Uzasadnienie
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. wydał w dniu 10 marca 2021r. decyzję o nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję z dnia 27 stycznia 2021r., nr [...], odmawiającą W. H. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od dnia 1 listopada 2020r. do dnia 30 listopada 2020r.
W dniu 6 stycznia 2021r. W. H. złożył do ZUS wniosek o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za listopad 2020r.
Decyzją z 27 stycznia 2021r., ZUS odmówił ww. prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za ww. okres.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od ww. decyzji wpłynął do ZUS w dniu 28 stycznia 2021r.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, ZUS wydał decyzję z dnia 10 marca 2021r., o której mowa na wstępie. Podstawę prawną ww. decyzji stanowiły przepisy art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm., dalej: "ustawa COVID"). W uzasadnieniu decyzji, organ wskazał, że zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy COVID, płatnikowi składek prowadzącemu na dzień 30 września 2020 r. działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 47.712, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt l ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od 1 listopada 2020r. do 30 listopada 2020r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019r.
ZUS ustalił, że na wniosku z dnia 6 stycznia 2021r. ww. zobowiązany wskazał, że według stanu na dzień 30 listopada 2019r. lub na 31 października 2019r., przeważającym rodzajem działalności był kod PKD-90.01.Z. Zgodnie ze zgłoszeniem w CEIDG kod przeważającej działalności w listopadzie 2019r., to kod PKD 90.03.Z., który nie uprawnia ww. do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020r. W związku z powyższym, ZUS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zaskarżył ww. decyzję w całości i wniósł o jej uchylenie. Ww. oświadczył, że na dzień 30 września 2020r. jego kod PKD był zgodny z numerem 90.01 Z. Przychód z działalności w listopadzie 2020r. był niższy o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019r. Ww. był zgłoszony w ZUS, jako płatnik składek przed 30 czerwca 2020r. Złożył wniosek o zwolnienie z opłacania należnych składek (RDZ-B6) przed 31 stycznia 2021r. Skarżący podniósł, że wbrew temu, co twierdzi ZUS, wypełniając wniosek wpisywał i deklarował kod PKD na dzień 30 września 2020r. i nigdzie nie wpisywał informacji o kodzie PKD z 2019r.
Ponadto skarżący oświadczył, że działalność gospodarcza, którą prowadzi od 1997r. jest działalnością artystyczną i obejmuje wystawianie przedstawień teatralnych. Ww. jestem aktorem i prowadzi działalność indywidualną artystyczną w zakresie aktorskim. Od początku swojej działalności, czyli od roku 1997 ww. zajmuje się wyłącznie tą samą jej formą. Jest to działalność, która według aktualnej Polskiej Klasyfikacji Działalności jest równoznaczna z kodem PKD 90.01 Z. Zawsze rodzaj prowadzonej firmy wskazywał dokładnie na interpretację kodu 90.01 Z. Faktycznie na dzień 30 listopada 2019r., kod PKD skarżącego był błędnie wpisany w CEDIG, jako 90.03.Z. Błąd został poprawiony w sierpniu 2020r., gdzie ww. złożył oświadczenie, a poprawny numer 90.01.Z, został mu wpisany od dnia 1 września 2020r. Nie zmienia to jednak faktu, że ww. spełnia kryteria brane pod uwagę w związku ze zwolnieniem z opłacania składek ZUS za listopad 2020r., przy tarczy nr. 6.0, bowiem zgodnie z art. 30zo ust. 11 ww. ustawy, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020r., a nie, jak robi to organ, na dzień 31 października lub 30 listopada 2019r.
W związku z pojawieniem się pandemii w Polsce, możliwość prowadzenia ww. działalności została praktycznie całkowicie ograniczona, a wręcz uniemożliwiona. Głównym źródłem dochodu skarżącego są występy teatralne w szkołach, które przeszły na tryb zdalny. W związku z zaistniałą sytuacją, ww. czuje się pokrzywdzony, że zostało mu odmówione świadczenie, które powinno mu w 100% przysługiwać, gdyż jest on przekonany, że spełnia wszelkie kryteria do jego otrzymania. Ww. jest gotowy na udokumentowanie dowodów, wskazujących na to, że od 1997r. zajmuje się działalnością artystyczną, zgodną z kodem 90.01 Z. Równocześnie ww. oświadczył, że nigdy jego działalność nie była zgodna z numerem PKD 90.03Z, jaki został mu pomyłkowo przypisany w 2018r. i poprawiony w sierpniu 2020r. Do skargi dołączono dokumenty w formie załączników, świadczące o tym, iż opisana powyżej sytuacja jest zgodna z prawdą. W razie potrzeby ww. podał, że jest w stanie przedstawić znacznie szersze źródła dowodów w związku ze sprawą.
Równocześnie ww. poinformował, że do tej pory wszystkie tarcze branżowe, gdzie był brany pod uwagę kod PKD były mu przyznawane i jak został on poinformowany, były sprawdzane w CEDIG. Zarówno od ZUS, jak i z Grodzkiego Urzędu Pracy, (tarcza 5.0, tarcza 7.0, tarcza 8.0).
W odpowiedzi na skargę ZUS podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Została ona rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Z uwagi na zagrożenie pandemiczne, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) oraz zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Przechodząc do meritum sprawy podkreślenia wymaga, że dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie doszło do obu wymienionych rodzajów naruszenia prawa.
Możliwość skorzystania przez płatnika ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r. uzależniona została od spełnienia warunków określonych w będącym podstawą kontrolowanego rozstrzygnięcia art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19, zgodnie z którym to przepisem, na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.2I.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.2I.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.5I.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.2I.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.O4.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r., wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.
Jednym z warunków uprawniających do ubiegania się o taką preferencję jest zatem prowadzenie na dzień 30 września 2020 r. działalności oznaczonej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, wymienionym w tym przepisie kodem. Jednocześnie ustawodawca zastrzegł w art. 31zo ust. 11 tej ustawy, że oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.
Co istotne, brzmienie cytowanych przepisów nie może jednak oznaczać, że organ może bezkrytycznie przyjmować dane statystyczne zawarte w CEiDG czy REGON, co do uwidocznionego w ewidencji rodzaju przeważającej działalności gospodarczej prowadzonej przez płatnika na dzień 30 września 2020 r. Istotne jest bowiem ustalenie, jaką przeważającą działalność gospodarczą (według PKD) przedsiębiorca faktycznie prowadził w tym dniu, a nie jaki rodzaj przeważającej działalności figurował w ewidencji. W sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem w ewidencji, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności, której charakter należy w postepowaniu ustralić.
Podobne stanowisko wielokrotnie wyrażone już zostało w orzecznictwie sądów administracyjnych - m.in. w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 25 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 189/21, czy też w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 18 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 955/20, czy też w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 28 kwietnia 2021 r. o sygn. akt I SA/Bk 140/21, czy też w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 5 maja 2021 r. o sygn. akt I SA/Bk 171/21 - i orzekający w tej sprawie Sąd w pełni je podziela.
Sąd pragnie zauważyć, że podstawową metodą interpretacji tekstu prawnego jest wykładnia gramatyczna, pozostałym zaś metodom wykładni, w tym wykładni systemowej i funkcjonalnej, a także historycznej, przypisuje się subsydiarny charakter. Wykładnia językowa jest punktem wyjścia dla wszelkiej wykładni prawa i zakreśla jej granice w ramach możliwego sensu słów zawartych w tekście prawnym. Pogląd ten wyrażony m.in. w uchwale NSA z dnia 17 stycznia 2011 r. sygn. akt II FPS 2/10 odwołuje się przy tym do przesłanek odstępstwa od językowego sensu interpretowanego przepisu, wymieniając wśród nich sytuacje, gdy: wykładnia językowa prowadzi do rozstrzygnięcia absurdalnego, niedorzecznego, gdy godzi w cel instytucji prawnej (podważa ratio legis przepisu), gdy pomija oczywisty błąd legislacyjny oraz gdy prowadzi do sprzeczności z fundamentalnymi wartościami konstytucyjnymi.
W innej z uchwał NSA zauważył, odwołując się do licznych przykładów orzecznictwa sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego, jak też wypowiedzi doktryny, że w procesie wykładni prawa interpretatorowi nie wolno całkowicie ignorować wykładni systemowej lub funkcjonalnej poprzez ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej pojedynczego przepisu. Może się bowiem okazać, że sens przepisu, który wydaje się językowo jasny, okaże się wątpliwy, gdy go skonfrontujemy z innymi przepisami lub weźmiemy pod uwagę cel regulacji prawnej. Jednym z najmocniejszych argumentów o poprawności interpretacji jest okoliczność, że wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna dają zgodny wynik (zob. Uchwała z dnia 14 marca 2011 r. sygn. akt II FPS 8/10).
W wyroku w składzie siedmiu sędziów z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt II FPS 3/12, NSA wyraził tezę, że odstąpienie w procesie interpretacji przepisów dotyczących ulg podatkowych od leksykalnego rozumienia poszczególnych zwrotów legislacyjnych, może mieć miejsce dopiero wówczas, gdy przemawiają za tym ważne powody.
Powyższe przykłady przedstawiające poglądy w zakresie metodyki wykładni przepisów prawa wskazują zatem, że choć podstawową metodą interpretacji tekstu prawnego jest wykładnia językowa, to nie ma ona charakteru absolutnego. Odstępstwo od gramatycznej wykładni przepisu prawa możliwe jest, a nawet pożądane, w sytuacji gdy np. rezultaty takiej wykładni podważają ratio legis przepisu, bądź gdy prowadzą do sprzeczności z fundamentalnymi wartościami konstytucyjnymi.
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, Sąd stwierdza, że językowy rezultat wykładni art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy o COVID-19 prowadzi do wypaczenia celów ustawy, którymi stało się przeciwdziałanie negatywnym skutkom gospodarczym rozprzestrzeniania się wirusa COVID-19, związanymi przede wszystkim z okresowo wprowadzanymi na obszarze RP ograniczeniami w prowadzeniu działalności gospodarczej w trakcie pandemii. Zasadniczym celem rozwiązań prawnych wprowadzonych m.in. w zakresie zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek było udzielenie wsparcia najbardziej poszkodowanym przedsiębiorcom działającym w branżach, które znalazły się w trudnej sytuacji w związku z nowym zasadami bezpieczeństwa, czy też ponoszących koszty związane z obostrzeniami sanitarnymi. Z uwagi na cel ustawy, organy powinny dążyć do udzielania pomocy wszystkim przedsiębiorcom, którzy rzeczywiście, a nie tylko formalnie spełniają kryteria do uzyskania pomocy.
W zakresie ocenianego stanu faktycznego sprawy, W. H. wskazywał i dokumentował, że od 1997 r. prowadzi działalność artystyczną zgodną z numerem 90.01 Z, na co posiada dowody w postaci dokumentów fiskalnych i zaświadczeń. Przyznał, iż faktycznie od 2018 do 2020 roku omyłkowo w rejestrze jako przeważająca prowadzona przez niego działalność widniał kod 90.03 Z, jednakże podjął on kroki, co wynika z akt sprawy, w zakresie wprowadzenia zmian i poprawienia błędnego wpisu w CEIDG już w sierpniu 2020 roku. Stan ten został poprawiony i od 1 września 2020 roku widnieje prawidłowy tzn zgodny z rzeczywistością.
Organ uznał natomiast bezkrytycznie, że skarżącemu nie przysługuje prawo do świadczeń, gdyż miał on zarejestrowaną przeważającą działalność z kodem PKD 90.03 Z, a powyższy kod nie znajduje się w wykazie podmiotów uprawnionych ustawowo do uzyskania zwolnienia z opłacania składki za listopad 2020 r., powołując się na zapis w rejestrze z CEiDG z listopada 2019 roku. Ponadto, co jest ważne dla niniejszej sprawy, organ nie powołuje się na zapis w rejestrze REGON oraz nie przedstawia dokumentów poświadczających stan w tym rejestrze na dzień 30 września 2020 r. W zgromadzonym materiale dowodowym znajduje się jedynie dokument poświadczający stan z rejestru REGON na dzień 25 lutego 2021 r. Jak sam jednak organ wskazywał, podstawą do ustalenia czy podmiotowi przysługuje zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składki za listopad 2020 r. jest stan widniejący w rejestrze REGON na dzień 30 września 2020 r.
Według stanu na dzień 30 września 2020 r., w rejestrze CEiDG jako przeważająca działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego widniał kod 90.01 Z, a więc działalność związana z wystawianiem przedstawień artystycznych, co wydaje się mieć pokrycie w przedstawionych dokumentach. Stan z nich wynikający, zdaje się wskazywać, iż skarżący spełnił ustawowe kryterium na dzień 30 września 2020 r. Organ odwoławczy nie poczynił jednak żadnych ustaleń w tym zakresie, innych niż wynikające z rejestrów CEDiG/REGON jak również nie wyjaśnił z powołaniem na przepisy prawa materialnego dlaczego odnosi się do stanu tych rejestrów z listopada 2019r. Ta kwestia, w sposób oczywisty nie wynika ani z treści powołanego w uzasadnieniu przepisu ani tym bardziej z uzasadnienia organu, w którym tego rodzaju rozważań w ogóle brak. W tej sytuacji uzasadnione jest przyjęcie, że wydając zaskarżoną decyzję organ naruszył przepisy art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy o COVID-19 poprzez niewyjaśnione zastosowanie ich w rozpoznawanej sprawie.
Co należy podkreślić – w ocenie Sądu – pozbawienie wsparcia jedynie z uwagi na fakt, że przedsiębiorca nie uaktualnił na dzień 30 września 2020 r. w odpowiedniej rubryce w ewidencji CEiDG/REGON kodu działalności gospodarczej, którą prowadzi faktycznie jako działalność przeważającą, co zresztą zostało błędnie w niniejszej sprawie przez organ podniesione, kłóci się z konstytucyjnymi wartościami demokratycznego państwa prawnego, równości i niedyskryminacji. Poprzestanie na językowej wykładni omawianych przepisów może doprowadzić do sytuacji, że pomoc otrzymają przedsiębiorcy, którzy mają wpisany kod PKD - jako rodzaj przeważającej działalności wymieniony w art. 31zo ust. 10 ustawy - choć rzeczywiście nie prowadzą przeważającej działalności w zakresie objętym tym kodem.
Co jednak było najbardziej istotnym i pierwotnym błędem w sprawie, to fakt, że organ ponownie rozpoznający sprawę nie przeprowadził w ramach postepowania odwoławczego właściwego, zupełnego i obiektywnego postępowania dowodowego i nie poddał ocenie przedkładanych przez skarżącego dowodów, naruszając tym samym ogólne zasady postępowania administracyjnego, wynikające m.in. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 256).
Organ w istocie nie wyjaśnił istotnych okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza co do rodzaju faktycznie wykonywanej przez skarżącego działalności, będącej działalnością przeważającą. Ponadto organ nie dołączył również do akt sprawy dokumentów, które by potwierdzały jego fragmentaryczne nawet ustalenia a dokumentów przedstawionych przez skarżącego przy wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, w ogóle nie ocenił.
Z uwagi na powyższe Sąd doszedł do przekonania, że organ dopuścił się naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania, poprzez niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego niezbędnego do podjęcia rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy w sprawie niezbędne było przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia, istotnych dla rozstrzygnięcia przesłanek, w szczególności czy działalność prowadzona przez przedsiębiorcę jest objęta kodem PKD uprawniającym do skorzystania z prawa do omawianego zwolnienia w dacie wskazanej przez ustawodawcę.
Zaskarżona decyzja (wydana po złożeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i przedłożeniu pliku dokumentów) praktycznie ponadto nie zawiera uzasadnienia. W jego treści powołano obszernie adekwatne brzmienie przepisu, krótko przypomniano historię sprawy a następnie zawarto jednozdaniową konkluzję wskazującą, że skarżący nie jest uprawniony do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za listopad 2020r. Tymczasem, zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., decyzja musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, na które składają się w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, bowiem przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska. Poprawne pod względem merytorycznym uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Istotą tej zasady jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody (por. wyrok SN z dnia 16 lutego 1994 r., III ARN 2/94).
Z istoty samego uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących, dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna pozwolić - zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi kontrolującemu następnie tę decyzję - odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu. Uzasadnienie aktu administracyjnego, stanowiąc jego integralną część, wpływa bowiem na jego treść.
Sporządzenie uzasadnienia jest więc nie tylko wymogiem formalnym, wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego wpływa na kontrolę rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowo-administracyjnym.
W ocenie Sądu organ naruszył powyższe przepisy, gdyż zaskarżona decyzja nie zawiera należytego uzasadnienia.
W realiach rozpatrywanego przypadku zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na fakt, iż na dzień 30 września 2020 r. skarżący prowadził przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 90.01.Z, który uprawnia do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r., co też widniało w rejestrze CEiDG w dniu 30 września 2020 r. Organ odwoławczy – na co już wyżej wskazywano – nie poczynił ustaleń w tym zakresie, innych niż wynikające z rejestrów CEDiG/REGON jak również nie wyjaśnił z powołaniem na przepisy prawa materialnego dlaczego odnosi się do stanu tych rejestrów z listopada 2019r. Ta kwestia, w sposób oczywisty nie wynika ani z treści powołanego w uzasadnieniu przepisu ani tym bardziej z uzasadnienia organu, w którym tego rodzaju rozważań w ogóle brak. Tymczasem przepis art. 31zo ust 10 ustawy o COVID-19 stanowi jedynie, iż pomoc w opłacaniu składek przysługuje "jeżeli przychód (ze wskazanej w przepisie działalności) w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019r." Organ nie przeprowadza jednak żadnej analizy tego przepisu, która łączyłaby logicznymi argumentami jego dyspozycję z podstawą faktyczną rozstrzygnięcia, wskazaną przez organ czyli z faktem posiadania w listopadzie 2019r. wpisanego innego kodu PKD działalności, który nie jest preferowany przez ustawodawcę. Strona postępowania czy obecnie Sąd nie może domyślać się czy domniemywać zastosowanej przez organ wykładni przepisu, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia.
Rozpatrując ponownie sprawę, organ będzie zobowiązany uwzględnić stanowisko przedstawione w niniejszym wyroku i wydać stosowne rozstrzygnięcie z uzasadnieniem odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a., w którym rozważone zostaną wszelkie materialnoprawne przesłanki rozstrzygnięcia a do akt sprawy dołączone zostaną dokumenty, stanowiące podstawę ustaleń faktycznych sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd postanowił uchylić zaskarżoną decyzję, za podstawę przyjmując art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.