w obliczeniu tej należności dokonanej na dokumencie SAD.
Mając powyższe-na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 134 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo w zakresie dotyczącym określenia podatku akcyzowego, z powodu naruszenia właściwości rzeczowej. Naruszenie przepisów o właściwości, bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia, zawsze powoduje nieważność decyzji. W związku z powyższym w tej części należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji na podstawie art.247 § 1 pkt.1 Ordynacji podatkowej.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego daty zgłoszenia celnego i uznania, że czynność ta została dokonana w dniu [...] marca 2002 r, jak tego domaga się skarżący, a nie w dniu [...] marca 2002 r, jak przyjęły to organy celne, należy stwierdzić że skarga w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny ustalony przez organy celne nie jest sporny - przekroczenie granicy polskiej w Oddziale Celnym w [...] Dolnym Urzędu Celnego w [...] nastąpiło w dniu [...] marca 2002 r, co potwierdza świadectwo przekroczenia granicy. Ani organy celne, ani Sąd nie są uprawnione do przyjęcia innej daty zgłoszenia celnego, niż wynika to ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów. Przepisy prawa nie przewidują możliwości " uznania" innej daty, jak tego domaga się skarżący. Stanowiska tego nie mogła zmienić argumentacja skargi wskazująca na bałagan i opieszałość funkcjonariuszy.
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W rozpatrywanej sprawie organy celne nie naruszyły przepisy prawa materialnego w zakresie dotyczącym daty dokonania zgłoszenia celnego.
Odnośnie wartości celnej sprowadzonego przez skarżącego samochodu Dyrektor Izby Celnej uznał zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym wartość celną za wiarygodną, a zatem rozstrzygnięcie w tym zakresie jest zgodne z wolą i żądaniem skarżącego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji.