Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2002r. Urząd Skarbowy orzekł solidarną odpowiedzialność H. i M. T. za zaległości podatkowe A. i W. T. w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000 w kwocie 18 967,30zł. oraz należnych odsetek na dzień wydania decyzji w kwocie 18 476,80zł.
W uzasadnieniu ww. decyzji Urząd Skarbowy wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2002r. została wydana decyzja nr [...] określająca małżonkom A. i W. T. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. kwocie 18 967,30zł. oraz należne odsetki na dzień wydania decyzji w kwocie [...]514,90zł. Decyzja ta stała się prawomocna (na skutek nieprzywrócenia terminu do wniesienia odwołania), przy czym wynikające z decyzji zobowiązanie podatkowe w ogóle nie zostało zapłacone.
W konsekwencji, z uwagi na fakt, że małżonkowie H. i M. T. w dniu[...] marca 2002r. nabyli od swojego syna - W.T. za kwotę 450 000zł. nieruchomość, zabudowaną budynkiem murowanym, w którym była prowadzona przez tegoż W. T. działalność gospodarcza - Urząd Skarbowy orzekł w oparciu o art. 112 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zmianami) o solidarnej odpowiedzialności rodziców W. T.jako nabywców majątku podatnika. Akt notarialny umowy sprzedaży z dnia [...]marca 2002r. wskazywał, że umowa jest zawierana w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą Firmy Handlowej "M."W. T.a nabywcy H. i M. T. dodają, że są jedynymi wspólnikami spółki cywilnej "[...]" zawartej dnia [...]lutego 2002r.
W wniesionym odwołaniu pismem z dnia[...] listopada 2002r. H. i M.T. podnieśli, że sprzedana im w umowie z dnia [...] marca 2002r. nieruchomość nie była nigdy środkiem trwałym w prowadzonej działalności gospodarczej przez ich syna - W.T.Nieruchomość nie była wpisana do ewidencji środków trwałych, nie była amortyzowana i nie i M. T. Urząd Skarbowy przedwcześnie przeniósł odpowiedzialność na nabywców nieruchomości, nie wyczerpując drogi postępowania egzekucyjnego wobec W. T.Ponadto, istotnym jest, zdaniem H. i M. T.decyzja podatkowa określająca wysokość zaległości podatkowej A. i W.T. została wydana [...]kwietnia 2002r., a nieruchomość została nabyta dnia [...] marca 2002r., a wiec przed tą datą.
Izba Skarbowa decyzją nr [...] z dnia [...]lutego 2003r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję podkreślając w uzasadnieniu, że odpowiedzialność nabywców majątku stanowiącego środki trwałe lub przedsiębiorstwo albo zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa uzależniona jest od spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 112 cyt. ustawy - Ordynacja podatkowa. Istota przeniesienia odpowiedzialności sprowadza się do zabezpieczenia należności Skarbu Państwa i nie jest uzależniona od dobrej lub złej wiary nabywców majątku. Zdaniem Izby Skarbowej W.T. został zapoznany w dniu [...] stycznia 2002r. z analizą działalności gospodarczej ustalającej dochód z prowadzonej działalności, nagła sprzedaż nieruchomości w dniu [...] marca 2002r. miała na celu pozbycie się majątku w celu uniknięcia odpowiedzialności.
W złożonej pismem z dnia [...] marca 2003r. skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie H. i M.T. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucili naruszenie art. 112 §1, §2 i §3 cyt. ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez przyjęcie solidarnej odpowiedzialności nabywców nieruchomości, pomimo, iż ta nieruchomość, w której była prowadzona działalność gospodarcza, nie była ujęta w prowadzonej ewidencji środków trwałych, nie stanowiła też przedsiębiorstwa, ani jego zorganizowanej części; naruszenie art. 21 §1 pkt 2 cyt. ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez brak określenia jakichkolwiek zaległości w podatku dochodowym wobec A. i W. T. do dnia sprzedaży nieruchomości; naruszenie art. 125 §1 i 2 przez brak analizy przebiegu i sposobu prowadzenia postępowania wobec W. T. gdzie dopuszczono się szeregu nadużyć skutkujących zawyżeniem określonych zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę; naruszenie art. 33 §2 cyt. ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez naruszenie zasad logicznego wnioskowania przy określaniu celu sprzedaży majątku; naruszenie art. 122 cyt. ustawy - Ordynacja podatkowa w toku postępowania prowadzonego przez komornika skarbowego; naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej poprzez podważenie zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Uzasadniając podniesione zarzuty H. i M. T.podnosili dotychczasową argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu podatkowego I instancji, podkreślając nieprawidłowości dotyczące wydanej decyzji dla W. T.skutkujące niezasadnym określeniem zaległości podatkowych.
W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, Izba Skarbowa praktycznie powtórzyła argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując, że decyzja została wydana dopiero wtedy, gdy organ podatkowy wszedł w posiadanie uzasadnionej podstawy do przyjęcia, iż pierwotny dłużnik nie wywiązał się z ciążącego na nim zobowiązania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga jest zasadna.
Zasadnym jest zarzut H. i M. T. naruszenia art. 112 cyt. ustawy - Ordynacja podatkowa. Przepis ten w stanie obowiązującym w dniu orzekania przez organ podatkowy I instancji stanowił, że nabywca przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Odpowiedzialność solidarną stosuje się również do nabywców środków trwałych, jeżeli zgodnie z odrębnymi przepisami środki te były ujęte w prowadzonej przez zbywcę ewidencji lub wykazie środków trwałych, a ich wartość w dniu zbycia wynosi co najmniej 14.173,62 zł
Poza sporem w sprawie było, że co prawda sprzedana nieruchomość była związana z działalnością gospodarczą W. T. to jednak nie była ona wpisana do ewidencji środków trwałych.
Organy podatkowe utożsamiły rzeczywisty charakter nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą W. T. z faktem, iż jest ona środkiem trwałym, który powinien być wpisany do ewidencji środków trwałych, a brak ujęcia w ewidencji nie ma znaczenia dla możliwości określenia odpowiedzialności nabywcy nieruchomości za zobowiązania podatkowe.
Zdaniem orzekającego w sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie nie można interpretować rozszerzająco przesłanek odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatnika. Zasadą jest, że prawo podatkowe tylko w takim zakresie nakłada obowiązki na obywateli w jakim wynika to z obowiązujących przepisów. Powszechność opodatkowania i ciążące z tego tytułu na podatnikach obowiązki nie mogą być utożsamiane z zasadą bezwzględnego zabezpieczenia interesów Skarbu Państwa. Skoro ustawodawca w art. 112 cyt. ustawy - Ordynacja podatkowa, w brzmieniu obowiązującym w 2002r. uzależniał odpowiedzialność nabywcy majątku od faktu uprzedniego wpisania przez zbywcę tego majątku do ewidencji środków trwałych, to warunek ten musiał zostać spełniony, aby orzec o odpowiedzialności nabywcy majątku.
Dopiero nowelizacja ww. art. 112 wprowadzona w życie z dniem 1 stycznia 2003r. (art.1 pkt 90 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw Dz.U. Nr 169 poz.1387) pozwoliła na orzekanie odpowiedzialności nabywców majątku związanych z działalnością gospodarczą, stanowiących aktywa trwałe. Natomiast przed 1 stycznia 2003r. niemożliwe było orzeczenie odpowiedzialności nabywcy majątku wykorzystywanego faktycznie przez zbywcę jako środek trwały, w sytuacji gdy zbywane składniki majątkowe nie stanowiły przedsiębiorstwa, zorganizowanej części przedsiębiorstwa lub nie były wpisane do ewidencji środków trwałych.
Rozpoznając sprawę oparto się na art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) stanowiącym, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W oparciu więc o art. 145 §1 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji, orzekając jednocześnie o kosztach na zasadzie art. 200 tejże ustawy w tym określając koszty zastępstwa prawnego na zasadzie §6 i §14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1349 ze zmianami).