Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 6 lutego 2012 r. w przedmiocie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, skarżący K. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie w całości od kosztów sądowych, gdyż nie stać go na ich poniesienie bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką A. K. ur. 15 grudnia 1990r. Mieszkają w domu pod adresem ul. K. w R., stanowiącym współwłasność żony skarżącego i jego synów. Jedynym źródłem utrzymania K. K. jest renta w wysokości 500 zł. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku nieruchomego, ani zasobów pieniężnych. Jest właścicielem samochodu osobowego marki Skoda, z którego korzystają także członkowie rodziny. Koszty eksploatacji pojazdu wynoszą około 100 zł miesięcznie. Wnioskodawca nie posiada kont bankowych, ani lokat. Pozostaje w leczeniu z związku ze schorzeniami o charakterze nowotworowym (ma wyciętą z tego powodu nerkę). Od około 15 lat leczy się psychiatrycznie. Na lekarstwa wydaje około 200 zł miesięcznie. Córka wnioskodawcy studiuje, pozostaje na utrzymaniu skarżącego i jego żony. Z żoną skarżący pozostaje w separacji faktycznej. K. K. oświadczył, że od dłuższego czasu nie prowadzi działalności gospodarczej.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 246 § 1 przedmiotowej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 w/w ustawy). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa.
W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Jedynym źródłem utrzymania K. K. jest świadczenie rentowe w wysokości 500 zł. Jest on osobą schorowaną, pozostającą w stałym leczeniu. Koszty związane z zakupem lekarstw wynoszą około 200 zł miesięcznie. Skarżący nie dysponuje żadnym majątkiem nieruchomym, ani oszczędnościami. Dochody, które uzyskuje, przeznaczane są w całości na bieżące utrzymanie i leczenie.
Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270).