Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. postanowieniem z dnia 23 października 2018 r., [...] uznał zarzuty A. A. (dalej: skarżącego), wniesione na postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...], [...], [...] i [...] za nieuzasadnione.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji obszernie omówił, z jakich przyczyn za nieuzasadnione uznał zarzuty: przedawnienia oraz nieistnienia obowiązku, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku, wynikającego orzeczenia, niedopuszczalności egzekucji, niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów, określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Skarżący wniósł w terminie zażalenie. Zarzucił w nim naruszenie art. 2a o.p. w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 124 § 2 w zw. z art. 126 k.p.a. i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do treści przepisu prawa na korzyść zobowiązanego, brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności sprawy oraz wadliwe uzasadnienie postanowienia poprzez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego, nie uwzględniającego zasady przekonywania. Zdaniem skarżącego wadliwie przyjęto, że nie doszło do przedawnienia obowiązku oraz że pozostałe zarzuty są nieuzasadnione. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 8 marca 2019 r., [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Organ odwoławczy odniósł się do zarzutów skarżącego. W szczególności, powołując treść art. 70 § 6 pkt 4, § 7 pkt 4 i art. 33a § 1 pkt 2 o.p. wskazał, że decyzja określająca wysokość egzekwowanego zobowiązania została skarżącemu doręczona w dniu 30 września 2013 r., zawieszenie biegu terminu przedawnienia objęło okres od 16 kwietnia 2013 r. do 30 września 2013r. Urząd Kontroli Skarbowej w dniu 22 września 2015 r. wszczął wobec zobowiązanego postępowanie karne skarbowe w sprawie o przestępstwo skarbowe, związane z egzekwowanym zobowiązaniem podatkowym. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. zawiadomił skarżącego o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w związku z zaistnieniem przesłanki, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 o.p. Zawiadomienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 9 października 2015 r. Organ odwoławczy uznał przy tym, że doręczenie samemu skarżącemu, a nie jego pełnomocnikowi było działaniem prawidłowym.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy obszernie odniósł się do pozostałych zarzutów, podniesionych w zażaleniu.
We wniesionej w terminie skardze A. A. zwrócił się o uchylenie obu wydanych w sprawie postanowień, umorzenie postępowania egzekucyjnego i zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił naruszenie:
- - art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 70 § 1 i art. 70c o.p. przez przyjęcie, że nie doszło do przedawnienia egzekwowanego obowiązku, pomimo oczywistego i jednoznacznego brzmienia art. 70c o.p. wskazującego, że bieg przedawnienia nie został zawieszony, w związku z niewłaściwym sporządzeniem i doręczeniem zawiadomienia, o którym mowa w art. 70c o.p.;
- - art. 33 § 1 pkt 1 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 54 § 2, art. 54 § 1 pkt 3 i pkt 7 o.p. i w zw. z art. 24 ust. 5 ustawy o kontroli skarbowej przez błędne określenie okresów nienaliczenia odsetek;
- - art. 33 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z prowadzenie wadliwie wszczętej egzekucji.
W konsekwencji powyższych zarzutów skarżący podniósł też zarzut naruszenia art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez wadliwe i bezpodstawne utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm. – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
W przedmiotowej sprawie nie jest okolicznością sporną to, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. zawiadomił skarżącego o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w związku z zaistnieniem przesłanki, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 o.p., a zawiadomienie zostało doręczone bezpośrednio skarżącemu w dniu 9 października 2015 r. Nie jest też sporne, że w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika.
Przedmiotem sporu między skarżącym a organami egzekucyjnymi było w pierwszej kolejności to, czy zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zostało doręczone skutecznie i doprowadziło do takiego zawieszenia, czy też – jak podniesiono w zażaleniu, a następnie w skardze – doręczenie do rąk skarżącego, a nie jego pełnomocnika nie wywołało skutków prawnych, wobec czego nie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, a w konsekwencji zobowiązanie podatkowe się przedawniło.
Stosownie do art. 70c o.p. organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia. Przepis ten mówi co prawda o zawiadomieniu pełnomocnika, nie może być jednak odczytywany w oderwaniu od treści art. 145 § 1 i § 2 o.p., stosownie do których pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi, a jeżeli ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie.
Zagadnienie prawne, stanowiące istotę sporu pomiędzy skarżącym a organami egzekucyjnymi zostało rozstrzygnięte w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2019 r. (I FPS 3/18). Zgodnie z jej treścią dla skuteczności zrealizowania obowiązku wynikającego z art. 70c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa) zawiadomienie, o którym mowa w tym przepisie należy doręczyć pełnomocnikowi, który został ustanowiony w postępowaniu kontrolnym lub podatkowym, nawet jeżeli zawiadomienia tego dokonuje organ podatkowy, przed którym nie toczy się żadne postępowanie z udziałem pełnomocnika strony. Uchybienie w realizacji powyższego obowiązku winno być traktowane jako brak ziszczenia się materialnoprawnego skutku przewidzianego w art. 70 § 6 pkt 1 o.p. Takie samo stanowisko prezentowane jest w szeregu orzeczeń sądów administracyjnych (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 maja 2019 r., I FSK 955/17; z dnia 8 maja 2019 r., II FSK 3630/16; z dnia 2 kwietnia 2019 r., II FSK 1070/17; z dnia 3 października 2018 r., I FSK 1827/16; wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 lipca 2019 r., I SA/Gl 618/16; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 lipca 2019 r., I SA/Po 319/19; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 czerwca 2019 r., I SA/Kr 5/19 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 czerwca 2019 r., I SA/Łd 411/18).
Skoro w rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny doręczył zawiadomienie bezpośrednio skarżącemu, mimo że ten był reprezentowany przez pełnomocnika, to tak doręczone zawiadomienie nie mogło spowodować skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Z powyższego wynika, że zasadny był zarzut oparty o art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. sporne zobowiązanie uległo przedawnieniu. Organ egzekucyjny był zatem obowiązany do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Rozpatrując sprawę ponownie organ egzekucyjny wyda takie postanowienie.
Ponieważ uzasadniony okazał się zarzut najdalej idący, a jego zasadność oznacza niedopuszczalność prowadzenia postępowania egzekucyjnego i przesądza o konieczności jego umorzenia w całości, zbędne stało się rozpoznanie pozostałych zarzutów, podniesionych w skardze oraz kontrola prawidłowości odniesienia się przez organ do dalszych zarzutów, sformułowanych na etapie postępowania egzekucyjnego.
Mając na uwadze przytoczone wyżej względy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. oraz mając na uwadze, iż stwierdzoną w niniejszej sprawie wadliwością obarczone jest także postanowienie organu pierwszej instancji, na podstawie art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.