Uzasadnienie
28 grudnia 2000 r. Rada Miejska w Z. podjęła uchwałę (...) w sprawie zwolnień z podatku od nieruchomości. Par. 1 ust. 1 i 2 uchwały ma brzmienie:
- 1. Zwalnia się, na zasadach określonych w uchwale, z podatku od nieruchomości, zwanego dalej "podatkiem", nieruchomości lub ich części zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, w których dokonano inwestycji powodujących powstanie nowych miejsc pracy.
- 2. Zwolnienie od podatku przysługuje z takiej części nieruchomości zajętej naprowadzenie działalności gospodarczej, jaką stanowi procentowy stosunek nowych miejsc pracy do ogółu zatrudnienia na terenie Gminy Z. w dniu ubiegania się o zwolnienie.
17 stycznia 2001 r. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. postanowiło wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. uchwały. Uchwałą (...) z 7 lutego 2001 r. Kolegium stwierdziło nieważność ww. uchwały, w części objętej par. 1 ust. 2.
W jej uzasadnieniu stwierdzono, że w par. 1 ust. 2 uchwały Gmina Z. wprowadza nieznaną konstrukcję dotyczącą obowiązku podatkowego od nieruchomości. Polega ona na zwolnieniu od podatku części nieruchomości określonej procentowo, podczas gdy cała nieruchomość, jako nieruchomość wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej, powinna być opodatkowana.
Ponadto, obowiązujące prawo nie przewiduje zwolnień na wniosek podatnika. Uprawnienia takie, na mocy art. 22 par. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, posiada jedynie organ podatkowy, który może zwolnić płatnika z obowiązku pobrania podatku, jeżeli zagraża to ważnym interesom podatnika, a w szczególności jego egzystencji. Organem tym w przypadku podatków i opłat lokalnych jest przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego, a nie rada gminy.
Skarżąc powyższą uchwałę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Gmina Z. podniosła, że zakwestionowana uchwała została podjęta w celu przyspieszenia jej rozwoju gospodarczego oraz przeciwdziałania bezrobociu.
Zwolnienie z podatku obejmuje 100 procent nieruchomości nowo powstałych podmiotów gospodarczych lub części nieruchomości już zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, jeżeli przedsiębiorca dokonał inwestycji powodujących powstanie nowych miejsc pracy.
W przypadku, gdy zwiększenie zatrudnienia ma miejsce w podmiotach gospodarczych już istniejących, będą one mogły skorzystać ze zwolnienia od podatku z części nieruchomości, stanowiącej procentowy stosunek nowo zatrudnionych do ogółu zatrudnienia w dniu ubiegania się o zwolnienie.
Uchwalając postanowienia zawarte w par. 1 ust. 2 uchwały, Rada Miejska kierowała się nie tylko względami fiskalnymi, ale również realizacją takich celów, jak ożywienie gospodarcze Gminy, przyciągnięcie inwestorów oraz zachęcenie podmiotów do poszerzania działalności, co prowadziłoby do zwiększania liczby miejsc pracy. Przy tego rodzaju postanowieniu nie rezygnowano by całkowicie z dochodów, jakie przynosi podatek od nieruchomości; dopiero przy postanowieniu, jaki sugeruje organ nadzoru /zwolnienie całej nieruchomości/, Rada pozbawiłaby Gminę znacznych dochodów budżetowych.
Stwierdzenie nieważności postanowienia par. 1 ust. 2 uchwały, który zdaniem skarżącego nie pozostaje w sprzeczności z treścią ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, powoduje bezprzedmiotowość całej uchwały, pozbawiając Gminę możliwości stosowania zachęt dla inwestorów, co miało przyczynić się do obniżenia wysokiego stopnia bezrobocia.
W odpowiedzi na skargę, strona pozwana podtrzymała swoje stanowisko i wniosła o jej oddalenie.
Stwierdzono, że postanowieniami par. 1 ust. 2 uchwały Gmina wprowadziła nie znaną ustawie konstrukcję dotyczącą obowiązku podatkowego od nieruchomości. Prowadzi ona, bowiem do zwolnienia od podatku części nieruchomości, określonej procentowo, podczas gdy cała nieruchomość wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej powinna być opodatkowana. Stworzony mechanizm przewiduj e ponadto konieczność stosownego współdziałania ze strony podatnika, który dla uzyskania zwolnienia zobowiązany został do pisemnego zawiadomienia Urzędu Miejskiego o spełnieniu warunków do zwolnienia. Jest to sprzeczne z przepisami ordynacji podatkowej /art. 22 par. 2/, który przewiduje kompetencje organu podatkowego /przewodniczący zarządu/ do zwolnienia z podatku, jeżeli zagraża to ważnym interesom podatnika, a w szczególności jego egzystencji.
W ocenie organu nadzoru, spowodowana rozstrzygnięciem nadzorczym sytuacja zobowiązywała Radę do dokonania we własnym zakresie stosownej zmiany uchwały, której funkcjonowanie bez zdelegalizowanej jej części, z punktu widzenia interesów podatkowych Gminy, jest niemożliwe. Kolegium uważa za słuszne spostrzeżenie strony skarżącej, która podniosła, iż z powodu zakwestionowania par. 1 ust. 2 uchwały niemożliwe jest jej zastosowanie w celu zamierzonym przez Gminę.
Zdaniem Kolegium, strona skarżąca wykazuje, iż nie rozumie, że istotą rozstrzygnięcia nadzorczego nie było pozbawienie Gminy możliwości tworzenia zachęt dla inwestorów w celu obniżenia wysokiego stopnia bezrobocia, a jedynie uniemożliwienie dokonywania tego z uchybieniem obowiązującym przepisom.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części, budowle lub ich części, grunty. W orzecznictwie przyjmuje się, iż zwolnienie z art. 7 ust. 2 ww. ustawy może mieć charakter zarówno przedmiotowy, jak i podmiotowy. Jeżeli Rada Miejska w Z. chciała zwolnić od podatku od nieruchomości, to powinna określić to zgodnie z art. 3 ww. ustawy.
Rada gminy związana jest bowiem treścią wyżej przytoczonego przepisu i nie może zwalniać od podatku procentowo określonej części nieruchomości. Takiego sposobu określenia przedmiotu opodatkowania nie zawiera bowiem wspomniana ustawa.
A zatem, organ nadzoru trafnie eliminuje z obrotu prawnego normę, która nie znajduje oparcia w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych.
Trafnie także zwraca uwagę na tę część zakwestionowanego przepisu, który mówi o "ubieganiu się o zwolnienie".
Należy więc zauważyć, że albo mamy do czynienia ze zwolnieniem od podatku, które nie wymaga "ubiegania się" o nie, albo mamy do czynienia z ulgą dla indywidualnego podatnika, ubiegającego się o indywidualny akt przyznający ulgę podatkową.
Argumentacja strony skarżącej koncentruje się na względach celowościowych, które, będąc szlachetne, nie mogą spowodować wzruszenia uchwały Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej, gdyż nie można jej skutecznie zarzucić niezgodności z prawem. Zamierzone cele Rada Miejska w Z. może osiągnąć inaczej redagując zakwestionowany przepis.
Z tych powodów, Sąd nie dopatrzył się niezgodności zaskarżonego aktu z prawem materialnym. Przeprowadzona kontrola nie wykazała także naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, które mogłyby mieć p istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec niestwierdzenia, że zaskarżony akt jest niezgodny z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, orzekł jak w sentencji.