Uzasadnienie
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Oddział w K.) decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] odmówił P. M. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r.
W uzasadnieniu ZUS wskazał na treść art. 31zo ust. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych i wyjaśnił, że podany przez P. M. we wniosku kod PKD 49.39.Z nie został potwierdzony w otrzymanym z GUS wykazie według stanu na dzień 30 listopada 2019 r. lub na 31 października 2019 r.
W związku z powyższym, wnioskodawcy nie przysługuje prawo zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie P. M. zarzucił naruszenie:
- - art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie skutkujące odmową prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenia zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 20 listopada 2020 r.;
- - art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVłD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez wydanie decyzji odmownej w przypadku, gdy nie istniały przesłanki do jej wydania.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów przewidzianych w skardze, oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Stosownie do § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. z 2000 r., poz. 1773 ze zm.), rozpoznanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) – przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę.
Skarżący zamieszkuje na obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.
Stosownie do treści art. 31zo ust. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, na wniosek płatnika składek prowadzącego na dzień 30 września 2020 r. działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 53.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A,79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90,02.Z, 90.04.Z, 91.02,Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r., wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.
Brzmienie powyższego przepisu wskazuje na to, że zwolnieniem od opłacania składek ubezpieczeniowych objęci zostali płatnicy składek prowadzący wskazane w przepisie rodzaje działalności wg stanu na dzień 30 września 2020 r.
Istotne zatem jest ustalenie, jaką przedsiębiorca faktycznie prowadził w tym dniu działalność. Wprawdzie w myśl art. 31zo ust. 11 tej ustawy, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.
W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane, że na dzień 30 września 2020r. skarżący prowadził przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 49.39.Z. Płatnik prowadzący przeważającą działalność gospodarczą oznaczony takim kodem PKD był uprawniony do otrzymania pomocy w postaci zwolnienia składek za okres od dnia 1 listopada 2020 r do dnia 30 listopada 2020 r. na podstawie art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych tych okoliczności faktycznych nie zakwestionował, natomiast zarzucił, że ten sam kod PKD nie figurował w rejestrze 30 listopada 2019 r. lub 31 października 2019 r.
Uzasadnienie w tym zakresie decyzji jest bardzo lakoniczne i zupełnie niezrozumiałe.
W istocie dopiero w odpowiedzi na skargę, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnił, że skarżący dokonał zmiany kodu PKD na 49.39.Z w dniu 6 lipca 2020 r., jednak w listopadzie 2019 r. nie prowadził działalności objętej tym kodem. Według ZUS na dzień 31 października 2019 r. lub na dzień 30 listopada 2019 r. skarżący nie prowadził działalności objętej kodem PKD 49.39.Z, w związku z tym przychód uzyskany w pierwszym miesiącu kalendarzowym, za który składał wniosek nie jest niższy o co najmniej 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 r.
Przedstawiona w odpowiedzi na skargę argumentacja wskazuje, że w istocie powodem odmowy przyznania zwolnienia de facto był brak możliwości porównania przychodów z działalności skarżącego w listopadzie 2020 r. z przychodami uzyskanymi w listopadzie 2019 r., skoro wówczas skarżący prowadził działalność pod przeważającym kodem PKD 70.22.Z.
Treść powołanego przepisu art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19 wskazuje, że jednym z warunków zwolnienia z obowiązku opłacania należności składkowych jest to, aby przychód z działalności - oznaczonej kodami wymienionymi w tym przepisie - uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy o co najmniej 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.
Niewątpliwie dla oceny spełnienia tego warunku konieczne jest zatem porównanie przychodów osiągniętych w tych okresach. Wbrew jednak twierdzeniom ZUS, z powołanego przepisu nie wynika w sposób jednoznaczny, aby warunkiem przyznania zwolnienia było również to, żeby w listopadzie 2019 r. w rejestrze REGON był wpisany ten sam rodzaj przeważającej działalności, co w listopadzie 2020 r.
Skoro z założenia racjonalny ustawodawca wymaga, aby płatnik składek prowadził na dzień 30 września 2020 r. określony rodzaj działalności i ten wymóg - zgodnie z art. 31zo ust. 11 ustawy o COVID-19 – weryfikuje się w oparciu o dane z rejestru REGON, a nie ustanawia takiego obowiązku na inny dzień, to nie można od wnioskodawców wymagać spełnienia dodatkowych, pozaustawowych kryteriów.
W tej sytuacji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepis art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19, przez jego błędną wykładnię.
Ponadto ZUS ewidentnie naruszył przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a.")., wobec braku należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza co do rodzaju wykonywanej przez skarżącego działalności w listopadzie 2019 r. i listopadzie 2020 r. (wynikającej z urzędowych rejestrów) oraz zbyt lakonicznego i niezrozumiałego uzasadnienia decyzji.
Należy zwrócić również uwagę, że przesłane do tut. Sądu, akta administracyjne sprawy (zawierające według załączonego spisu: decyzję z dnia 27 stycznia 2021 r., dane podpisu elektronicznego, urzędowe poświadczenie odbioru, wniosek o zwolnienie, dane podpisu elektronicznego, ZUS-EWO), nie zawierają żadnych dokumentów źródłowych (odpisu rejestru REGON, czy też innych ewidencji np. CEIDG, które jak wynika z odpowiedzi na skargę, stanowiły podstawę do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W ponownym postępowaniu obowiązkiem ZUS będzie zebranie wszystkich istotnych dokumentów w sprawie, przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów, a następnie dokonanie ponownej oceny spełnienia przez skarżącego przesłanek zwolnienia. Wydana ponownie decyzja powinna zawierać wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.