Uzasadnienie
Pismem z dnia 8 listopada 2021 r. A. G., M. G., T. G. i P. G. złożyli wniosek o zawieszenie wszczętego postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego od środków transportowych za 2021 r. powołując się na art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Wnioskujący podali, iż w ewidencji pojazdów brak dokumentacji pojazdu o nr rej. [...], która została omyłkowo zniszczona. W związku z powyższym zachodzi konieczność odtworzenia zniszczonych akt i do czasu zakończenia postępowania w tym przedmiocie zasadne jest zawieszenie wszczętego postępowania.
Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z dnia 6 grudnia 2021 r. nr PD.02.5.3124.10.F.72.2021.MA odmówił zawieszenia wszczętego postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych za 2021r.
Organ l instancji wskazał, że przywołany artykuł stanowi, że organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem zagadnienia wstępnego rozumie się sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania, uwarunkowane jest rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego, które ze względu na jego przedmiot należy do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej. Jak wskazał organ l instancji, prowadzone postępowanie w Wydziale Ewidencji Pojazdów i Kierowców UMK w sprawie odtworzenia akt dotyczących rejestracji pojazdu o nr rej. [...] nie stanowi wystąpienia o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego i nie stoi na przeszkodzie w wydaniu decyzji podatkowej. Ciągnik siodłowy marki l. o nr rej. [...] jest zarejestrowany w Ewidencji Pojazdów i Kierowców UMK i był własnością zmarłego dnia 28 września 2006 r. N. G. Postanowieniem Sądu Rejonowego w K., Wydział [...] z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt [...], uzupełnionym postanowieniem Sądu z dnia 30 czerwca 2009 r., spadek po zmarłym N. G. nabyli na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza: żona – A. G. oraz dzieci: M. G., P. G. i T. G. wszyscy po 1/4 części.
Tym samym spadkobiercy stali się współwłaścicielami między innymi pojazdu o nr rej. [...] będącego wcześniej własnością A. G. Pojazd nie został przerejestrowany przez spadkobierców i cały czas figuruje w Ewidencji Pojazdów i Kierowców na nazwisko A. G. ostatnio zamieszkałego w K. przy ul. [...] wobec braku czynności przerejestrowania pojazdu przez spadkobierców.
Wskazano, że organ podatkowy zawiesza postępowanie jedynie wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie będzie możliwe (wyrok NSA z dnia 18 lutego 2011 r., sygn. akt l FSK 1600/10). Wobec powyższego nie mają charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej ustalenia, które zachowując wpływ na rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, wykazują jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Okoliczność, że ustalenia danego postępowania mogą być pomocne przy ustaleniu stanu faktycznego w postępowaniu podatkowym nie oznacza, że zakończenie postępowania podatkowego nie może nastąpić bez rozstrzygnięcia tej sprawy, ponieważ nie przesądza o zakresie zobowiązań podatkowych podatnika. Zagadnienie wstępne dotyczy wystąpienia przeszkody uniemożliwiającej w ogóle rozstrzygnięcie zgodnie z obowiązującymi przepisami sprawy podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 831/11).
Zagadnienie wstępne istnieje zatem wtedy, kiedy aby wydać decyzję w postępowaniu głównym, pewna okoliczność musi być rozstrzygnięta w zewnętrznym postępowaniu prejudycjalnym. Okoliczność ta musi stanowić element stanu faktycznego sprawy z postępowania głównego i musi mieć znaczenie prawne.
Wskazany we wniosku o zawieszenie postępowania pojazd o nr rej. [...] jest zarejestrowany w ewidencji organu rejestrującego pojazdy na terenie miasta Krakowa. Sprawa rejestracji pojazdu na rzecz N. G. nie budzi wątpliwości, pomimo omyłkowego wybrakowania akt tego pojazdu. Postanowieniem nr [...] z dnia 29 listopada 2021 r. Prezydent Miasta Krakowa odtworzył akta dotyczące pojazdu marki l. o nr rej. [...]. Tym samym postępowanie w sprawie odtworzenia akt zostało zakończone.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyli A. G., M. G., P. G. i T. M., zarzucając naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez odmowę zawieszenia postępowania, pomimo że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego - odtworzenia zniszczonych akt pojazdu przez inny organ, którym w l instancji jest (zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym) starosta, a którego rozstrzygnięcie w przedmiocie odtworzenia akt zostało zaskarżone do organu wyższego stopnia. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że odrębnie prowadzona sprawa odtworzenia akt pojazdu ma fundamentalne znaczenie dla sprawy podatkowej w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych. Akta pojazdu zostały przez organ zniszczone, pomimo to Prezydent Miasta Krakowa (Wydział Podatków i Opłat) wymierza zobowiązanie podatkowe w podatku od środków transportowych od tego pojazdu.
W obecnym stanie sprawy organ l instancji nie dysponuje żadnym dowodem potwierdzającym okoliczności istotne z punktu widzenia art. 9 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, pozwalające przypisać obowiązek podatkowy skarżącym, a nie komu innemu. Organ nie wie nawet, czy pojazd był kiedykolwiek zarejestrowany, a jeżeli nawet tak, to nie wie czy nie został wyrejestrowany. Organ nie wie (nie ma dokumentów) czy pojazd istnieje, ani kto jest jego właścicielem. Z tych przyczyn konieczne stało się wszczęcie postępowania w przedmiocie odtworzenia zniszczonych akt, a postępowanie to nie zostało jeszcze ostatecznie zakończone.
Skarżący zakwestionowali także stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że pojazd jest zarejestrowany w Ewidencji Pojazdów i Kierowców UMK, podnosząc, iż jest to ewidencja niewiążąca w sprawie obciążenia podatkiem.
Postanowieniem z dnia 11 marca 2022 r. nr SKO.Pod./4140/1380/2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu potwierdził stanowisko organu I instancji, iż wskazany we wniosku o zawieszenie postępowania pojazd jest zarejestrowany w ewidencji organu rejestrującego pojazdy na terenie miasta Krakowa. Wobec powyższego za słuszne Kolegium uznało stanowisko, iż prowadzone postępowanie w sprawie odtworzenia akt dotyczących rejestracji pojazdu o nr rej. [...] nie stanowi o wystąpieniu zagadnienia wstępnego i nie stoi na przeszkodzie w wydaniu decyzji wymiarowej. Z punktu widzenia istoty sprawy kluczowe jest ustalenie własności zarejestrowanego środka transportowego, a tą kwestię przesądza postanowienie o nabyciu spadku.
Ponadto Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z dnia 29 listopada 2021 r. nr [...] odtworzył akta dotyczące pojazdu marki I. o nr rej. [...]. Na przedmiotowe postanowienie w świetle przepisów k.p.a. nie służy zażalenie. Tym samym postępowanie w sprawie odtworzenia akt zostało zakończone. Zatem tym bardziej brak jest przesłanek umożliwiających zawieszenie postępowania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję Kolegium złożyli A. G., M. G., P. G. i T. G., zarzucając naruszenie:
- a) art. 201 § 1 pkt 2 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej przez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji odmawiającego zawieszenia postępowania, pomimo że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środka transportowego, co do którego nie ma dowodów, że został nabyty przez skarżących w drodze dziedziczenia jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ tj. odtworzenia zniszczonych przez organ akt pojazdu, za który wymierzono podatek od środków transportowych;
- b) art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej i art. 80a ust. 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym przez błędne uznanie, że wydruk z akt organu rejestrującego stanowi dokument urzędowy stanowiący dowód figurowania w ewidencji pojazdów śp. N. G., jako właściciela pojazdu marki l. nr rej. [...], podczas gdy wydruk ten nie został sporządzony w formie określonej przepisami prawa przez powołany do tego organ, gdyż organem właściwym do prowadzenia ewidencji pojazdów jest nie Prezydent Miasta Krakowa, lecz minister właściwy do spraw informatyzacji (Prezes Rady Ministrów);
- c) art. 194 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej przez błędne ustalenie stanu faktycznego będącego podstawą rozstrzygnięcia i przyjęcie, że:
- - pojazd marki I. nr rej. [...] jest zarejestrowany na śp. A. G., podczas gdy wobec zniszczenia przez organ akt pojazdu nie ma żadnego dowodu na zarejestrowanie pojazdu, a z innych dowodów, w szczególności z dokumentów urzędowych w postaci informacji z Centralnej Ewidencji Pojazdów wynika, że pojazd w ogóle nie figuruje w ewidencji pojazdów, co zostało potwierdzone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 866/21;
- - pojazd marki I. nr rej. [..] cyt. "cały czas figuruje w Ewidencji Pojazdów i Kierowców na nazwisko Pana A. G.", podczas gdy nie figuruje on w tej ewidencji w ogóle;
- - pojazd marki I. nr rej. [...] stanowił w okresie miarodajnym dla wymierzenia podatku od środków transportowych własność skarżących – pomimo że pojazdu tego nie odziedziczyli i nigdy nie mieli i nie mają nic wspólnego z tym pojazdem, nigdy go nie posiadali, nigdy ten pojazdy nie był przez nich ani na nich zarejestrowany, nie figurują ani nie figurowali w żadnych ewidencjach, ani rejestrach jako właściciele tego pojazdu, a wobec tego zachodzą uzasadnione wątpliwości, czy pojazd ten w ogóle kiedykolwiek istniał;
- - zniszczenie przez organ dokumentów dotyczących pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] nie stanowi przeszkody do przypisania skarżącym obowiązku podatkowego w zakresie tego pojazdu, podczas gdy brak tych dokumentów powoduje, że organ nie dysponuje jakimkolwiek dokumentem potwierdzającym nabycie i zarejestrowanie pojazdów nie tylko przez Skarżących, ale nawet śp. N. G.;
- d) art. 127 Ordynacji podatkowej przez brak merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji i ograniczenie się do powtórzenia twierdzeń organu I instancji;
- e) art. 15 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. przez przyjęcie z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, że na postanowienie w przedmiocie odtworzenia akt nie służy zażalenie;
- f) art. 124 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej przez naruszenie obowiązku odniesienia się w uzasadnieniu postanowienia do wszystkich zarzutów przytoczonych w treści zażalenia;
- g) art. 922 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że spadkobierca niebędący właścicielem pojazdu dziedziczy obowiązki spadkodawcy o charakterze publicznoprawnym, w tym obowiązek "wyrejestrowania" czy też "przerejestrowania" pojazdu, którego spadkodawca przestał być właścicielem przed śmiercią, o ile kiedykolwiek był jego właścicielem i o ile taki obowiązek publicznoprawny w ogóle na spadkodawcy ciążył;
- h) art. 9 ust. 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez ich niewłaściwe zastosowanie w stosunku do skarżących, pomimo że nie zostało wykazane, że skarżący są lub byli właścicielami pojazdów wymienionych w treści decyzji podatkowej:
- i) art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wniosek o wyrejestrowanie pojazdu mogą złożyć spadkobiercy osoby, na którą pojazd był zarejestrowany pomimo, że nie są oni właścicielami pojazdu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.z 2021r., poz. 1540 ze zm. - oznaczanej dalej, jako "p.p.s.a."), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W wypadku zaś nieuwzględnienia skargi, sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala.
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja nie jest obarczona naruszeniami prawa mogącymi prowadzić do jej wyeliminowania z obiegu prawnego.
Istota rzezy w poddanej sądowej kontroli sprawie sprowadzała się do kwestii, czy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środka transportowego jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ tj. odtworzenia zniszczonych przez organ akt pojazdu, za który wymierzono podatek od środków transportowych.
Sąd podziela stanowisko, iż nie została spełniona przesłanka do obligatoryjnego zawieszenia postępowania podatkowego w oparciu o art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej – gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Uprawniona jest ocena, że zagadnienie wstępne wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej, stanowiąc przesłankę negatywną jurysdykcyjnego postępowania podatkowego. Z powołanego przepisu wynika, że na zagadnienie wstępne składają się następujące elementy konstrukcyjne:
- 1) wyłania się ono w toku postępowania podatkowego,
- 2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu,
- 3) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy,
- 4) istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji.
Zagadnienie wstępne jest to zatem kwestia o charakterze otwartym (tzn. jeszcze nie przesądzona), której treścią może być wypowiedź odnośnie uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego, albo innych jeszcze okoliczności mających znaczenie prawne. Zagadnienie wstępne wiąże się z sytuacją, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej, to jest z sytuacją, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego, niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie.
Pomiędzy rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, a zagadnieniem wstępnym musi być związek bezpośredni. Istota zagadnienia wstępnego musi mieć wpływ na możliwość wydania decyzji w ogóle - bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w ogóle nie jest możliwe wydanie decyzji w sprawie podatkowej. Zatem bez orzeczenia wydanego w innej sprawie nie jest możliwe rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji.
W kontrolowanej sprawie taki związek bezpośredni nie wystąpił. W postępowaniu dotyczącym określenia zobowiązania w podatku od środków transportowych, obowiązek podatkowy związany jest z własnością środka transportowego, a ustawa podatkowa szczegółowo określa początek i koniec obowiązku podatkowego w tym podatku. Kwestia ustalenia prawa własności środka transportowego stanowi podstawową przesłankę powstania obowiązku podatkowego, zatem wyjaśnienie tej kwestii jest niezbędne do określenia podatnikowi (właścicielowi takiego środka) zobowiązania podatkowego, zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (por. art. 9 ust. 1 i 4 tej ustawy).
Zatem podnoszona okoliczność niepełnych zgromadzonych danych, czy braku pewnych dowodów nie może oznaczać podstaw do obligatoryjnego zawieszenia postępowania. Zagadnienie wstępne dotyczy wystąpienia przeszkody w ogóle uniemożliwiającej rozstrzygnięcie zgodnie z obowiązującymi przepisami sprawy podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 831/11). Stanowisko i argumentacja skarżących oznaczałaby zatem, iż przy interpretacji i zastosowaniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej pominie się wyjątkowy charakter instytucji zawieszenia postępowania w stosunku do zasady ciągłości (integralności, szybkości) postępowania. Gdyby podnoszone we wniosku o zawieszenie kwestie dowodowe uznać za spełnienie przesłanki do zawieszenia, nie można by w ogóle zakończyć postepowania podatkowego. Podana argumentacja skarżących wskazuje, że występuje jedynie pośredni wpływ na rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w postaci okoliczności, że ustalenia danego postępowania mogą być pomocne przy ustaleniu stanu faktycznego w postępowaniu podatkowym. Nie oznacza to jednak, że zakończenie postępowania podatkowego nie może nastąpić bez rozstrzygnięcia tej sprawy, ponieważ nie przesądza o zakresie zobowiązań podatkowych podatnika.
Postępowanie w zakresie odtworzenia akt stanowi jedynie element postępowania dowodowego, a ponadto jak sami skarżący wskazują wpis do ewidencji UMK nie jest dla nich istotny. Ponadto wbrew także zarzutowi odnoszącemu się do art. 80a ust. 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z art. 73 ust. 1 tej ustawy rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana. Dane pojazdów podczas rejestracji wprowadzane są do lokalnej bazy danych - Systemu POJAZD, z którego następnie migrują do Centralnej Ewidencji Pojazdów CEP.
W świetle natomiast art. 92 ustawy o samorządzie powiatowym funkcje organu powiatu jakim jest starosta - w miastach na prawach powiatu sprawuje prezydent miasta. Stąd istotne również było, iż z akt postępowania wynika, że Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z dnia 29 listopada 2021 r. nr [...]odtworzył akta dotyczące pojazdu marki I. o nr rej. [...], a tym samym postępowanie w sprawie odtworzenia akt zostało zakończone - brak przesłanek umożliwiających zawieszenie postępowania na powołanej przez skarżących podstawie.
Wobec powyższego odrzucić należy zarzuty ukierunkowane na wykazywanie przesłanki zawieszenia postępowania z racji postepowania odtworzeniowego w zakresie akt rejestracyjnych. Powołane zaś kwestie wartości dowodowej kwestionowanej przez skarżących ewidencji prowadzonej przez Prezydenta Miasta Krakowa, będą rozpatrywane w postępowaniu dowodowym, w którym mogą być podważane przez skarżących, co będzie z kolei ewentualnie elementem kontroli sądowej po zakwestionowaniu decyzji podatkowej. Podobnie rzecz ma się z nabyciem i zarejestrowanie, spornego pojazdów przez poprzednika prawnego skarżących. W niniejszym postępowaniu w zakresie podstaw do zawieszenia nie bada się merytorycznie sprawy, co do tego czy skarżący są właścicielami spornego pojazdu i czy może być wobec nich wydana decyzji podatkowa w zakresie środków transportowych.
Również kwestia oceny, czy na postanowienie w przedmiocie odtworzenia akt służy zażalenie, nie należy do zakresu niniejszej sprawy, strona może kwestionować wartość takiego postanowienia w postępowaniu podatkowym, a nie w przedmiocie podstaw zawieszenia.
Wbrew zarzutom skargi organy odniosły się do istoty sprawy, nie mając obowiązku odnosić się do zarzutów nie mających znaczenia dla rozpatrzenia sprawy, która dotyczyła jedynie podstawy do zawieszenia postępowania, a nie tego czy skarżący są właścicielami spornego pojazdu i czy może być wobec nich wydana decyzji podatkowa w zakresie środków transportowych wyrejestrowania czy też przerejestrowania pojazdu.
Mając na uwadze przedstawione wywody, sąd w oparciu o art. 151 ustawy o p.p.s.a oddalił skargę.