Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 14.01.2009r. nr [...], w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], nr [...], odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej, z dnia [...] nr [...], którą określono J. C. zobowiązanie w podatku dochodowych od osób fizycznych za 2000r. w kwocie 2 594 zł., zaległość podatkową za w/w okres w wysokości 920 zł. oraz odsetki za zwłokę od tej zaległości w kwocie 173,30 zł.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku oraz zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" J. C. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną M. C. ur. w 1963r., synami: A. C. ur. w 1982r., S. C. ur. w 1983r., B. C. ur. w 1988r. P.C. ur. w 1989r. oraz córkami: K. C. ur. w 1991r., M. C. ur. w 1994r. A. C. choruje na padaczkę i niedorozwój umysłowy. B. C. jako dziecko podczas prac na gospodarstwie stracił oko. K. C. i M. C. uczą się.
J. C. choruje na zanik mięśnia a M. C. leczy się w poradni zdrowia psychicznego.
Na dochód rodziny składają się: wynagrodzenie J. C. z tytułu umowy o pracę w wysokości 1 126 zł., renta socjalna A. C. z tytułu upośledzenia umysłowego w wysokości 534,38 zł.,zyski z działalności gospodarczej prowadzonej przez S. C. w wysokości ok. 1800 zł.
Strona skarżąca jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. 3,24 ha, domu o pow. 216 m2, syn natomiast ma dom o pow. 110 m2. J. C. podnosi ponadto, iż gospodarstwo rolne i dom obciążone są hipoteką przymusową w kwocie 400 000 zł.
Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r.
Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84)
W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma jednak analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Norma ta wskazuje, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych J. C. Stąd też jego został on wezwany do przedłożenia następujących dokumentów:
- - spisu miesięcznych wydatków rodziny związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami,
- - wyciągów z kont bankowych M. C., J. C. oraz S. C. obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy,
- - wyciągu z konta bankowego S. C. dotyczącego prowadzonej działalności gospodarczej, obejmującego operację z ostatnich trzech miesięcy,
- - zeznania podatkowego M. C., J. C. oraz S. C.a za 2007r.
- - oświadczenia określającego osiągnięty przez nich przychód i dochód w 2008r.
- - umowy o pracę J. C., odcinka renty A. C. (lub ich kserokopie),
- - oświadczenia określającego; czym zajmuje się M. C., czy dalej prowadzone jest wynajmowanie pokoi i jakiej wysokości są dochody z tego tytułu,
- - oświadczenia określającego jak wykorzystywana jest nieruchomość rolna i jakie przynosi efektywne dochody,
- - oświadczenia, określającego w jakiej wysokości są dochody z dzierżawy gruntów,
- - dowodu obciążenia nieruchomości hipoteką przymusową na rzecz Skarbu Państwa,
Braki wniosku miały być uzupełnione w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.
Wezwanie odebrane zostało dnia [...].04.2009r. Do dnia dzisiejszego wymagane dokumenty nie zostały jednak nadesłane, uniemożliwiając tym samym dokładną analizę sytuacji majątkowej strony skarżącej.
W kontekście w/w okoliczności należy stwierdzić iż, strona skarżąca nie wykazała przesłanek warunkujących przyznanie jej prawa pomocy.
W związku z tym żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie a rozpatrywany wniosek należało oddalić na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt. 2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz.1270).