Uzasadnienie
J. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 lutego 2021 r., nr [...], odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od dnia 1 listopada 2020r. do dnia 30 listopada 2020r., wnosząc o uchylenie ww. decyzji.
Z kolei w wyniku rozpoznania wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia 19 marca 2021r., nr [...], ZUS utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia 2 lutego 2021r.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wniósł o odrzucenie skargi, a w razie nieuwzględnienia tego wniosku o oddalenie skargi w całości. W uzasadnieniu podano, że strona skorzystała z prawa do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, zatem skarga na decyzję, od której następnie złożono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, powinna być odrzucona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021r. poz. 137 ze zm.) postępowanie sądowoadministracyjne ma na celu kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów lub czynności, a także bezczynności organów administracji publicznej.
Natomiast skuteczne wniesienie do sądu administracyjnego skargi i wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, uzależnione jest od realizacji określonych warunków formalnych, których niespełnienie powoduje niedopuszczalność merytorycznego orzekania i prowadzi do zakończenia postępowania orzeczeniem o charakterze procesowym - jak w niniejszej sprawie - odrzuceniem skargi.
Zgodnie z art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa.
Z kolei art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. stanowi, że Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
Z powyższych przepisów wynika, że w przypadku decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, zastosowanie mają dwie odrębne instytucje procesowe (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub skarga na decyzję organu I instancji do sądu administracyjnego). Wybór jednej z tych instytucji, należy do strony postępowania. Jeżeli strona nie skorzysta z prawa zwrócenia się do organu o ponowne rozpatrzenie sprawy, może wnieść skargę na wydaną decyzję do sądu administracyjnego. Jeżeli natomiast strona złoży do organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy – co miało miejsce w niniejszej sprawie – wydana decyzja podlega ponownej kontroli procesowej i merytorycznej przez ten organ.
Sąd może się zająć merytorycznie tylko skargą wniesioną od orzeczenia wydanego po wyczerpaniu ww. trybu postępowania, a nie bezpośrednio od orzeczenia, co do którego, strona skorzystała z uprawnienia zawartego w art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2020r. poz. 266, ze zm., dalej: "u.s.u.s."), zwracając się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Niedopuszczalna jest zatem skarga złożona do sądu administracyjnego od orzeczenia wydanego przez organ, jeżeli przed tym organem, toczyło się postępowanie na skutek złożonego przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Powyższa sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Skarżący wniósł skargę na decyzję ZUS z dnia 2 lutego 2021r., nr [...], podczas gdy w tej sprawie – została wydana decyzja ZUS z dnia 19 marca 2021r., nr [...], na skutek rozpoznania wniesionego przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. I tylko ta decyzja mogła być przedmiotem skargi.
W powyższej sytuacji, Sąd zobowiązany jest zatem odrzucić skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.