Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł od skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr: [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych A. J. złożył wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o zwolnienie go od konieczności uiszczania tej opłaty sądowej oraz o ustanowienie na jego rzecz pełnomocnika z urzędu.
Wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu, wobec tego skarżący został wezwany do uzupełnienia braku i wypełnienia wniosku na formularzu "PPF" w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W zakreślonym terminie skarżący przesłał wypełniony formularz wniosku.
Z oświadczenia zawartego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2008 roku wynika, że jedynym źródłem utrzymania skarżącego jest zasiłek stały z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. w wysokości 421,11 zł. Z tej kwoty zasiłku potrącana jest kwota 61,50 zł i przekazywana Komornikowi Sądu Rejonowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w [...]. Skarżący jest rozwiedziony, ma 23-letnią córkę M., na rzecz której płaci alimenty w kwocie 50 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi nieruchomość rolna wielkości 3,22 ha. Gospodarstwo stanowią nieużytki bez drogi dojazdowej. Nie posiada on nieruchomości, jak również przedmiotów wartościowych. Nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Obecnie zamieszkuje u rodziny.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, że jego sytuacja życiowa i materialna jest trudna. Poza zasiłkiem z ośrodka pomocy społecznej nie uzyskuje żadnych dochodów. Dysponuje orzeczeniem o ograniczonej zdolności do pracy.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Instytucja przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma na celu zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na trudną sytuację finansową nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym zaś, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym we wskazanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej, w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa.
W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie wpisu sądowego w zainicjowanej przez niego sprawie sądowej oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że jedynym źródłem dochodu skarżącego jest zasiłek stały w kwocie 421,11 zł pobierany w Ośrodku Pomocy Społecznej w Ł. Kwota pobieranego zasiłku jest pomniejszona o 61,50 zł ze względu na zajęcie komornicze. Ze względu na zły stan zdrowia skarżący ma orzeczoną ograniczoną zdolność do pracy. Majątek skarżącego w postaci nieruchomości rolnej nie przynosi żadnych dochodów ze względu na lokalizację (brak drogi dojazdowej) i fakt, że stanowią ją nieużytki. Uzyskiwane w miesiącu dochody z trudem wystarczają na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych skarżącego, nie ma on zatem możliwości poczynienia z nich jakichkolwiek oszczędności.
Sytuacja finansowa skarżącego jest trudna, uzasadnia zatem przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od złożonej skargi oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Ze względu na fakt, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wystąpił o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, nie precyzując czy domaga się adwokata, czy radcy prawnego, postanowiono przyznać wnioskodawcy adwokata.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).