Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...], w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego K. – P., z dnia [...]., nr [...] określającej wysokość należnego zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. w kwocie 121 231 zł.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów M. P. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną M. J. – P. ur. w [...] synem: D. P. ur. w [...] oraz córką M. P. ur. w [...]
Rodzina mieszka w mieszkaniu będącym własnością syna i córki.
M. P. był wspólnikiem "A." – Przedsiębiorstwa Produkcyjno – Handlowo- Usługowego Spółka Jawna M. P., R. Z. w K. W roku 2006r. osiągnął dochód w wysokości 7 670,39 zł. natomiast z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (50% udziałów w spółce) poniósł stratę w wysokości 353 850,75 zł. przy 1 319 935,43 zł. przychodu. Obecnie nie pracuje a spółka jest w likwidacji. Otrzymuje pomoc finansową od rodziców w wysokości 2000 zł. miesięcznie.
M. J. – P. uzyskuje 1800 zł. miesięcznie brutto z tytułu umowy o pracę i 800 zł. miesięcznie z tytułu umowy zlecenia. Ponadto otrzymuje 250 zł. miesięcznie od swojej matki. W roku 2006r. osiągnęła dochód w wysokości 30 060,30 zł.
Konto bankowe małżonków w Banku [...] S.A. zajęte jest przez Naczelnika Urzędu Skarbowego K. – P (Skarb Państwa) do łącznej sumy 129 643,80 zł.
Miesięczne wydatki M. P. obejmują: opłatę za prąd – ok. 103,64 zł. – 146,66 zł. w zależności od pory roku, opłatę za telefon ok. 120 zł., koszty jedzenia dla 4 osób – 1200 zł. Wynoszą zatem łącznie, do 1466,66 zł. miesięcznie. Do określenia miesięcznych wydatków nie wliczono natomiast kwoty alimentów wynoszącej 1100 zł. (2x 550 zł.). Skoro bowiem skarżący wraz z żoną i dziećmi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, finansuje produkty żywnościowe dla całej czwórki, bezzasadnym byłoby traktowanie tej sumy jako odrębnego wydatku.
Miesięczne wydatki M. J. – P. obejmują z kolei: czynsz- 570 zł., opłatę za TV i internet – 99,99 zł., opłaty związane z uczęszczaniem dzieci do szkoły (książki, zeszyty), koszty ubrań dla dzieci ok. 600 zł., co daje łącznie sumę ok. 1600 zł.
Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
Przyznanie prawa pomocy zgodnie z art. 246§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) przysługuje osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84)
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Działalność gospodarcza wiąże się bowiem, ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów - także sądowych.
Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...)
W przedmiotowej sprawie należy przede wszystkim wziąć pod uwagę fakt, iż przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego ma bezpośredni związek z prowadzeniem przez M. P. działalności gospodarczej a jako wspólnik spółki jawnej - przedsiębiorca powinien liczyć się z możliwością ponoszenia kosztów z nią związanych i gromadzić fundusze na ten cel. Twierdzenie takie jest tym bardziej uzasadnione, kiedy weźmie się pod uwagę fakt, iż w okresie, za który powstało zobowiązanie podatkowe dochód z tytułu działalności spółki przypadający na jednego wspólnika wyniósł 272 155,95 zł. przy 4 037 019,15 zł. przychodu. Nie bez znaczenia są też dokonane liczne darowizny, których wartość wielokrotnie przewyższała koszty sądowe niniejszego postępowania.
Podkreślić też, wypada, że oboje małżonkowie uzyskują stałe dochody czy to z pracy zawodowej czy też poprzez pomoc rodziny, a kwoty te nie są małe. M. P. otrzymuje 2000 zł. miesięcznie a M. J.– P. uzyskuje nie mniej niż 1800 zł. netto miesięcznie z tytułu umowy o pracę i umowy zlecenia plus 250 zł. od matki, co daje łącznie kwotę ok. 2050 zł. Małżonkowie dysponują zatem budżetem wynoszącym ok. 4050 zł. Poza tym wpłata 2000 zł. tytułem wpisu od skargi świadczy, iż skarżący jest w stanie wygospodarować fundusze na pokrycie kosztów sądowych.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 244§1, art.245§3, art. 246§1pkt 2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r.
Nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji.