Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowiez 10 września 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 375/20

Uzasadnienie

I. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2020r. nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. po rozpoznaniu zażalenia P. K. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] listopada 2019r. nr [...] uznające za nieuzasadnione zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, działając na podstawie art. 138§1 pkt 1, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2018r. poz. 2096 ze zm. dalej-K.p.a.) w zw z art. 17, art. 18, art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U z 2019r. poz. 1438 ze zm. dalej-u.p.e.a.)-utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Jak wynika z zaskarżonego postanowienia i akt administracyjnych, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. jako organ egzekucyjny prowadzi w stosunku do skarżącego postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...] i [...] wystawione przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (dalej-UFG) z tytułu opłat za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC. Tytuły wykonawcze i zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego doręczono skarżącemu w dniu 16 lipca 2018r.

Pismem z dnia 23 lipca 2018r. P. K. złożył zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego zarzucając: nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, błąd co do osoby zobowiązanego i niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów z art. 27 u.p.e.a.

Wierzyciel UFG postanowieniami z dnia 25 stycznia 2019r. uznał zarzuty za nieuzasadnione a ostatecznymi postanowieniami z dnia 23 maja 2019r. podtrzymał stanowiska wyrażone w postanowieniach organu I instancji.

Mając powyższe na względzie, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 28 czerwca 2019r. odmówił uznania zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...]

P. K. złożył zażalenie na powyższe postanowienie i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dni 25 września 2019r. uchylił zaskarżone postanowienie, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na konieczność rozpatrzenia przez organ egzekucyjny zarzutów dotyczących dwóch tytułów wykonawczych a nie tylko jednego.

Ponownie rozpoznając sprawy, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 20 listopada 2019r. uznał zarzuty za nieuzasadnione.

P. K. złożył zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając naruszenie:

1. - art. 88.1, art. 10.1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U z 2003r. Nr 124, poz. 1152 ze zm. dalej-u.u.o) poprzez błędne przyjęcie, że w dniu kontroli skarżący był osobą, która nie spełniła obowiązku zawarcia ubezpieczenia obowiązkowego zgodnie z warunkami tego ubezpieczenia określonymi w ustawie a tym samym obowiązana była wnieść opłatę objętą tytułami wykonawczymi nr [...] i [...],
2. - art. 90.3 u.u.o. poprzez błędne przyjęcie, że pomimo przedstawienia dokumentów o których mowa w art. 90.1 i 2 u.u.o. potwierdzających zawarcie ubezpieczenia i opłatę (tytuł wykonawczy nr [...]) oraz wykazanie, ze skarżący nie jest zobowiązany (tytuł wykonawczy nr [...]) UFG zażądał opłat objętych tytułami wykonawczymi,
3. - art. 92.1 u.u.o. poprzez błędne przyjęcie, że doszło do przerwania 3-letniego terminu przedawnienia należności z tytułu opłat OC,
4. - art. 59§1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego,
5. - art. 33§1 pkt 1 i pkt 10 u.p.e.a. poprzez brak umorzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji gdy doszło do przedawnienia roszczeń objętych tymi tytułami a tytuły wystawiono na błędnym wzorze.

Uzasadniając zażalenie, skarżący zarzucił, iż organ przez ponad cztery miesiące nie wydawał postanowienia, organ prowadzący egzekucje nie zwrócił się do wierzyciela celem wyjaśnienia wszystkich zarzutów, zobowiązanie uległo przedawnieniu a odpowiedzialność za nieuiszczenie składki OC ponosi wyłącznie organ egzekucyjny, który był posiadaczem pojazdu i dowodu rejestracyjnego samochodu [...].

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. w pisemnych motywach zaskarżonego postanowienia, ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego demontażu pojazdu [...] nr rej. [...], wskazał na stanowisko wierzyciela wedle którego posiadacz pojazdu ma obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia OC i kontynuowania jej przez cały okres rejestracji pojazdu, niezależnie od stanu technicznego. P. K. nie przedstawił kopii dowodu ubezpieczenia OC ważnego do dnia 22 lipca 2015r. tj. do dnia demontażu samochodu wobec czego nie było podstaw do odstąpienia od dochodzenia nałożonej opłaty. Co do pojazdu [...], to nie przedstawiono kopii dowodu ubezpieczenia OC ważnego w 2015r. od 1 stycznia 2015r. do 5 sierpnia 2015r. i spowodowało to nałożenie opłaty.

Organ zaznaczył, że kwestionowanie istnienia obowiązku może nastąpić tylko przed wierzycielem co powoduje, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. nie będąc organem wyższego stopnia nad wierzycielem, nie jest uprawniony do zajmowania stanowiska dotyczącego istnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Niezasadny był zarzut co do błędu co do osoby zobowiązanego bowiem to był niezasadny gdyż sytuacja błędu co do osoby zachodzi wówczas gdy egzekucja jest prowadzona wobec innej osoby niż zobowiązany a taka sytuacja nie ma miejsca. Zobowiązany nie kwestionuje, że nigdy nie był posiadaczem pojazdów lecz, że w chwili kontroli nie był właścicielem.

Jeśli chodzi o zarzut przedawnienia to zarzut ten nie został zgłoszony w piśmie z dnia 23 lipca 2018r. i organ egzekucyjny nie mógł go rozpatrzyć gdyż był to nowy zarzut, zgłoszony po ustawowym 7 dniowym terminie od dnia doręczenia tytułów wykonawczych.

Odnosząc się do wymogów tytułów wykonawczych to skonstatowano, że wystawiono je w sposób prawidłowy zgodnie z wymogami rozporządzenia.

Prowadzone postępowanie dotyczy zarzutów na postępowanie egzekucyjne i jego ewentualne umorzenie może być dokonane jedynie na podstawie art. 34§4 u.p.e.a. Niezasadny był zdaniem organu zarzut, iż nie wydano w ciągu 4 miesięcy postanowienia o umorzeniu lub o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W zażaleniu strony z dni 16 lipca 2019r. nie było odrębnego wniosku w tym zakresie. Jeżeli intencją strony jest złożenie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, to powinien złożyć odrębny wniosek.

Odnosząc się do kwestii braku opłacenia składki OC za pojazd [...], gdyż P. K. nie był jego faktycznym posiadaczem to organ wyjaśnił, że pojazd był objęty zastawem skarbowym. W dniu 18 marca 2014r. zajęto ten pojazd. Odpowiadając na wniosek zobowiązanego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z., postanowieniem z dnia 6 czerwca 2014r. zmienił sposób dozoru i przekazał pojazd pod dozór zobowiązanego. W dniu 5 marca 2015r. P. K. powołuje się na bezprawne obciążenie go obowiązkami dozorcy samochodu i zwraca organowi egzekucyjnemu kluczyk i oryginał dowodu rejestracyjnego, wnosząc o zwrot pojazdu. Postanowieniem z dnia 12 marca 2915r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. zwolnił spod egzekucji ten pojazd. Pismo o możliwości odbioru kluczyka i dowodu rejestracyjnego, P. K. odebrał w dniu 4 maja 2015r. jego pełnomocnik w dniu 24 kwietnia 2015r. a faktyczny odbiór kluczyka i dowodu rejestracyjnego miał miejsce dopiero w dniu 5 sierpnia 2015r. Zobowiązany przez cały ten okres był właścicielem pojazdu.

1. II. W skardze na ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., P. K. zarzucił naruszenie:
2. - przepisów prawa materialnego leżących u podstaw wydanego postanowienia DIS w K. a to wydanie postanowienia bez podstawy prawnej oraz naruszenie art. 17, art. 34 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie podstawy prawnej wydanego postanowienia (w tym błąd subsumcji) bowiem DIS w niniejszej sprawie nie jest organem egzekucyjnym i na tej podstawie nie może utrzymywać w mocy zaskarżonego postanowienia organu egzekucyjnego jakim jest NUS w Z.,
3. - przez DIS jako organu nadzorującego zaskarżonym postanowieniem art. 23§4 pkt 2 u.p.e.a. a to wobec braku sprawowania kontroli przestrzegania w toku czynności egzekucyjnych przepisów ustawy przez wierzyciela UFG oraz nadzorowanego organu egzekucyjnego NUS w Z.,
4. - zasady czynnego udziału strony w postępowaniu a to przepisów postępowania art. 10§1 K.p.a. w zw z art. 18 K.p.a., art. 138 K.p.a., art. 140 K.p.a. przez DIS w K. gdzie przed wydaniem decyzji (postanowienia) organy zobowiązane są zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowania a przed wydaniem decyzji (postanowienia) umożliwić wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań czego w/w organ nie wypełnił naruszając dodatkowo zasadę legalizmu wyrażoną w art. 6 K.p.a. działania na podstawie prawa,
5. - zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa przy prowadzeniu postępowania zażaleniowego a to art. 8 K.p.a. w zw z art. 18 K.p.a., art. 138 K.p.a. i art. 140 K.p.a. przez DIS w K. gdzie pomimo wskazania w zażaleniu faktów mających istotne znaczenie w rozstrzyganej sprawie DIS zupełnie je pominął jak np.:
6. - że w dniu kontroli skarżący nie był posiadaczem pojazdów i nie mógł korzystać z ochrony ubezpieczeniowej,
7. - wskazanie błędnego okresu (błąd formalny wystawionego tytułu wykonawczego) którego rzekomo dotyczy należność pieniężna objęta tytułami wykonawczymi [...] oraz [...] zawartych w kolumnie E1 rubryka 5 i 6 całego roku od 01.01.2015-31.12.2015 nie w całym okresie skarżący nie był właścicielem potwierdza naruszenie stanu faktycznego przez organy w tym wierzyciela i nie pogłębia zaufania do nich,
8. - mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa, a to naruszenie art. 26§1 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie przez DIS w K. i organ egzekucyjny, że wystawione tytuły wykonawcze z dnia 8 czerwca 2018r. i oznaczone [...] oraz [...] przez wierzyciela UFG zostały wystawione wg ustalonego wzoru bowiem jak wynika z treści tytułów wykonawczych otrzymanych pocztą przez skarżącego (dowód: w załączeniu kserokopia) podstawą prawną jest art. 26 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2016r. poz. 599-stanowiły załącznik do rozporządzenia którego data wygaśnięcia aktu to 2017-06-23 czyli w/w tytuły nie były wystawione wg ustalonego wzoru i tym samym nie powinny wywierać skutków prawnych w postaci wszczęcia egzekucji wbrew twierdzeniom w zaskarżonym postanowieniu DIS w K. z dnia [...] lutego 2020r.,
9. - mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania a to art. 59§1 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, iż nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania w zakresie należności z tytułu opłaty i objętymi tytułami wykonawczymi [...] oraz [...] w sytuacji gdy wierzytelność organu UFG wobec skarżącego wygasła,
10. - mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postepowania, a to art. 58§2 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające uchylenia czynności egzekucyjnych w sytuacji gdy należności z tytułu opłaty, objęte tytułami wykonawczymi [...] oraz [...] uległy przedawnieniu i w konsekwencji czego dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego jest w dalszej kolejności nie celowe.

Wskazując na powyższe wniesiono o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia a także poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, na podstawie art. 145§3 p.p.s.a. wniesiono o umorzenie postępowania egzekucyjnego, wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w oparciu o art. 61§2 pkt 1 p.p.s.a. i o zasądzenie kosztów procesowych wg norm prawem przepisanych.

Uzasadniając skargę jej autor podkreślił, że roszczenie z tytuły opłaty przedawniło się z upływem 3 lat, tytuły wykonawcze wystawiono na wzorach, które już nie obowiązywały, Zarząd i Rada Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego nie jest organem egzekucyjnym wobec czego postanowienia przez nie wydane sa wydane bez podstawy prawnej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

1. III. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Stosownie do art. 3§1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2019r. poz. 2325 ze zm. dalej-p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3§2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd, podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145§1 pkt. 2 p.p.s.a.).

Sąd wydał wyrok na podstawie akt sprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym (art. 133§1 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a). Zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Sąd był uprawniony do oceny działań organu w toku postępowania administracyjnego do dnia wniesienia skargi, ale z uwzględnieniem stanu sprawy na dzień orzekania. W przypadku tego rodzaju skarg, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony.

Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Ustalenia faktyczne dokonane przez organy obu instancji znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Sąd przyjął je za podstawę dalszych rozważań.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie potwierdzające uznanie za niezasadne zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, obejmujących należności z tytułu niespełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC pojazdów samochodowych za 2015r. W związku z powyższym na wstępie należy zwrócić uwagę na specyfikę postępowania w tym przedmiocie.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że procedura egzekucyjna przewidziana ustawie z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co do zasady nie służy ustaleniu bądź określaniu obowiązków zobowiązanego, czy też warunków jego wykonania, a jedynie wykonaniu obowiązków w drodze egzekucji administracyjnej, których zobowiązany nie wykonał dobrowolnie (w niniejszej sprawie wynikającego z), co stanowi podstawę do przymusowego egzekwowania tego obowiązku według reguł przewidzianych powołaną wyżej ustawą u.p.e.a. Postępowanie egzekucyjne jest szczególnym rodzajem postępowania administracyjnego, mającego własne instytucje procesowe i środki zaskarżenia. Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym przepisy K.p.a. mają odpowiednie zastosowanie, co oznacza, że zakres ich stosowania uzależniony jest od konkretnej kwestii powstałej w toku postępowania egzekucyjnego i w sytuacji, która nie jest wprost, bądź odmiennie uregulowana w ustawie egzekucyjnej.

Podkreślić przy tym należy, że celem tego postępowania, przy uwzględnieniu ochrony praw zobowiązanego w określonych przepisami u.p.e.a. sytuacjach, jest jednak zaspokojenie dochodzonych roszczeń wierzyciela.

Podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji są zarzuty, których podstawy są ściśle określone przez ustawodawcę, a zatem stanowią zamknięty katalog, który przewidziany jest w przepisie art. 33 u.p.e.a. Zarzuty zgłaszane są organowi egzekucyjnemu i do tego organu należy ostateczne rozstrzygnięcie o zasadności bądź niezasadności, czy też niedopuszczalności zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się bowiem jednolicie, że zarzuty mogą być oparte tylko na podstawach wyczerpująco uregulowanych w art. 33 u.p.e.a. (tak wyrok NSA z dnia 2 lutego 2012r. sygn. akt: II FSK 1469/10). W konsekwencji kontrola Sądu odnosi się do oceny wystąpienia okoliczności wymienionych w tym przepisie.

Zarzuty te można składać tylko z przyczyn ściśle wymienionych w ww. art. 33 u.p.e.a. Obowiązuje przy tym siedmiodniowy termin do zgłoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 27§1 pkt 9 u.p.e.a.). Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem zaskarżenia, który służy zobowiązanemu w fazie wszczęcia tego postępowania. Oznacza to, że na dalszych etapach postępowania egzekucyjnego nie można podnosić nowych zarzutów. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty w terminie otwartym na ich wniesienie.

Orzecznictwo sądowe, podkreślając rangę dotrzymania terminu do wniesienia zarzutów i ich petryfikacji, wskazuje, że po upływie terminu do wniesienia zarzutów nie jest dopuszczalne zgłaszanie nowych zarzutów lub uzupełnianie zarzutów już wniesionych o nowe podstawy faktyczne lub prawne (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 4 kwietnia 2012r., sygn. akt: II FSK 2615/10; z 6 marca 2012r., sygn. akt: II FSK 1441/10; z 1 września 2011r., sygn. akt: II FSK 407/10; z 26 sierpnia 2011r., sygn. akt: II FSK 474/10-CBOSA).

Na skutek wniesionych zarzutów uruchamiane jest postępowanie przewidziane w art. 34 u.p.e.a. Obowiązkiem zobowiązanego jest wskazanie podstawy zarzutu, a więc faktu lub prawa mieszczącego się w zakresie podstaw określonych przepisem art. 33 u.p.e.a. Wskazanie podstawy zarzutu wiąże organ egzekucyjny (wyrok NSA z dnia 16 lutego 2016r. sygn. akt: II FSK 3862/13, i powołane tam orzecznictwo).

Wobec przedstawionej wyżej funkcji postępowania egzekucyjnego i odrębnego trybu rozpoznawania zarzutów zobowiązanego, szczególnie podkreślić należy, że w ramach tego postępowania co do zasady nie podlegają rozpoznaniu zarzuty, które winny być podniesione w ramach zwykłej procedury odwoławczej, realizowanej poza postępowaniem egzekucyjnym. Postępowanie wywołane zarzutami w trybie art. 33 u.p.e.a. nie może bowiem prowadzić do podważenia ostatecznych merytorycznych rozstrzygnięć organów, wydanych w toku postępowania administracyjnego - jako postępowania rozpoznawczego, a więc poza postępowaniem egzekucyjnym, które ma charakter postępowania wykonawczego, zmierzającego do realizacji obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym.

Co istotne, wniesienie zarzutów wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia, przy czym podniesione w nich okoliczności, które zdaniem zobowiązanego wykluczają możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego (przesądzają o jego niedopuszczalności), zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny właściwy do rozpoznania tego środka prawnego.

Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a. Zgodnie z art. 33§1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1. 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2. 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3. 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4. 4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5. 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6. 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7. 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15§1;
8. 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9. 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10. 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nie mogą być dowolne okoliczności, ale okoliczności wymienione w art. 33 u.p.e.a, czyli katalog możliwych zarzutów jest zamknięty. Zarzuty te stanowią swoisty środek zaskarżenia służący zobowiązanemu. Rola zarzutów sprowadza się przede wszystkim do jednego ze sposobów weryfikacji czynności organów egzekucyjnych mających służyć ochronie adresata czynności, który to sposób może być wykorzystany wyłącznie na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, tj. w terminie 7 dni od doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego.

Tryb rozpatrzenia zarzutów ustawodawca uregulował w art. 34 u.p.e.a. Istotnym elementem tej procedury jest uzyskanie przez organ egzekucyjny wypowiedzi wierzyciela, który musi być powiadomiony o zgłoszeniu zarzutów przez zobowiązanego. Zarzuty na postępowanie egzekucyjne w egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym, zgłoszone na podstawie art. 33§1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a., organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33§1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela, wskazujący, że przy uwzględnieniu treści art. 23§4 pkt 1 i 2 u.p.e.a. sprawowanie nadzoru nad egzekucją administracyjną jest jedną tyko z funkcji organu odwoławczego (organ nadzoru). Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określa, na czym polega nadzór nad egzekucją administracyjną, ani też nie wskazuje kryteriów, na podstawie których powinien on być wykonywany. Uwzględniając jednak stanowisko prezentowane w doktrynie należy podkreślić, że nadzór ten oznacza kontrolę oraz możliwość wiążącego ingerowania w działalność jednostki nadzorowanej (vide T. Jędrzejewski, M. Masternak, P. Rączka: Administracyjne postępowanie egzekucyjne, Toruń 2006, s. 79). W zakresie odnoszącym się do nadzoru nad egzekucją administracyjną dopuszczalne formy ingerencji w działalność jednostki nadzorowanej zostały wskazane w przepisach art. 23§6 u.p.e.a., art. 23§4 pkt 2 u.p.e.a., art. 23§4 pkt 1 u.p.e.a., art. 107§3 u.p.e.a., art. 54 i art. 110z u.p.e.a., ale mogą mieć one zastosowanie wyłącznie w stosunkach między organem nadzorującym egzekucję, a organem wykonującym egzekucję.

Nie ma natomiast podstaw do kontroli przez egzekucyjny organ odwoławczy stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów (por. wyroki NSA z dnia 18 stycznia 2012r. sygn. akt: II GSK 1490/10 i z dnia 31 marca 2010r. sygn. akt: II FSK 1817/08-CBOSA).

Odnosząc się do zarzutu dopuszczalności egzekucji (art. 29§1 u.p.e.a.) godzi się przypomnieć, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Zasadnie wywiódł organ odwoławczy, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie to nie może dotyczyć weryfikacji decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego pod kątem ustalenia odpowiedzialności skarżącej, czego jak się wydaje domaga się jej pełnomocnik. W toku postępowania egzekucyjnego ostateczne decyzja organu administracji pozostaje poza kontrolą organu. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązaną nałożonych na nią obowiązków. Organ właściwy do prowadzenia egzekucji administracyjnej nie jest władny uchylać, zmieniać bądź w inny sposób weryfikować decyzji administracyjnej, która w przypadku uzyskania statusu decyzji ostatecznej podlega przymusowemu wykonaniu. Kontrola zgodności z prawem czynności oraz aktów administracyjnych, podejmowanych w toku postępowania egzekucyjnego, nie może sprowadzać się do oceny zgodności z prawem decyzji merytorycznych, którymi zostały nałożone na zobowiązaną konkretne obowiązki, a których nie wykonał ona bez zastosowania środków przymusu, przewidzianych w u.p.e.a.

Zgodnie z podzielanym przez Sąd ze stanowiskiem P.M. Przybysza (Komentarz do art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; LEX) wykładnia art. 29§1 u.p.e.a. wymaga przyjęcia założenia o istnieniu dwóch rodzajów przesłanek dopuszczalności egzekucji, tj. przesłanek dopuszczalności wszczęcia i przesłanek dopuszczalności prowadzenia egzekucji. Organ egzekucyjny w ramach czynności wstępnych bada przesłanki dopuszczalności wszczęcia egzekucji. Przesłankami dopuszczalności wszczęcia egzekucji są okoliczności, które muszą być spełnione, aby organ egzekucyjny mógł przystąpić do egzekucji. Są to następujące okoliczności:

1. 1) obowiązek wskazany w tytule wykonawczym podlega egzekucji administracyjnej;
2. 2) tytuł wykonawczy został wystawiony przez uprawniony podmiot;
3. 3) wniosek o wszczęcie egzekucji i dołączone do niego dokumenty spełniają warunki formalne;
4. 4) konkretny organ egzekucyjny jest właściwy do egzekucji obowiązku określonego w tytule wykonawczym;
5. 5) osoba wskazana w tytule wykonawczym jako zobowiązany podlega orzecznictwu polskich organów administracji publicznej; zasadą jest, że wszczęcie egzekucji administracyjnej jest dopuszczalne wobec wszystkich podmiotów (osób fizycznych, osób prawnych, jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej) poddanych jurysdykcji Rzeczypospolitej Polskiej; wyjątek od tej zasady wprowadzono w art. 14 u.p.e.a. - przesłanką niedopuszczalności egzekucji jest korzystanie przez zobowiązanego z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych.

Zasadność i wymagalność obowiązku nie podlega badaniu przez organ egzekucyjny w ramach czynności wstępnych. Wymagalność nie jest zatem przesłanką dopuszczalności wszczęcia egzekucji. Należy w tym miejscu dodać, że wierzyciel w tytule wykonawczym oświadcza, iż obowiązek w nim określony jest wymagalny. To oświadczenie wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego badającego dopuszczalność egzekucji.

Co więcej, zestawienie art. 29§1 in fine z art. 33§1 pkt 1 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazujący na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, dotyczyć może wyłącznie sytuacji, kiedy owo nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu. W przeciwnym razie organ egzekucyjny nie mógłby rozpoznać zarzutu bez naruszenia art. 29§1 u.p.e.a.

Podsumowując, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczyni. Reguła określona w tym przepisie jest jedną z fundamentalnych zasad postępowania egzekucyjnego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, przypomnieć trzeba, że obowiązek uiszczenia opłaty na rzecz Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego został nałożony w art. 88 ust. 1 u.u.o., m.in. na posiadacza pojazdu mechanicznego, który nie spełnił obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego, zgodnie z warunkami tego ubezpieczenia określonymi w ustawie. Stosowanie bowiem do treści art. 88 ust. 1 u.u.o. osoba, która nie spełniła obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego, zgodnie z warunkami tego ubezpieczenia określonymi w ustawie, jest obowiązana wnieść opłatę.

W myśl art. 10 ust. 1 u.u.o. obowiązek ubezpieczenia uważa się za spełniony, jeżeli została zawarta umowa ubezpieczenia, na podstawie której osoba obciążona tym obowiązkiem korzysta z ochrony ubezpieczeniowej, a czas trwania i zakres tej ochrony odpowiadają przepisom ustawy lub odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych wprowadzających obowiązek ubezpieczenia. Umowa ubezpieczenia obowiązkowego nie może obejmować ubezpieczeniem okresu poprzedzającego zawarcie tej umowy (art. 10 ust. 1a u.u.o.). Ustalenia spełnienia lub nieistnienia obowiązku ubezpieczenia można dochodzić przed sądem powszechnym (art. 10 ust. 2 u.u.o.).

Wobec powyższego kwestia ustalenia spełnienia lub nieistnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia - którego konsekwencją może być nałożenie na podmiot opłaty, o jakiej mowa art. 88 u.u.o. - nie należy do zakresu prawa administracyjnego i właściwym do rozstrzygnięcia sporu w tym zakresie jest sąd powszechny. Wynika to wprost z art. 10 ust. 2 u.u.o. Stanowisko organu w tym zakresie może być zatem kwestionowane w postępowaniu przed sądem powszechnym.

Przewidziana natomiast w art. 88 u.u.o. opłata z tytułu niedopełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia ma charakter administracyjnoprawny, zaś stosunek między osobą zobowiązaną do wniesienia tej opłaty a Ubezpieczeniowym Funduszem Gwarancyjnym nie ma charakteru cywilnoprawnego. Publicznoprawny charakter tego stosunku powoduje istnienie podporządkowania osoby zobowiązanej Funduszowi (wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 kwietnia 2000r. sygn. akt: K 23/99, OTK nr 3, poz. 89 i z dnia 23 kwietnia 2002r. sygn. akt: K 2/01, OTK nr 3, poz. 27).

Stosowanie do treści art. 91 ust. 1 u.u.o. do egzekucji opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia, o którym mowa w art. 4 pkt 1 i 2, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z tym że tytuł wykonawczy wystawia Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny. Organem egzekucyjnym jest w takim przypadku naczelnik właściwego urzędu skarbowego.

A zatem w świetle przywołanych regulacji, chociaż Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny nie jest organem administracji publicznej sensu stricto, to jednocześnie wykonuje zadania z zakresu tej administracji określone w ww. ustawie, a dotyczące ustalania i egzekwowania opłat za niedopełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia. W ustawie o ubezpieczeniach obowiązkowych problematykę tę reguluje art. 91 ust.

1. Zgodnie z art. 91 ust. 1 tej ustawy, do egzekucji opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia, o którym mowa w art. 4 pkt 1 i 2, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z tym że tytuł wykonawczy wystawia Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny.

Egzekucję, o której mowa w ust. 1, stosuje się, jeżeli:

1. 1) należność z tytułu opłaty wynika z wezwania do zapłaty, o którym mowa w art. 90 ust. 1, w stosunku do którego zobowiązany nie wystąpił z powództwem do sądu powszechnego, zgodnie z art. 10 ust. 2, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania do zapłaty, albo
2. 2) sąd ustalił prawomocnym orzeczeniem istnienie obowiązku ubezpieczenia.

Od postanowień wydanych przez Zarząd Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w toku postępowania egzekucyjnego w administracji służy odwołanie do Rady Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (art. 91 ust. 2 i 3 u.u.o.).

Tym samym także (poprzedzające zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego) postanowienie wierzyciela jest elementem postępowania egzekucyjnego, a jego wydanie musi być oceniane w kontekście spełnienia przesłanki z art. 34§ 4 u.p.e.a. W tym zakresie działalność Funduszu mieści się w zakresie pojęcia działalności administracji publicznej, a którym mowa w art. 3 p.p.s.a

W związku ze zmianą brzmienia art. 3§2 pkt 3 p.p.s.a. od 15 sierpnia 2015r. postanowienia wydane przez wierzyciela w powyższym trybie nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, jednakże konsekwencją powyższego jest uprawnienie do kontroli tego rodzaju aktu przez sąd administracyjny w ramach postępowania zainicjowanego skargą na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Podkreślić jednak trzeba, że kontrola sądowoadministracyjna ogranicza się w tym wypadku do badania prawidłowości stanowiska wierzyciela co do istnienia obowiązku uiszczenia opłaty.

Stosownie do treści art. 23 u.u.o. obowiązek zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem posiadanego przez niego pojazdu spoczywa na posiadaczu pojazdu mechanicznego (ust.1). Posiadacz pojazdu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 10 lit. a, zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem pojazdu, w odniesieniu do którego państwem członkowskim Unii Europejskiej umiejscowienia ryzyka jest państwo Unii Europejskiej, w którym pojazd ma być zarejestrowany, obowiązany jest posiadać ochronę ubezpieczeniową przez cały okres, w którym pojazd jest zarejestrowany, z wyjątkiem zarejestrowanych pojazdów historycznych.

Z powyższego wynika, że opłatą, o jakiej mowa w art. 88 u.u.o. może być obciążona osoba, która nie spełniła obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, a obowiązek ten został uzależniony od posiadania pojazdu.

Podniesione przez skarżącego zarzuty i argumenty na ich poparcie zmierzają zatem bezpośrednio do podważenia ustaleń i wniosków co do tego, czy w świetle przywołanych wyżej regulacji, był on osobą zobowiązaną do zawarcia umowy ubezpieczenia OC pojazdów [...] i [...] w 2015r.

Jak już wyjaśniono powyżej, to czy na skarżącym ciążył obowiązek zawarcia takiego ubezpieczenia dla wskazanych powyżej pojazdów, oraz czy dopełnił on tego obowiązku, może w świetle art. 10 u.u.o. być przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym, natomiast sam obowiązek zawarcia umowy i zapłaty ubezpieczenia OC nie może być skutecznie kwestionowany przez skarżącego na etapie postępowania egzekucyjnego.

Spełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego OC posiadaczy pojazdów mechanicznych podlega kontroli, wykonywanej przez organy do tego obowiązane lub uprawnione. Jako organy uprawnione do przeprowadzania kontroli ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych wskazuje: Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, Inspekcję Ochrony Środowiska oraz inne organy uprawnione do kontroli ruchu drogowego (art. 84 ust. 2 pkt 2 u.u.o.). Organy te przeprowadzają kontrolę na zasadach i w trybie określonym w przepisach regulujących działalność tych organów. Jednakowoż sama ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych określa podstawę ustalenia przez te organy obowiązku spełnienia zawarcia umowy ubezpieczenia.

I tak, spełnienie tego obowiązku, stosownie do art. 85 u.u.o. ustala się na podstawie polisy lub innego dokumentu ubezpieczenia, potwierdzającego zawarcie umowy ubezpieczenia, wystawionego ubezpieczonemu przez zakład ubezpieczeń. Przewiduje ono, że potwierdzeniem zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego jest wydany przez zakład ubezpieczeń dokument ubezpieczenia w postaci polisy, dowodu potwierdzającego opłacenie składki ubezpieczeniowej lub innego dokumentu ubezpieczenia potwierdzającego zawarcie umowy ubezpieczenia obowiązkowego, jeśli zawiera on wymagane informacje.

Zgodnie z art. 86 u.u.o. osoba kontrolowana jest obowiązana okazać na żądanie organu obowiązanego lub uprawnionego do kontroli dokument potwierdzający zawarcie umowy ubezpieczenia obowiązkowego lub dowód opłacenia składki za to ubezpieczenie. Osoba, która nie spełniła obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego, zgodnie z warunkami tego ubezpieczenia określonymi w ustawie, jest obowiązana wnieść opłatę (art. 88 u.u.o.).

W odniesieniu do ubezpieczeń obowiązkowych OC posiadaczy pojazdów mechanicznych kontrolę może przeprowadzić także sam Fundusz. Jednym z fundamentalnych zadań UFG jest prowadzenie Ośrodka Informacji, który jest odpowiedzialny za zbieranie i udostępnianie uprawnionym podmiotom, przewidzianych ustawowo danych ubezpieczeniowych (art. 102 ust. 1 u.u.o.). Działalność Ośrodka Informacji ma na celu ułatwienie poszkodowanym w kolizjach i wypadkach drogowych dochodzenia roszczeń oraz likwidacji szkody.

W ramach Ośrodka Informacji gromadzone są dane, dotyczące m. in. rejestru zawartych umów ubezpieczenia komunikacyjnego OC i AC. Informacje zawarte w bazie Ośrodka Informacji UFG pozyskiwane są od zakładów ubezpieczeń, które mają obowiązek ich przekazywania zarówno w zakresie umów zawartych, jak i odnowionych umów ubezpieczenia oraz wszelkich zdarzeń komunikacyjnych rodzących odpowiedzialność odszkodowawczą zakładów ubezpieczeń. Stosownie do treści art. 105 ust. 2 u.u.o. zakład ubezpieczeń przekazuje do Funduszu dane dotyczące m. in. zawartych umów. UFG jest więc podmiotem, do którego spływają informacje o osobach, które nie wykazały w sposób określony w art. 86 u.u.o., że korzystają z ochrony ubezpieczeniowej. Jeżeli w odpowiedzi na wezwanie Funduszu osoba kontrolowana wykaże, że we wskazanym okresie zawarte ubezpieczenie OC było ważne, albo że w ogóle nie podlegała obowiązkowi ubezpieczenia, Fundusz odstępuje od dalszych czynności.

W przeciwnym razie Fundusz wzywa do uiszczenia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania, opłaty w wysokości wskazanej w ustawie albo do przedstawienia dokumentów potwierdzających spełnienie w roku kontroli obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Jeżeli w terminie tym zobowiązany nie udokumentuje zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego lub nie wniesie do sądu powszechnego powództwa o ustalenie spełnienia obowiązku ubezpieczenia (na podstawie art. 10 ust. 2 u.u.o.), opłata staje się wymagalna.

Upoważnienie Funduszu do kontroli spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia wynika zatem z funkcji powierzonych tej instytucji. Brak ochrony ubezpieczeniowej posiadacza pojazdu mechanicznego stanowi bowiem przesłankę odpowiedzialności Funduszu, do którego należy zaspokajanie roszczeń z tytułu ubezpieczeń obowiązkowych (art. 98 ust. 1 u.u.o.). Zapewnienie szczelności systemu obowiązkowych ubezpieczeń OC oraz ograniczenie liczby nieubezpieczonych posiadaczy pojazdów poruszających się po drogach publicznych stanowi jeden z podstawowych celów tej instytucji.

Wobec powyższego, skoro istnienia tego obowiązku skarżący nie kwestionował w drodze powództwa do sądu cywilnego (nie wynika to z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych) a z danych posiadanych przez wierzyciela wynikało, że w styczniu 2015r. był on niewątpliwie właścicielem wskazanych wyżej pojazdów (czego skarżący nigdy nie kwestionował) to wierzyciel miał wszelkie podstawy do przyjęcia, że P. K. był posiadaczem pojazdów, zobowiązanym do zawarcia dla tych pojazdów umów ubezpieczenia OC.

Również niezakwestionowane przez stronę ustalenia kontroli dowodzą, że w dniu 6 września 2015r. pojazdy nie były objęty ochroną ubezpieczeniową. Samochód [...] nie był objęty ochroną ubezpieczeniową od 1 stycznia 2015r. do 5 sierpnia 2015r. a samochód [...] z uwagi na demontaż w dniu 22 lipca 2015r. również nie był objęty umową ubezpieczeniową od 1 stycznia 2015r. do 22 lipca 2015r.

A zatem z ustaleń UFG prawidłowo wynikało, że skarżącemu w dniu kontroli, tj. 22 lipca 2015r. (samochód [...]) i w dniu 6 września 2015r.(samochód [...]) można było przypisać obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia OC dla tych pojazdów i nie zostało to podważona w postępowaniu przed właściwym sądem cywilnym.

W tym miejscu podkreślić należy, że posiadanie (samoistne) jest podstawowym atrybutem prawa własności, zaś posiadacz samoistny, jakim jest właściciel, nie traci posiadania przez oddanie rzeczy osobie trzeciej do użytkowania. Jako że ani przymiot właściciela/posiadacza nie został przez skarżącego podważony przez sąd powszechny ani w postępowaniu przed tym sądem nie ustalono, że zobowiązanym do zawarcia umowy ubezpieczenia była inna osoba, wezwanie w trybie art. 90 u.u.o. do uiszczenia opłaty lub przedłożenia dokumentów potwierdzających spełnienie w roku kontroli obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC, prawidłowo wierzyciel wystosował do skarżącego jako właściciela pojazdu.

Ustosunkowując się do zagadnienia ustanowienia zastawu skarbowego na samochodzie [...], którego ustanowenie spowodowało (zdaniem skarżącego), iż skarżący nie mógł uiścić składki OC, to należy wskazać, że zgodnie z art. 41 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, zastaw skarbowy jest rodzajem zastawu bez posiadania, dla jego powstania nie wymaga się bowiem wydania rzeczy (prawa) zastawnikowi. Zastawca (podatnik) nie traci prawa własności przedmiotu zastawu a to oznacza, że w realiach sprawy, obowiązek zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia spoczywał w dalszym ciągu na skarżącym.

Jeżeli istniały wątpliwości (kontrowersje pomiędzy skarżącym a organem administracji skarbowej) co do dalszego bytu prawnego ustanowionego zastawu skarbowego w ramach zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych to w świetle art. 23 u.u.o. należało to wyjaśnić zarówno z organem podatkowym jak i z ubezpieczycielem.

Zbycie natomiast tego pojazdu skutkowało zastosowaniem art. 31 u.u.o. w zw z art. 33 u.u.o., który reguluje zagadnienie wyrejestrowania pojazdu oraz kwestię demontażu pojazdu (art. 33 ust. 9 w zw z art. 79 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym).

Jeśli chodzi o samochód [...], to art. 79 ust. 1 pkt 1 Prawo o ruchu drogowym stanowi, że pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku przekazania pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, na podstawie zaświadczenia o demontażu pojazdu, o którym mowa w ust. 2 bądź w art. 24 ust. 1 pkt 2 lub w art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2005r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, albo równoważnego dokumentu wydanego w innym państwie. W oparciu o pkt 5 tego ust. pojazd może być również wyrejestrowany w przypadku udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności, po wniesienie przez właściciela pojazdu opłaty na rzecz gminy na realizację zadań związanych z utrzymaniem czystości i porządku w gminach (art. 79 ust. 5 Prawo o ruchu drogowym).

Przepis art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2005r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji stanowi, że przedsiębiorca prowadzący stację demontażu, przyjmując pojazd wycofany z eksploatacji, który jest kompletny, jest obowiązany do wydania zaświadczenia o demontażu pojazdu, zaś art. 33 ust. 3 zobowiązuje przedsiębiorcę prowadzącego punkt zbierania pojazdów do sporządzenia zaświadczenie o demontażu pojazdu lub zaświadczenia o przyjęciu niekompletnego pojazdu, w czterech egzemplarzach, z których pierwszy otrzymuje właściciel pojazdu, drugi i trzeci są przekazywane w terminie 7 dni do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu, w którego imieniu zaświadczenie zostało wydane, a czwarty pozostaje u przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów.

Podsumowując tę część rozważań, należy zauważyć, że skarżący przedłożył tylko umowę sprzedaży pojazdu N. G. z dnia 18 sierpnia 2015r. i zaświadczenie z firmy Z. z dnia 22 lipca 2015r. Nie przedłożono dokumentów wskazujących na wyrejestrowanie pojazdów.

Nie ulega wątpliwości, że ciążący na stronie obowiązek zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC powstaje z mocy prawa i jest on powiązany z posiadaniem pojazdu mechanicznego przez cały okres, w którym pojazd jest zarejestrowany.

Skoro więc skarżący nie dopełnił formalności i nie przedstawił organom kontrolującym dokumentów wskazujących na to, że wypełnił obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia OC, ostateczne postanowienie Rady UFG jest logicznym następstwem ujawnionego stanu prawnego i faktycznego.

Sąd nie podzielił zarzutów dotyczących wadliwości wystawionych tytułów wykonawczych. Wskazanie w podstawie prawnej wystawionych w dniu 8 czerwca 2018r. tytułów wykonawczych Dziennika Ustaw z 2016r. stanowi uchybienie formalne, które nie ma wpływu na treść obowiązku wynikającego z tytułów wykonawczych i możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o te tytuły. W dacie 8 czerwca 2018r. obowiązywał wzór tytułu wykonawczego,,TW-1" wydany w oparciu o art. 26 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2017r. poz. 1201 z późn.zm.) ale obydwa wzory wydano w oparciu o treść obowiązującego (istniejącego w systemie prawa) art. 26 u.p.e.a.

Ustosunkowując się do zagadnienia niezastosowania art. 58§2 i art. 59§1 u.p.e.a. to należy raz jeszcze podkreślić, że w przedmiotowej sprawie skarżący wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Ramy prawne zakreślał art. 33 u.p.e.a. co powoduje, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są w sposób enumeratywny wskazane a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia. Zarzuty dotyczące niezastosowania art. 58§2 i art. 59§1 u.p.e.a. powinny być sformułowane w ramach procedur dla tych przepisów przewidzianych.

Nadmienić należy i to, że bieg przedawnienia przerywa każda czynność organu egzekucyjnego podjęta w celu wyegzekwowania opłaty a w dniu 10 lipca 2018r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego co było wystarczające dla przerwania biegu terminu przedawnienia.

Zarzut naruszenia art. 10§1 K.p.a. może odnieść skutek jedynie wtedy, gdy stawiająca go strona wykaże, że uniemożliwiono jej w ten sposób dokonania konkretnych czynności procesowych. Skarżący nie wykazał, w jaki sposób brak zawiadomienia o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków uniemożliwił mu dokonanie czynności procesowych ani nie wskazał tych czynności.

Reasumując, stwierdzić należy, że kontrolowane postanowienie nie narusza prawa w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Organy prawidłowo dokonały analizy podnoszonych przez skarżącego okoliczności, a postępowanie przeprowadziły zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Dokonaną na tym tle ocenę organów, że egzekwowany obowiązek istnieje i podlega egzekucji administracyjnej Sąd ocenia jako prawidłową, uznając tym samym zarzuty skargi w tym zakresie za nieuzasadnione.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. p.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.