Uzasadnienie
Decyzją z dnia 13 listopada 2020 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 13 sierpnia 2020 r. nr [...] odmawiającą H. M. prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r.
W dniu 23 listopada 2020 r. (data prezentaty) do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynęło pismo H. M., w którym wskazała, że zaskarża do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie decyzję ZUS z dnia 13 sierpnia 2020 r. nr [...].
Pismem z dnia 14 marca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wezwał H. M. o sprecyzowanie w terminie 7 dni przedmiotu skargi poprzez wskazanie, czy skarży decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 sierpnia 2020 r. nr [...] (wydaną w pierwszej instancji), czy też decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 listopada 2020 r. nr [...] (wydaną w drugiej instancji) pod rygorem przyjęcia, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 sierpnia 2020 r. nr [...] (wydana w pierwszej instancji).
W odpowiedzi skarżąca nadesłała pismo z dnia 14 marca 2022 r., w którym oświadczyła, że skarży decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 sierpnia 2020 r. nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwanej dalej p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Natomiast przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).
Z powyższego wynika, że skargę do sądu administracyjnego, można wnieść na akt administracyjny ostateczny, który został wydany w wyniku rozpoznania wniesionego przez stronę przysługującego jej środka zaskarżenia. Zatem Sąd może rozpoznać merytorycznie skargę, która została wniesiona po wyczerpaniu toku postępowania administracyjnego, a nie bezpośrednio od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji.
Skarga do sądu administracyjnego złożona bezpośrednio od orzeczenia wydanego przez organ administracyjny w pierwszej instancji jest niedopuszczalna niezależnie od tego czy strona wyczerpała, czy też nie, przysługujące jej w postępowaniu administracyjnym środki zaskarżenia (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 721/07).
Poza tym zgodnie z treścią art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), mającym zastosowanie w niniejszej sprawie z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm.), postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że osoba niezadowolona z rozstrzygnięcia organu I instancji może wnieść odwołanie, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub zażalenie do organu wyższego rzędu. Dopiero gdy organ II instancji wyda decyzję (lub postanowienie) można wnieść skargę do sądu administracyjnego.
Tym samym skarga jest niedopuszczalna, jeżeli skarżący nie wniesie odwołania, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub zażalenia do organu II instancji i od razu zaskarży do sądu administracyjnego decyzję (lub postanowienie) organu I instancji albo, gdy już po wyczerpaniu przysługujących mu w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia wniesie skargę na rozstrzygnięcie organu I instancji do sądu administracyjnego. Sądy administracyjne nie są bowiem powołane do kontroli legalności rozstrzygnięć organów administracyjnych I instancji, gdyż ich działanie naruszałoby ww. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Jak to już zostało powyżej wskazane decyzją z dnia 13 sierpnia 2020 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącej prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020r. Od decyzji tej skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia 13 listopada 2020 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 13 sierpnia 2020 r. nr [...]. Mimo to przedmiotem swojej skargi skarżąca uczyniła wydaną w pierwszej instancji decyzję z dnia 13 sierpnia 2020 r.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga na decyzję organu I instancji jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Przedmiotem skargi skarżąca powinna była bowiem uczynić decyzję z dnia 13 listopada 2020 r. nr [...], czego jednak nie zrobiła.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji postanowienia.