Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 2 lutego 2023 r. (SKO.EA/418/169/2022) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie orzekło, że zażalenie wniesione przez M. B. – nazywanego dalej "Skarżącym", zostało wniesione z uchybieniem z uchybieniem terminu.
W motywach postanowienia organ wyjaśnił, że postanowieniem z 24 października 2022 r. Prezydent Miasta Krakowa odmówił Skarżącemu umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowienie to zostało doręczone stronie 7 listopada 2022 r. Natomiast zażalenie zostało wniesione 21 listopada 2022 r. Dalej organ zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; dalej jako "k.p.a.") termin do wniesienia zażalenia na postanowienie wynosi 7 dni od dnia doręczenia. Stąd też zażalenie mogło zostać złożone najpóźniej 14 listopada 2022 r. Biorąc pod uwagę, że Skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności, organ orzekł na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a.
2.1. W skardze na powyższe postanowienie Skarżący nie sformułował wprost zarzutów naruszenie konkretnych przepisów. W motywach pisma wskazał między innymi, że postępowanie egzekucyjne w administracji prowadzone jest na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, Kodeksu postępowania cywilnego, ustawy Prawo ustroju sądów powszechnych oraz ustawy z 17 czerwca 2004 r. skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Przepisy tych ustaw określają – jak wywodzi strona – zaskarżalność orzeczeń w trybie postępowania cywilnego, jak również określają wywiązywanie się z obowiązków przez organy administracyjne. Skarżący podtrzymał wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego w administracji i odstąpienie od czynności komorniczych, które były prowadzone niezgodnie ze stanem prawnym.
Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia.
- 2.2. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
- 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
- 3.1. Skarga okazała się niezasadna, dlatego została oddalona.
- 3.2. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z 24 października 2022 r. (k. 17-16) zostało doręczone Skarżącemu 7 listopada 2022 r. (k. 31; druk potwierdzenia odbioru). We wspomnianym postanowienie strona została pouczona, że przysługuje jej prawo do wniesienia zażalenia do SKO w Krakowie w terminie siedmiu dni od daty jego doręczenia. Powyższe wynika z art. 141 § 2 k.p.a.
W konsekwencji należy przyznać rację SKO w Krakowie, że termin do wniesienia zażalenia na wspomniane postanowienie upłyną 14 listopada 2022 r. Tym samym, skoro strona wniosła zażalenie dopiero 21 listopada 2022 r., należało uznać je za spóźnione i odmówić jego rozpoznania, tak jak przewiduje art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 tej ustawy. W świetle tych przepisów tylko zażalenie wniesione z zachowaniem terminu do jego wniesienia może podlegać rozpatrzeniu. W tej sytuacji należy kierować się normą, że w razie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania organ nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, ale ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. i nawet w przypadku nieznacznego przekroczenia terminu do złożenia ww. środka zaskarżenia zobowiązany jest do stwierdzenia uchybienia terminu do jego złożenia. Dla stwierdzenia uchybienia terminu bez znaczenia pozostaje okres spóźnienia. O uchybieniu terminu przesądza bowiem nawet jednodniowe jego niedotrzymanie. Brzmienie tych przepisów jest jasne, a kontrolowane postanowienie realizuje zawarte w nich dyspozycje.
3.3. Odnosząc się do argumentacji zawartej w skardze należy wyjaśnić Skarżącemu, że – wbrew temu co wywodzi – przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, ustawy Prawo ustroju sądów powszechnych oraz ustawy z 17 czerwca 2004 r. skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki nie mogły mieć zastosowania w sprawie.
Postanowienie Prezydenta Miasta Krakowie z 24 października 2022 r. zostało wydane w toku postępowania egzekucyjnego w administracji zainicjowanego pismem strony z 22 sierpnia 2022 r., w którym został zawarty wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2-3 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (DZ. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.; dalej jako "u.p.e.a."). Postępowanie to zostało uregulowane w tej ustawie, a zgodnie z jej art. 18 w postępowaniu tym stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Stąd też, tak jak przewiduje to art. 17 § 1 u.p.e.a., do zażalenia na wspomniane postępowanie znajdowały przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 141 § 1 tej ustawy zakreślający termin do wniesienia tego środka zaskarżenia, jak również art. 134 w zw. z art. 144 przewidujące skutki procesowe jego niedochowania.
Żaden z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje jednak możliwości odpowiedniego stosowania przepisów ustaw wymienionych przez Skarżącego. Dodać przy tym wystarczy, że Kodeks postępowania cywilnego reguluje tok postępowania sądowego "w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych" (art. 1 k.p.c.) – czyli do spraw cywilnych, podczas gdy rozpoznawana przez Sąd skarga dotyczy sprawy administracyjnej. Ustawa Prawo ustroju sądów powszechnych również nie znajduje zastosowania w rozpoznawanej sprawie, ponieważ reguluje ona zasady działania sądów powszechnych, a nie administracyjnych. Ustawa skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki nie mogła zaś mieć zastosowania w sprawie, ponieważ – tak jak i poprzednio wymienione akty – reguluje ona postępowanie spoza zakresu spraw administracyjnych.
W art. 1 ust. 2 tej ustawy przewidziano, że jej przepisy "stosuje się odpowiednio, gdy na skutek działania lub bezczynności sądu albo komornika sądowego doszło do naruszenia prawa strony do przeprowadzenia i zakończenia bez nieuzasadnionej zwłoki sprawy egzekucyjnej lub innej sprawy dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego." Tymczasem postępowanie, którego dotyczy skarga prowadzone jest przez organ administracyjny w toku egzekucji administracyjnej.
- 3.4. Mając na uwadze treść art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej jako "P.p.s.a.") Sąd stwierdza, że nie znalazł innych podstaw, aby uchylić kontrolowane postanowienie SKO w Krakowie.
- 3.5. Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.