Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowiez 8 września 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 399/22

Uzasadnienie

Prezydent Miasta Krakowa w związku z niedokonaniem złożenia wyjaśnień w terminie przewidzianym w wezwaniu z dnia 06 lipca 2021 r. w sprawie dotyczącej złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w stosunku do nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], działając na mocy art. 262 § 1 pkt 2, § 5 i § 5a, art. 263 § 1, art. 217 oraz art. 280 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 1540) - dalej w skrócie "o.p.", w zw. z art. 6q ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 888) – dalej w skrócie "u.c.p.g."- postanowieniem z dnia 7 października 2021r., nr PD-01-7.3139.14360.2021.MW, nałożył na S. W. (dalej: Strona, Skarżąca) karę porządkową w wysokości 400,00 zł (słownie: trzysta złotych 00/100).

W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w toku czynności sprawdzających oraz w związku z podjętymi przez Radę Miasta Krakowa uchwałami Nr XLVI/1261/20 w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanych przez właścicieli nieruchomości oraz Nr XLV/1197/20 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki takiej opłaty, które weszły w życie w dniu 1 listopada 2020 r. – S. W. została wezwana do złożenia nowej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do nieruchomości położonej w K., przy ul. [...] wraz z niezbędnymi wyjaśnieniami w sprawie niedopełnienia tego obowiązku.

Organ zauważył, iż Strona została zobowiązana do dokonania powyższych czynności w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania tj. do dnia 21.07.2021 r. Do chwili wydania przedmiotowego postanowienia S. W. nie dopełniła postulatów zawartych w doręczonym wezwaniu. W rzeczonym piśmie organ pouczył o skutkach prawnych niezastosowania się do wezwania. Odnośnie wysokości kary porządkowej organ I instancji stwierdził, iż nie ma ona charakteru represyjnego, a ma jedynie nakłonić stronę do wykonania wskazanego przez organ obowiązku.

Postanowieniem z dnia 14 października 2021 r. znak PD-01-7.3139.14360.2021.MW Prezydent Miasta Krakowa sprostował z urzędu oczywistą omyłkę, która polegała na sprostowaniu kwoty kary pieniężnej określonej słownie w opisanym powyżej postanowieniu z 7 października 2021r., poprzez określenie jej wysokości w kwocie czterystu złotych w miejsce trzystu złotych.

Zażalenie na to postanowienie z 14 października 2021r. złożyła Skarżąca wskazując, że różnica między zapisem liczbowym, a słownym nie jest oczywistą omyłką pisarską i jej sprostowanie nie jest dopuszczalne w świetle art. 113 § 1 k.p.a.

Rozpoznając przedmiotowe zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 2 lutego 2022r. znak SKO. Pod./4140/1068/201 utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa.

Równocześnie pismem z dnia 19 października 2021 r. S. W. złożyła zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z 7 października 2021r.o nałożeniu na nią kary porządkowej, kwestionując w nim przede wszystkim nałożony na nią obowiązek złożenia nowej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w sytuacji gdy dotychczas zadeklarowane przez nią dane w złożonej w dniu 30 kwietnia 2013r. organowi I instancji deklaracji nie uległy zmianie.

Rozpoznając przedmiotowe zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: Kolegium) postanowieniem z dnia 2 lutego 2022 r., nr SKO.Pod./4140/1067/2021, utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygniecie organu I instancji.

W motywach wydanego rozstrzygnięcia Kolegium stwierdziło m.in., że na skutek wejścia w życie w dniu 1 listopada 2020 r: uchwał Rady Miejskiej w Krakowie:

1. - Nr XLVI/1261/20 z dnia 30 września 2020 r. w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanych przez właścicieli nieruchomości, w której zostały określone nowe wzory deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi,
2. - Nr XLV/1200/20 z dnia 16 września 2020 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Kraków, z którego wynikają nowe zasady prowadzenia selektywnego zbierania odpadów komunalnych przez właścicieli nieruchomości, gdzie określono m.in. zasady prowadzenia selektywnego zbierania odpadów komunalnych przez właścicieli nieruchomości, które w części stanowią nieruchomość, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne,
3. - Nr XLV/1197/20 z dnia 16.09.2020 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki takiej opłaty, zaistniała konieczność złożenia przez właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy Miejskiej Kraków - nowych (kolejnych) deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla właścicieli nieruchomości. Kolegium powołując się na treść art. 6q ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., póz. 888), wskazało iż termin do złożenia nowej deklaracji upłynął 10 grudnia 2020 r. S. W. została zatem wezwana do złożenia nowej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wraz z niezbędnymi wyjaśnieniami w sprawie niedopełnienia tego obowiązku w odniesieniu do nieruchomości położonej w K., przy ul. [...]. Strona została zobowiązana do dokonania powyższych czynności w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania pierwszego wezwania tj. do dnia 4 maja 2021r. W dniu 26 kwietnia 2021 r. za pośrednictwem Elektronicznej Platformy Usług Administracji ePUAP żaląca udzieliła odpowiedzi na powyższe wezwanie, jednocześnie oświadczając, iż według jej oceny nie zachodzi żadna zmiana, w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a co za tym idzie, ma konieczności składania kolejnej deklaracji (pismo w aktach sprawy). W odpowiedzi na wyjaśnienie Strony w dniu 20 maja 2021 r. za pośrednictwem Elektronicznej Platformy Usług Administracji ePUAP organ I instancji udzielił odpowiedzi i podtrzymał stanowisko zawarte w wezwaniu z dnia 19 kwietnia 2021 r.

W związku z dalszym brakiem złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi do S. W. skierowano drugie wezwanie, w którym to została ona zobowiązana do złożenia deklaracji w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania drugiego wezwania tj. do dnia 21 lipca 2021 r. oraz wyjaśnień w sprawie braku złożenia, przedmiotowego druku deklaracji. Organ II instancji zauważył, iż do dnia wydania zaskarżonego postanowienia S. W. nie dopełniła postulatów zawartych w doręczonym wezwaniu.

W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki uprawniające organ I instancji do nałożenia na S. W. kary porządkowej. Została ona w sposób prawidłowy wezwana przez organ I instancji, wezwania zostały skutecznie doręczone. Zdaniem Kolegium wysokość nałożonej kary wskazuje, iż nie ma ona charakteru represyjnego, a ma jedynie nakłonić osobę wezwaną do wykonania wskazanego przez organ podatkowy obowiązku

Z przedmiotowym postanowieniem Kolegium nie zgodziła się S. W. zaskarżając go w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

W wywiedzionej skardze skarżąca zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:

1. - art. 262 § 1 o.p. - w zw. z art. 6m ust. 2 i 6q ust. 1 u.c.p.g.- poprzez nałożenie kary porządkowej na Skarżącą, pomimo braku zaistnienia zdarzenia, które zostało określone w tym przepisie jako przesłanka nałożenia takiej kary;
2. - art. 210 § 4, w zw. z art. 219 o.p. - poprzez brak wyjaśnienia dlaczego SKO odmówiło wiarygodności stanowisku Skarżącej, o braku zaistnienia przesłanek nakładających na nią obowiązek złożenia nowej (kolejnej) deklaracji, i brak wyjaśnienia podstawy prawnej, poprzez wskazanie która z przesłanek określonych w art. 6m ust. 2 u.c.p.g. zdaniem SKO stanowiła podstawę do nałożenia przez Prezydenta Miasta Krakowa na Skarżącą kary porządkowej z tytułu braku złożenia nowej (kolejnej) deklaracji.

Podnosząc przedmiotowe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także zasądzenie od Kolegium na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W następnej kolejności stwierdzić należy, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 p.p.s.a., stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.

Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżonego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Poruszając się w tak zakreślonych ramach kontroli zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa naruszają prawo w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Przedmiotem sporu jest nałożenie przez organ kary porządkowej na skarżącą z powodu niezastosowania się strony do wezwania organu i niezłożenia stosownych wyjaśnień.

W myśl art. 262 § 1 pkt 2 i pkt. 2a o.p. strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego bezzasadnie odmówili lub nie dokonali w terminie wyznaczonym w wezwaniu złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin, przedłożenia tłumaczenia dokumentacji obcojęzycznej lub udziału w innej czynności, lub bezzasadnie odmówili okazania lub nie przedstawili w wyznaczonym terminie dokumentów, których obowiązek posiadania wynika z przepisów prawa, ksiąg podatkowych, dowodów księgowych będących podstawą zapisów w tych księgach - mogą zostać ukarani karą porządkową do 2800 zł.

Zgodnie natomiast z art. 262 § 5 O.p. karę porządkową nakłada się w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Na podstawie art. 262 § 5a O.p. termin płatności kary porządkowej wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia, o którym mowa w § 5. W myśl art. 262 § 6 O.p. organ podatkowy, który nałożył karę porządkową, może, na wniosek ukaranego, złożony w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia o nałożeniu kary porządkowej, uznać za usprawiedliwione niestawiennictwo lub niewykonanie innych obowiązków, o których mowa w § 1, i uchylić postanowienie nakładające karę.

Powołany przepis zawiera rozwiązania mające na celu zdyscyplinowanie osób, na których ciążą obowiązki niezbędne dla prawidłowego przebiegu postępowania prowadzonego przez organ podatkowy. W komentowanym przepisie enumeratywnie wyliczono podmioty, na które kara może być nałożona, a także zachowania lub zaniechania, za które mogą one być ukarane. To oznacza, że organ podatkowy może nałożyć karę porządkową tylko w razie stwierdzenia, że określony podmiot dopuścił się jednego z enumeratywnie wymienionych przewinień, które z istoty swojej uniemożliwiają postępowaniu nadanie prawidłowego biegu.

W realiach niniejszej sprawy na skarżącą nałożono ww. karę porządkową w związku z niedokonaniem złożenia wyjaśnień w terminie przewidzianym w wezwaniu z dnia 06 lipca 2021 r. w sprawie dotyczącej braku złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W tym miejscu należy jednak przypomnieć, iż organ I instancji pierwsze wezwanie skierowane do skarżącej o przedłożenie korekty przedmiotowej deklaracji wraz z niezbędnymi wyjaśnieniami w sprawie niedopełnienia tego obowiązku sformułował już w piśmie z dnia 19 kwietnia 2021r., na które skarżąca w zakreślonym terminie złożyła stosowną odpowiedź, wyjaśniając przy tym powody zaniechania złożenia kolejnej deklaracji. Skarżąca więc poczyniła zadość wezwaniu organu, dlatego też kierowanie kolejnego wezwania (z 6 lipca 2021r.) przez organ o analogicznej treści było całkowicie nieuzasadnione. Tym bardziej niezasadnym było nakładanie na Skarżącą kary porządkowej skoro Prezydent Miasta Krakowa dysponował już złożonymi w terminie pisemnymi wyjaśnieniami Skarżącej, z których jasno wynikała przyczyna niezłożenia przez nią kolejnej deklaracji.

Niezależnie od tego redakcja i sposób sformułowania obu przedmiotowych wezwań stwarza wrażenie, iż karą porządkową zagrożone jest nie tylko zaniechanie złożenia stosownych wyjaśnień ale także brak złożenia przez adresata wezwania w zakreślonym terminie żądanej przez organ kolejnej deklaracji. Powyższy sposób procedowania organu wprost narusza przepis art. 262 § 1 o.p., który wśród przesłanek zawiera zamknięty katalog czynów zagrożonych karą porządkową, a wśród, to których brak jest przypadku zaniechania przez stronę postępowania poczynienia zadość wezwaniu organu podatkowego do przedłożenia deklaracji podatkowej. Skarżąca nie miała obowiązku posiadania przedmiotowej deklaracji w rozumieniu posiadania dokumentu, o którym mowa w art.262 §1 pkt.2a o.p., albowiem po pierwsze taki dokument nie został przez nią złożony, a po drugie - jak wynika z akt sprawy - nie zaistniał w jej przypadku obowiązek jej złożenia z dniem 1 listopada 2020r. (o czym niżej).

Powyższa okoliczność jest o tyle istotna, iż organ uzyskując informację przy piśmie Skarżącej z 26 kwietnia 2021r., iż żadna z danych objętych wcześniejsza jej deklaracją nie straciła na aktualności, winien zaniechać kolejnego wzywania Skarżącej do złożenia nowej deklaracji jak i dalszych wyjaśnień co do przyczyny niedopełnienia tego obowiązku w terminie.

Odnosząc się do spornej kwestii istnienia wspomnianego obowiązku należy przypomnieć, iż zdaniem Kolegium przedmiotowy obowiązek zaktualizował się z dniem 1 listopada 2020r. tj. z dniem wejścia w życie uchwał Rady Miasta Krakowa:

1. - Nr XLVI/1261/20 z dnia 30 września 2020 r. w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanych przez właścicieli nieruchomości, w której zostały określone nowe wzory deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (Dz. Urz. Woj. Mał. poz. 6420),
2. - Nr XLV/1200/20 z dnia 16 września 2020 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Kraków, z którego wynikają nowe zasady prowadzenia selektywnego zbierania odpadów komunalnych przez właścicieli nieruchomości, gdzie określono m.in. zasady prowadzenia selektywnego zbierania odpadów komunalnych przez właścicieli nieruchomości, które w części stanowią nieruchomość, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (Dz. Urz. Woj. Mał. poz. 5949),
3. - Nr XLV/1197/20 z dnia 16 września 2020 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki takiej opłaty (Dz. Urz. Woj. Mał. poz. 5946), (zwanych dalej: Uchwałami).

Zdaniem Kolegium z dniem wejścia w życie uchwał Rady Miasta Krakowa zaistniała konieczność złożenia przez właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy Miejskiej Kraków nowych (kolejnych deklaracji)

W ocenie natomiast Skarżącej, wejście w życie ww. Uchwał nie było równoznaczne w skutkach ze zmianą danych w rozumieniu art. 6m ust. 2 u.c.p.g., a zatem na skarżącej nie ciążył obowiązek złożenia nowej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w trybie art. 6m ust. 2 u.c.p.g. Zwłaszcza, iż zadeklarowane przez nią dane w złożonej w dniu 30 kwietnia 2013r. organowi I instancji deklaracji (niezbędne do ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi) nie uległy zmianie.

W ocenie Sądu rację w tym sporze ma Skarżąca, przy zastrzeżeniu, iż istotnie jak twierdzi skarżąca dane zadeklarowane przez nią w uprzednio złożonej deklaracji nie uległy zmianom. Powyższa kwestia nie jest przez organy kwestionowana, dlatego też Sąd uznał ją za okoliczność bezsporną w niniejszej sprawie. Analizując treść przepisów u.c.p.g. według stanu prawnego obowiązującego na dzień19 kwietnia 2021r. oraz 6 lipca 2021r. tj. datowania skierowanych do skarżącej przez organ I instancji obu opisanych wyżej wezwań należy przypomnieć, iż jak wynika z obowiązującego wówczas art. 6m ust. 1 u.c.p.g. właściciel nieruchomości był obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Deklaracja zawiera dane niezbędne do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6m ust. 1a u.c.p.g.).

Stosownie do art. 6m ust. 1d u.c.p.g., wysokość zobowiązania określonego w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje za kolejne miesiące do czasu korekty deklaracji lub zmiany stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z zastrzeżeniem art. 6o.

Przepis art. 6m ust. 2 u.u.c.p.g. stanowi, że w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana.

Stosownie do art. 6m ust. 2a u.c.p.g. w przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiadamia właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczonej jako iloczyn nowej stawki opłaty i danych podanych w deklaracji. W takim przypadku właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu.

W myśl art. 6m ust. 2b u.c.p.g. w przypadku gdy właściciel nieruchomości nie uiszcza opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 2a, wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje decyzję określającą wysokość tej opłaty, stosując wysokość opłaty podaną w zawiadomieniu.

Z kolei przepis art. 6o ust.1 u.c.p.g. stanowi, że w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.

Z powołanych powyżej przepisów wynika zatem, że wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustalana jest, co do zasady, na podstawie złożonej przez właściciela nieruchomości deklaracji oraz stawki opłaty uchwalonej przez radę gminy. Wyjątkowo natomiast u.c.p.g. przewiduje określenie wysokości tej opłaty w drodze decyzji – może to mieć miejsce bądź w przypadku niezłożenia przez podmiot zobowiązany deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnym lub istnienia wątpliwości co do danych zawartych w tej deklaracji (art. 6o u.c.p.g.)

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy obu instancji uzasadniały obowiązek złożenia przez skarżącą nowej deklaracji wydaniem Uchwał stwarzających konieczność złożenia nowej deklaracji. W prawdzie Kolegium wskazało ogólnikowo na przyczynę wydania ww. Uchwał, jako związaną z nowelizacją przepisów u.c.p.g. jednak nie podało w tym przypadku konkretnej podstawy prawnej obowiązku złożenia przez skarżącą kolejnej deklaracji. Trafnie podniosła w skardze jej autorka, iż Kolegium nie wyjaśniło w zaskarżonym rozstrzygnięciu dlaczego przyjęło, iż sam fakt wejścia w życie Uchwał spowodował powstanie po stronie Skarżącej obowiązku do złożenia nowej (kolejnej) deklaracji, którego niedopełnienie może stanowić podstawę do nałożenia na nią kary porządkowej, na zasadach określonych w o.p. Rację ma Skarżąca, iż już sama ta okoliczność, tj. arbitralne stwierdzenie przez Kolegium, że z dniem wejścia Uchwał w życie zaistniała konieczność złożenia nowej (kolejnej) deklaracji, bez wyjaśnienia przesłanek którymi się organ przy tym kierował, trudno uznać za działanie budzące zaufanie do organów podatkowych.

Zwłaszcza, że organy obu instancji nie wskazały konkretnej podstawy prawnej istnienia egzekwowanego obowiązku oraz przyczyn dla których odmówiły wiarygodności oświadczeniom Skarżącej, iż nie nastąpiła zmiana danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Powyższe prowadzi do naruszenia zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, o której mowa w art.121§1 o.p. Sposób zaś sporządzenia zaskarżonego jak i poprzedzającego je postanowienia w sposób oczywisty narusza art.210 § 4 o.p. Powyższe zaś uchybienia mają istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Jak słusznie zauważyła Skarżąca ustawodawca sformułował w art. 6j ust. 1 u.c.p.g. trzy metody obliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które zakładają mnożenie ustalonej stawki opłaty oraz — w zależności od wyboru rady danej gminy — następujących wartości: liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego. Powyższe dane stanowią podstawą ustalenia należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zależności od wybranej przez radę gminy metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę, że Rada Miasta Krakowa uchwałą nr XLVII 97/20 przyjęła dla Miasta Krakowa metodę obliczania ww. opłat, w oparciu o liczbę mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość (zgodnie z art. 6j ust. 1 pkt 1 u.c.p.g.), to informacją niezbędną do prawidłowego ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, którą winna ponosić Skarżąca, jest liczba mieszkańców zamieszkujących należącą do niej nieruchomość przy ul. [...] w K. Liczba ta jak wskazuje konsekwentnie skarżąca wynosi 1 (jedną) osobę (jest nią sama Skarżąca).

Z kolei przed wejściem w życie uchwały Rady Miasta Krakowa nr XLVII 97/20 obowiązywała uchwała nr III/37/18 Rady Miasta Krakowa z dnia 19 grudnia 2018 roku w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki takiej opłaty (Dz. Urz. Woj. Mał. poz. 8966). Wskazany akt prawa miejscowego uzależniał stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy w zabudowie jednorodzinnej — w przypadku zbierania i odbierania tych odpadów w sposób selektywny — od wielkości gospodarstwa domowego (§3 ust. 1). W tym zakresie przedmiotowa uchwała wymieniała następujące gospodarstwa domowe: jednoosobowe, dwuosobowe, trzyosobowe, czteroosobowe, pięcioosobowe, sześcioosobowe, a ostatnią kategorię stanowiło gospodarstwo siedmioosobowe lub większe. O ile więc istotnie skarżąca miała zadeklarować w ostatnio złożonej deklaracji selektywną zbiórkę odpadów w ramach gospodarstwa jednoosobowego, to informacja powyższa jest tożsama ze wskazaniem jednej osoby zamieszkującej nieruchomość przy ul. [...] w K., a tym samym - co oczywiste - nie stanowi zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ust. 2 u.c.p.g.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały nowe okoliczności uzasadniające konieczność złożenia nowej deklaracji, bowiem aktualny stan faktyczny (dotychczas zadeklarowane dane) odpowiadał deklaracji złożonej skutecznie przez Skarżącą 30 kwietnia 2013 r., tj. niezmiennie zamieszkuje ona samotnie i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W związku z tym, jak trafnie wywodzi Skarżąca w treści skargi, brak było podstaw prawnych do złożenia przez nią nowej deklaracji. Tym samym należy uznać, że organ I instancji domagając się od Skarżącej złożenia nowej deklaracji wyłącznie z powodu wydania opisanych wyżej Uchwał wprowadzających m.in. zmiany stawki opłaty oraz częściowo metodę jej naliczania naruszył art. 6m ust. 2 u.c.p.g.

Sąd wskazuje równocześnie, że wprowadzenie w uchwale Rady Gminy Kraków modyfikacji dotychczasowej metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz brak możliwości deklarowania nieselektywnego gromadzenia odpadów w żaden sposób w przypadku skarżącej nie wpłynęło na zmianę danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ani też na konieczność ich uzupełnienia o nowe informacje. Okoliczność, że wcześniej, tj. przed wejściem w życie Uchwał Rady Miasta Krakowa, właściciele nieruchomości położonych na terenie miasta i gminy Kraków mieli możliwość deklarowania nieselektywnego gromadzenia odpadów, nie spowodowała zmiany danych, o której mowa w art. 6m ust. 2 u.c.p.g. Podkreślenia wymaga, że zakres pojęcia "dane niezbędne do określenia wysokości opłaty", które mogą i muszą być ujęte w deklaracji, jest zdeterminowany określonym przez ustawodawcę sposobem (metodą) ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla poszczególnych kategorii nieruchomości.

W odniesieniu do nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy danymi takimi – w zależności od wybranej przez radę gminy metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi – są przykładowo: liczba mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, ilość zużytej wody z danej nieruchomości, powierzchnia lokalu mieszkalnego oraz stawka opłaty. Ustanowienie wymogu, że deklaracja zawiera dane niezbędne do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wysokość tej opłaty, oznacza de facto, że nie może tym samym zawierać danych zbędnych z punktu widzenia określenia wysokości opłaty. Rada gminy podejmując uchwałę określającą wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jest zobowiązana uwzględniać wymogi co do treści deklaracji wynikające z art. 6m ust. 1a u.c.p.g. (por. M. Budziarek [w:] Budziarek Magdalena, Szymczak Aneta, Utrzymanie czystości i porządku w gminach.

Komentarz, art. 6m, publ. LEX). Uwzględniając powyższe Sąd stwierdza, że w przypadku Gminy Kraków daną, która stanowi podstawę ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jest liczba osób zamieszkujących daną nieruchomość. W badanej sprawie, jak wynika z akt sprawy, organy nie miały zastrzeżeń, co do zgłoszonej przez skarżącą w deklaracji z 30 kwietnia 2013 r. ilości osób zamieszkujących nieruchomość położoną przy ulicy [...] w K.. Skoro zatem okolicznością bezsporną w sprawie pozostaje fakt, iż Skarżąca samotnie zamieszkuje przedmiotową nieruchomość, a stan ten począwszy od 30 kwietnia 2013r. do dnia nałożenia na skarżącą kary porządkowej w niniejszej sprawie nie uległ zmianie to zdaniem Sądu, na Skarżącej nie ciążył ustawowy obowiązek złożenia nowej deklaracji. Tym samym więc kierowanie przez organ I instancji wezwań do skarżącej o złożenie kolejnej deklaracji było bezpodstawne.

W ocenie Sądu wprowadzenia w drodze uchwały przez lokalnego prawodawcę zmiany metody naliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie można automatycznie utożsamiać ze zmianą danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Należy podkreślić, iż brak obecnie możliwości deklarowania nieselektywnego gromadzenia odpadów nie czyni deklaracji Skarżącej z 30 kwietnia 2013 r. nieaktualną, skoro jeszcze przed wejściem w życie Uchwał, Skarżąca dokonywała selekcji odpadów, co było uwzględnianie w ponoszonej przez nią wówczas opłacie.

Należy jednak zaznaczyć, że nawet gdyby Skarżąca na kanwie uprzedniej deklaracji nie dokonywała selekcji odpadów, to sam brak możliwości nieselektywnego gromadzenia odpadów po wejściu w życie uchwał z 1 listopada 2020 r. nie może być uznany za podstawę aktualizującą obowiązek złożenia nowej deklaracji. Jak już bowiem wyżej wskazano, w odniesieniu do nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy "danymi niezbędnymi do określenia wysokości opłaty"– w zależności od wybranej przez radę gminy metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi są: liczba mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, ilość zużytej wody z danej nieruchomości, powierzchnia lokalu mieszkalnego.

Sąd wskazuje nadto, że wprowadzenie przez lokalnego prawodawcę w §4 ust.1 uchwały Rady Miasta Krakowa nr XLV/1197/20 z dnia 16 września 2020 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki takiej opłaty (Dz. Urz. Woj. Mał. poz. 5946) możliwości skorzystania z właścicieli nieruchomości ze zwolnienia w części z opłaty w przypadku posiadania kompostownika przydomowego i używania go do kompostowania bioodpadów (czyli de facto możliwości skorzystania ulgi w opłacie) w żaden sposób nie spowodowało zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Okoliczność, że wcześniej, tj. przed wejściem w życie przedmiotowej uchwały właściciele nieruchomości położonych na terenie Gminy Kraków nie mieli możliwości skorzystania z ww. ulgi również nie spowodowała zmiany danych, o której mowa w art. 6m ust. 2 u.c.p.g. (por. podobnie wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Po 188/21).

Wychodząc z powyższych założeń Sąd uznał, że organy obu instancji niewątpliwie obok dostrzeżonych powyżej naruszeń przepisów postępowania dokonały także błędnej wykładni przepisów prawa materialnego w zakresie art. 6m ust. 2 u.c.p.g. Naruszenie to ma istotny charakter, co uzasadnia wyeliminowanie zaskarżonego oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji z obrotu prawnego przez ich uchylenie.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

Podstawą uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji był art. 135 p.p.s.a, który stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skoro także i to postanowienie zostało wydane z naruszeniem wskazanych przepisów jego uchylenie stało się konieczne

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.; który obejmuje zwrot uiszczonego w sprawie wpisu sądowego.

Rozpoznając ponownie sprawę organ stosownie do dyspozycji art. 153 p.p.s.a. winien uwzględnić ocenę prawną zawartą w niniejszym orzeczeniu.