Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 06.02.2013r., nr [...], w przedmiocie dokonania zabezpieczenia na majątku.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów Z. P. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z ojcem J.H. ur. w 1937r., który obecnie przebywa w szpitalu. Jedynym źródłem dochodu mężczyzn jest emerytura otrzymywana przez ojca w wysokości ok. 1600 zł. miesięcznie. Z.P. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Z powodu trudności ze znalezieniem pracy pozostaje na utrzymaniu ojca.
Miesięczne wydatki rodziny obejmują: czynsz – 556,43 zł., opłatę za energię elektryczną – 40 zł., opłatę za gaz – 34,10 zł., abonament RTV, opłatę za telewizję kablową i internet ok. 100 zł., opłatę za telefon ok. 50 zł., koszty lekarstw 100 - 200 zł.
Z.P. wraz z ojcem mieszkają w lokalu o pow. 48 m2, którego wnioskodawca jest właścicielem w 1/6 części, brat w 1/6 części a ojciec w 4/6 części. J.H. jest ponadto właścicielem nieruchomości rolnej o pow 0,35 ha, oszczędności w wysokości 5000 zł. oraz akcji pracowniczych o wartości 5 000 zł.
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r., sygn. akt. FZ 794/04).
Obecna sytuacja Z. P. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych.
Jest on osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Nie posiada oszczędności i pozostaje na utrzymaniu ojca w podeszłym wieku, którego jedynym źródłem dochodu jest emerytura.
Ojciec wnioskodawcy – J. H. jest wprawdzie właścicielem nieruchomości rolnej, oszczędności i pakietu akcji pracowniczych. Nie można jednak przyjąć, że majątek ten służyć ma na zaspokojenie zobowiązań publicznoprawnych pełnoletniego syna. Oczywiście rodzice i dzieci są obowiązani do wzajemnego szacunku i wspierania się (por. art. 87 ustawy z dnia 25.02.1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, t.j. Dz.U z 2012r. poz. 788) a to wspieranie się może przybrać postać pomocy materialnej. Pomoc ta winna być jednak ukierunkowana na dostarczanie środków utrzymania (por. art. 128 k.r.o) czyli środków służących zaspokajaniu usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego i nie powinna być utożsamiana z automatycznym obowiązkiem odpowiedzialności za zobowiązania osoby potrzebującej tej pomocy - wsparcia.
Ojciec wnioskodawcy – J.H. utrzymuje swojego dorosłego syna, spełnia więc, tym samym, wymagania zarówno norm moralnych jak i prawnych, wyżej przytoczonych. Nie można jednak oczekiwać iż, przejmie on jego zobowiązania czy też będzie je spłacał.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz fakt, iż w tut. Sądzie toczy się osiem spraw ze skarg Z.P., wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało uznać za zasadny.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1, art. 245§3, art. 246§1 pkt.
- 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz.270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.