Uzasadnienie
Decyzją z dnia 10 stycznia 2022 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. odmówił M. R. wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia jej wniosku o umorzenie składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczeni zdrowotne za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych oraz odmówił częściowo wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za pracowników w części finansowanej przez płatnika.
Po rozpoznaniu wniosku M. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia 7 lutego 2022 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 10 stycznia 2022 r. nr [...]
Pismem z dnia 10 marca 2022 r. M. R. wniosła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia 10 stycznia 2022 r. nr [...] oraz decyzję z dnia 7 lutego 2022 r. nr [...], utrzymującą ją w mocy.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o odrzucenie skargi na decyzję z dnia 10 stycznia 2022 r. nr [...], względnie jej oddalenie oraz oddalenie skargi na decyzję z dnia 7 lutego 2022 r. nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwanej dalej p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Natomiast przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).
Z powyższego wynika, że skargę do sądu administracyjnego, można wnieść na akt administracyjny ostateczny, który został wydany w wyniku rozpoznania wniesionego przez stronę przysługującego jej środka zaskarżenia. Zatem Sąd może rozpoznać merytorycznie skargę, która została wniesiona po wyczerpaniu toku postępowania administracyjnego, a nie bezpośrednio od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji.
Skarga do sądu administracyjnego złożona bezpośrednio od orzeczenia wydanego przez organ administracyjny w pierwszej instancji jest niedopuszczalna niezależnie od tego czy strona wyczerpała, czy też nie, przysługujące jej w postępowaniu administracyjnym środki zaskarżenia (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 721/07).
Poza tym zgodnie z treścią art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), mającym zastosowanie w niniejszej sprawie z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm.), postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że osoba niezadowolona z rozstrzygnięcia organu I instancji może wnieść odwołanie, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub zażalenie do organu wyższego rzędu. Dopiero gdy organ II instancji wyda decyzję (lub postanowienie) można wnieść skargę do sądu administracyjnego.
Tym samym skarga jest niedopuszczalna, jeżeli skarżący nie wniesie odwołania, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub zażalenia do organu II instancji i od razu zaskarży do sądu administracyjnego decyzję (lub postanowienie) organu I instancji albo, gdy już po wyczerpaniu przysługujących mu w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia wniesie skargę na rozstrzygnięcie organu I instancji do sądu administracyjnego. Sądy administracyjne nie są bowiem powołane do kontroli legalności rozstrzygnięć organów administracyjnych I instancji, gdyż ich działanie naruszałoby ww. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Jak to już zostało powyżej wskazane decyzją z dnia 10 stycznia 2022 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. odmówił M. R. wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia jej wniosku o umorzenie składek na ubezpieczenia. Od decyzji tej skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia 7 lutego 2022 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 10 stycznia 2022 r. nr [...] Przedmiotem swojej skargi skarżąca uczyniła zarówno wydaną w pierwszej instancji decyzję z dnia 10 stycznia 2022 r., jak i utrzymującą ją w mocy decyzję II instancji z dnia 7 lutego 2022 r.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga na decyzję organu I instancji z dnia 10 stycznia 2022 r. jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Natomiast skarga na decyzję z dnia 7 lutego 2022 r. nr [...] zostanie rozpoznana w terminie późniejszym w odrębnym postępowaniu.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji postanowienia.