Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek L.O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata oraz doradcy podatkowego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium, z dnia 17.01.2012r., znak: [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008r.,
Na wstępie należy podkreślić, iż w uzasadnieniu wniosku, zawartym w nim "oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanym piśmie z dnia 29.05.2012r. czytelne są tylko niektóre informacje. Wynika z nich, że L.O. nie ma środków na życie, leki i opłaty sądowe. Nie stać go również na pomoc prawną. Korzysta z pomocy apteki darów, fundacji kościelnych - dzięki czemu uzyskuje ok. 180 zł. na lekarstwa oraz matki, która otrzymuje rentę w wysokości ok. 900 zł. Miesięczne wydatki na wyżywienie i lekarstwa wynoszą prawdopodobnie ok. 300 zł. (trudno bowiem odczytać cyfrę poprzedzającą dwa zera). L.O. podaje, że jest po rozwodzie i nie ma kontaktu z żoną ani z dziećmi a nieruchomości - miał ale komornik sprzedał je na licytacji.
Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r., sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r.,sygn.akt II FZ 703/06).
Orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi więc dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. W operacji tej musi też wziąć pod uwagę charakter i wysokość poszczególnych wydatków, żeby uznać je za konieczne lub za zbędne. Brak danych w tym zakresie lub ich niepełność skutecznie uniemożliwia taką analizę. To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy, nawet w części. Trzeba bowiem podkreślić, że przyznanie prawa pomocy stanowi w rzeczywistości przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa,z których pokrywa się koszty sądowe czy koszty wynagrodzenia pełnomocnika w razie przyznania prawa pomocy. (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Stąd też analiza sytuacji strony skarżącej musi być tak wnikliwa.
W niniejszym przypadku nie jest natomiast jasne w jakiej wysokości L.O.otrzymuje pomoc od matki, jakie są jego rzeczywiste koszty utrzymania i co się na nie składa poza wydatkami na żywność i leki. Trudno bowiem przyjąć, że strona skarżąca nie uiszcza np. czynszu czy opłat za energię elektryczną. Nie wiadomo też jakie były dochody L.O. i jego matki w 2011r. oraz czy strona skarżąca jest jeszcze właścicielem jakiejś nieruchomości czy też wszystkie zostały sprzedane w wyniku postępowania egzekucyjnego. Taki bieg zdarzeń wymagałby z kolei przesłania stosownych dokumentów potwierdzających twierdzenia L.O. w tym zakresie. Wskazane byłoby również przesłanie orzeczenia dotyczącego rozwodu – skoro wnioskodawca podnosi ten fakt jako usprawiedliwienie braku informacji o stanie majątkowym i zarobkach żony.
Podsumowując trzeba stwierdzić, że strona skarżąca nie dość należycie wywiązała się z nałożonego na nią obowiązku przedstawienia odpowiednich dokumentów i informacji (nie mówiąc już o tym, że wszelkie wyjaśnienia poczyniła ponownie pismem bardzo nieczytelnym, czyli wbrew zaleceniom zawartym w zarządzeniu z dnia 21.05.2012r.). Orzekający nie ma więc wystarczającego materiału do którego przedłożenia zobowiązany był wnioskodawca aby przeprowadzić rzetelną analizę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może się natomiast opierać na niekompletnych faktach. (por. postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r., sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn.akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79).
W związku z powyższym przedmiotowy wniosek należało oddalić na podstawie art.244§1, art.245§2, art. 246§1 pkt.1, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz.270).