Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2018r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ustanowił dla A. A. radcę prawnego (pkt 1), natomiast w pkt 2 oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 11 maja 2018r. do tut. Sądu zostało nadane w placówce pocztowej pismo z Krajowej Izby Radców Prawnych o ustanowieniu dla skarżącej pełnomocnika w ramach przyznanego jej prawa pomocy.
W dniu 21 maja 2018r. pełnomocnik skarżącej nadał w placówce pocztowej do tut. Sądu pismo zatytułowane: "Sprzeciw od orzeczenia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu". W uzasadnieniu wniosku podano m.in., że o tym, iż radca prawny D. M.-K. została wyznaczona pełnomocnikiem skarżącej w ramach prawa pomocy, dowiedziała się z pisma OIRP, otrzymanego w dniu 14 maja 2018r. Zaraz w tym dniu ustaliła w czytelni sądowej, termin badania akt, poinformowała również skarżącą listem poleconym o wyznaczeniu pełnomocnikiem. W chwili obecnej nie otrzymała jeszcze żadnej informacji zwrotnej od skarżącej na powiadomienie o ustanowieniu pełnomocnikiem. W tych okolicznościach nie ma możliwości ustalenia, czy skarżąca zamierzała uiścić opłatę od skargi i jakie są przyczyny niezłożenia sprzeciwu.
W tym stanie rzeczy, w ocenie pełnomocnika, należało zachować maksymalną ostrożność i wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu. Termin do złożenia przedmiotowego pisma, pełnomocnik skarżącej obliczył od daty dowiedzenia się o wyznaczeniu pełnomocnikiem procesowym, tj. od daty 14 maja 2018r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wnosząc o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Z treści powołanych przepisów wynika, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym termin do dokonania przez stronę czynności, któremu uchybiła należy przywrócić, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki:
- 1. strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu;
- 2. wniosek ten zostanie złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu;
- 3. jednocześnie strona dokona czynności, dla której określony był termin;
- 4. we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
W kontekście powyższego wskazać trzeba, że brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej, stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie, w którym strona uprawdopodobni brak winy w przekroczeniu terminu.
Jednakże na uwagę zasługuje fakt, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, iż w przypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 p.p.s.a. dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do dokonania wymaganej czynności jest dzień, w którym pełnomocnik ten miał rzeczywistą i realną możliwość jej dokonania, po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak, niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do roli pełnomocnika (vide: postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2014r., sygn. akt I OZ 63/14).
W przedmiotowej sprawie, Sąd zobligowany jest zatem dokonać oceny, kiedy istniała realna możliwość sporządzenia, złożonego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, sprzeciwu przez profesjonalnego pełnomocnika, ustanowionego dla skarżącej z urzędu.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skoro pełnomocnik skarżącej otrzymał od Okręgowej Izby Radców Prawnych w K., pismo o wyznaczeniu go pełnomocnikiem w dniu 14 maja 2018r., (o czym informuje sam pełnomocnik w piśmie nadanym do tut. Sądu w dniu 21 maja 2018r.), a sprzeciw wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, nadał w placówce pocztowej w dniu 21 maja 2018r., to tut. Sąd – rozpoznając wniosek pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu uznał, że zasługuje on na uwzględnienie.
Za przesłankę usprawiedliwiającą uchybienie terminu, Sąd przyjął okoliczność, iż w sprawie toczyło się postępowanie o przyznanie skarżącej prawa pomocy.
W ocenie Sądu, przyczyna uchybienia terminu w przedmiotowej sprawie ustała, gdy pełnomocnik ustanowiony z urzędu, dowiedział się o fakcie wyznaczenia go do sprawy i powziął tę informację w piśmie skierowanym do niego przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w K., doręczoną, jak wskazuje pełnomocnik w dniu 14 maja 2018r.
W okolicznościach tej sprawy należało również uznać, że pełnomocnik skarżącej nie uchybił przy tym terminowi przewidzianemu w art. 87 § 1 p.p.s.a. w kontekście ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego w tym zakresie. Należy zauważyć, że na gruncie przedmiotowej sprawy, pełnomocnik skarżącej, zaraz w tym dniu, kiedy powziął informację o wyznaczeniu go pełnomocnikiem, ustalił w czytelni sądowej, termin badania akt, poinformował również skarżącą listem poleconym o wyznaczeniu pełnomocnikiem. Pełnomocnik zachował należytą ostrożność i wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu. Nadto dodać trzeba, że równocześnie z wnioskiem została dokonana czynność, które nie została dokonana w terminie.
Podsumowując, tut. Sąd wskazuje, że podziela pogląd wyrażony przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2013r., sygn. SK 17/12, iż w przypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 p.p.s.a. dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jest dzień, w którym pełnomocnik ten miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do roli pełnomocnika. W istocie zatem siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. rozpoczyna bieg po dacie, w której ustanowiony – w ramach przyznanego stronie prawa pomocy pełnomocnik – realnie mógł sporządzić i wnieść skargę kasacyjną. Czym innym jest bowiem termin trwania przeszkody, rozumiany jako czas, w którym taki pełnomocnik ma obiektywną możliwość "przygotowania" się do wniesienia skargi kasacyjnej, a czym innym jest siedmiodniowy termin, przepisany do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności.
Terminy te się nie przenikają, lecz następują kolejno po sobie. Realnie zatem pełnomocnik może złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej po upływie trzydziestodniowego terminu niezbędnego do jej sporządzenia.
Mając na uwadze obowiązujące regulacje prawne, orzecznictwo i powyższe rozważania – Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.