Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku W. K. na podstawie własnego tytułu wykonawczego z dnia 23.04.2012r. nr [...] (nr [...]) wystawionego na zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za XII.2004r.
Organ egzekucyjny dokonał w dniu 30.04.2012r. zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego prowadzonego w K. B. S. (zawiadomienie o zajęciu z dnia 26.04.2012r. nr [...]). Stronie zostało doręczone powyższe zajęcie wraz z odpisem w/w tytułu wykonawczego w dniu 04.05.2012r.
Postanowieniem z dnia 10.05.2012r. nr [...] organ egzekucyjny zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne z powodu wstrzymania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wykonania decyzji wymiarowej będącej podstawą wystawienia w/w tytułu wykonawczego (postanowienie sądu z dnia 24.05.2011r. sygn. akt I SA/Kr 2117/10 i I SA/Kr 2118/10). Egzekucja została podjęta postanowieniem z dnia 12.11.2015r. nr [...].
Pismem z dnia 23.11.2015r. zobowiązany, działając przez pełnomocnika, złożył zarzuty z art. 33 § 1 pkt 1, art. 33 § 1 pkt 3, art. 33 § 1 pkt 10 w związku z art. 27 § 1 pkt 3 i z art. 33 § 1 pkt 6 w związku z art. 32a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na prowadzone postępowanie egzekucyjne, podnosząc błędne naliczenie w tytule wykonawczym odsetek za zwłokę oraz jednocześnie wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu pełnomocnik wystąpił o umorzenie postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej odsetek za zwłokę w kwocie 49.989,54 zł oraz o uchylenie co do kwoty 49.989,54 zł zajęcia rachunku bankowego prowadzonego w K. B. S. W sprawie zarzutów, organ egzekucyjny przeprowadził odrębne postępowanie.
Natomiast odnośnie umorzenia postępowania egzekucyjnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 26.01.2016r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w przedmiocie uchylenia rachunku bankowego (postanowienie zostało doręczone w dniu 02.02.2016r.). W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny stwierdził, że art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie ma zastosowania w zakresie żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej nienależnych odsetek za zwłokę w kwocie 49.989,54 zł. Tytuł wykonawczy z dnia 23.04.2012r. nr [...] (nr [...]) obejmuje obowiązek zapłaty zaległego zobowiązania w podatku od towarów i usług za grudzień 2004r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, które to należności nie wygasły oraz nie zostały umorzone, co stanowiłoby przesłankę do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Pismem z dnia 08.02.2016 r. zobowiązany, działając przez pełnomocnika, złożył zażalenie na w/w postanowienie
Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia wydał w dniu 18.03.2016r. postanowienie nr [...], którym uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie w sprawie zakończonej tym postanowieniem. W uzasadnieniu organ podał, iż w danej sprawie pełnomocnik składając zarzuty pismem z dnia 23.11.2015r. zawarł w ich treści wniosek o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny natomiast, błędnie zakwalifikował żądanie pełnomocnika jako po pierwsze zarzuty i po drugie odrębny wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, wydając w tym zakresie zaskarżone postanowienie - na podstawie art.59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Powyższa podwójna kwalifikacja pisma zdaniem organu nie była właściwa gdyż pismo z dnia 23.11.2015 r. zatytułowane..zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej" nie zawierało dwóch wniosków, dających podstawę do prowadzenia dwóch odrębnych postępowań w sprawie zarzutów i w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Organ egzekucyjny rozstrzygając w przedmiocie wniesionych zarzutów ma możliwość podjęcia jednego z następujących rozstrzygnięć tj. uznania zarzutów za zasadne lub odmówić uznania zarzutów. Uznanie zarzutów za zasadne - w ściśle określonych przypadkach, pociąga za sobą w konsekwencji umorzenie postępowania egzekucyjnego, w oparciu przepis o art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto organ nadmienił, że wydanie postanowienia w trybie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o umorzeniu prowadzonego postępowania egzekucyjnego dopuszczalne jest jedynie w sytuacji, gdy zarzuty są uzasadnione. Zbieżne z powyższym poglądem stanowisko reprezentowane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Mianowicie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 15.05.2015r. sygn. akt I SA/Ol 160/14 stwierdził, że "przepis art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) wprost określa jakiej treści postanowienie ma wydać organ w przypadku uznania zasadności zgłoszonych zarzutów.
Nie ma przy tym znaczenia, czy uznano zasadność wszystkich zarzutów, czy tylko niektórych. Można ewentualnie, w zależności od rodzaju zarzutów, rozważać umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości lub w części, lecz każdorazowo organ powinien zamieścić w postanowieniu rozstrzygnięcie co do umorzenia. Jeżeli bowiem zobowiązany podniósł zarzut, który uznany został za zasadny to rozstrzygnięcie co do umorzenia postępowania jest obligatoryjne. Ustawodawca nie pozostawił w tym względzie swobody organom.(...)." Podobnie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24.10.2012r. sygn. akt I SA/Lu 706/12 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19.11.2009r. sygn. akt I SA/G1 418/09. W sprawie niniejszej zarzuty zostały złożone po terminie, zatem zarzuty nie podlegały rozpatrzeniu, a więc brak jest podstaw do umorzenia egzekucji, przy zastosowaniu wskazanej normy prawnej.
Przepis art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie uprawnia bowiem do prowadzenia odrębnego postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, na podstawie art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tryb przewidziany w art. 59 jest trybem niezwiązanym z rozpatrywaniem zarzutów. Zdaniem organu jego stosowanie w niniejszej sprawie było nieuprawnione. Wynikało z nieprawidłowej kwalifikacji treści pisma zawierającego zarzuty. Postępowanie w sprawie umorzenia, będącego wynikiem tak nieuprawnionej kwalifikacji należało umorzyć, a kończące je postanowienie uchylić.
Jednocześnie organ zwrócił uwagę, iż bezzasadnie organ egzekucyjny w sentencji zaskarżonego postanowienia umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w przedmiocie uchylenia rachunku bankowego, gdyż gdyby Naczelnik Urzędu Skarbowego rozpatrzył zarzuty merytorycznie i uznał je za zasadne, to dokonane czynności egzekucyjne zostałyby uchylone z urzędu na skutek umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Na ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w części dotyczącej odsetek w kwocie 49.989,54 zł.
Skarżący zarzucił postanowieniu:
1.Obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to:
- a) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 59 z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619) powoływanej dalej jako u.p.e.a. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu, które doprowadziło do bezzasadnego uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenia postępowania w sprawie zakończonej tym postanowieniem,
- b) art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 i 3 u.p.e.a. poprzez:
- - błędne przyjęcie, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania, podczas gdy w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 23 kwietnia 2012r., obejmującego zaległość w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r., w kwocie 52.282,00 zł,
- - nie uwzględnienie okresów wstrzymania naliczania odsetek za zwłokę w związku z doręczeniem decyzji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego później niż w ciągu 3 miesięcy od wszczęcia postępowania, co doprowadziło do błędnego, zawyżonego c kwotę 49.989,54 zł określenia kwoty egzekwowanych odsetek za zwłokę, co w efekcie doprowadziło do żądania w tytule wykonawczym wykonania nieistniejącego w części obowiązku,
- - nie uwzględnienie w tytule wykonawczym okresów wstrzymania naliczania odsetek za zwłokę w związku z doręczeniem decyzji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego później niż w ciągu trzech miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, co doprowadziło do zawyżonego o kwotę 49.989,54 określenia kwoty egzekwowanych odsetek za zwłokę, co w efekcie oznacza, że tytuł wykonawczy określa egzekwować} obowiązek niezgodnie z treścią decyzji i obowiązujących przepisów prawa
- - Błędnie określoną wysokość odsetek w tytule wykonawczy zawyżonym o kwotę 49.989,54 zł co spowodowało narusz przepisów art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o egzekucji,
- c) Naruszenie art. 54 § 3 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 54 § 1 pk: Ordynacji podatkowej polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu prowadzącym do obciążenia skarżącego odsetkami za zwłokę organu podatkowego w wysokości 49.985,54 zł,
- 2. Sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na ustaleniu, iż pismo z dnia 23 listopada 2015 r zatytułowane zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nie zawierało dwóch wniosków dających podstawę do prowadzenia dwóch odrębnych postępowań w sprawie zarzutów i w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu strona skarżąca zarzucała nieuzasadnione naliczenie odsetek za zwłokę, brak odniesienia się organu do zarzutów co do tytułu wykonawczego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby skarbowej wniósł o oddalanie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów. Równocześnie, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a), decyzja lub postanowieniepodlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego w sposób – odpowiednio - mający lub mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub też stwierdzi naruszenie prawa stanowiące podstawę do wznowienia postępowania.
W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, Sąd stwierdza nieważność zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie jest związanyzarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym tu zastosowania).
Wskazać dodatkowo należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia.
Stosowanie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. – w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015r. – sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Oceniając zaskarżone postanowienie według wskazanych kryteriów Sąd stwierdza, że nie doszło do naruszenia prawa w sposób powodujący konieczność jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego ponownie należy przypomnieć stan faktyczny sprawy.
Pismem z dnia 23.11.2015r. skarżący, złożył zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W piśmie tym sformułowano 3 konkretne zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, powołując się na art. 33 § 1 pkt 1, art. 33 § 1 pkt 3, art. 33 § 1 pkt 10 w związku z art. 27 § 1 pkt 3 i z art. 33 § 1 pkt 6 w związku z art. 32a u.p.e.a., Istotą zarzutów było, w ocenie skarżącego, błędne naliczenie (zawyżenie) odsetek za zwłokę na kwotę 49.989,54 zł., Sentencja pisma jest zakończona wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego jako skutek uwzględnienia ww. zarzutów.
Również w uzasadnieniu pisma skarżący wyjaśnia zasadność złożonych zarzutów, czego konsekwencją jest wniosek o umorzenie postępowania. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 26.01.2016r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w przedmiocie uchylenia rachunku bankowego. W ocenie Sądu zasadnie zatem organ odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie w sprawie zakończonej tym postanowieniem. Z analizy pisma z dnia 23.11.2015r. w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wynika, że skarżący złożył jedno żądanie procesowe (zarzuty) a wniosek o umorzenie był jedynie konsekwencją tych zarzutów. Brak było zatem podstaw do zakwalifikowania żądania strony jako zarzutów i jako odrębny wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, tym bardziej, że pismo jest precyzyjne, nie budzi żadnych wątpliwości i złożone było przez profesjonalnego pełnomocnika.
Zawarty tam wniosek wynika natomiast z faktu, że w przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia dla strony, organ wydaje zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a., postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Zatem wniosek o umorzenie był żądaniem pozytywnego rozstrzygnięcia dla strony zarzutów egzekucyjnych i w konsekwencji umorzenia postępowania egzekucyjnego. W sytuacji gdy zarzutów nie można uwzględnić, czy to dlatego, że są niezasadne, czy też dlatego, że nie zostały spełnione wymogi formalne do ich wniesienia, należy odmówić ich uwzględnienia. W doktrynie i orzecznictwie dominuje bowiem pogląd, zgodnie z którym, w przypadku uznania zarzutów za nieuzasadnione zbędne jest wydanie postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny powinien wówczas ograniczyć się do wydania postanowienia o odmowie uwzględnienia zarzutów (patrz P. Przybysz Postępowanie egzekucyjne w administracji Komentarz Warszawa 2011 r. str. 187).
Zaznaczyć natomiast, że w sprawie zarzutów organ przeprowadził odrębne postępowanie zakończone ostateczny postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 marca 2016 r. w którym utrzymano w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów egzekucyjnych. Z kolei tut. Sąd wyrokiem z dnia 21 czerwca 2016 r. skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oddalił. Nie było zatem żadnych podstaw prawnych jak i faktycznych do prowadzenia odrębnego postępowania dotyczącego umorzenia postępowania.
Z tych też względów należało uznać wszystkie zarzuty skargi za bezzasadne albowiem żadną miarą nie odnoszą się one do niniejszego postępowania. Skarżący składa bowiem zarzuty dotyczące kwestii merytorycznych, które mają na celu jedynie zakwestionowanie prawidłowości naliczonych odsetek w postępowaniu egzekucyjnym. Tymczasem postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej ma charakter procesowy, gdzie wykazano, że zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nie miało podstaw faktycznych jak i prawnych. Okoliczności tej skarżący w złożonej skardze nie neguje.
Mając zatem na uwadze powyższe ustalenia i wnioski, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku