Uzasadnienie
Prokurator Rejonowy w Oświęcimiu, w skardze (sprecyzowanej pismem z dnia 14 maja 2015 r.) wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagał się uchylenia uchwały Rady Miejskiej w Kętach z dnia 25 stycznia 2013 r. nr XXXIII/320/2013 w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz terminu i miejsca składania deklaracji przez właścicieli zamieszkałych nieruchomości położonych na terenie Gminy Kęty w części oświadczenia o numerze telefonu kontaktowego (część D punkt 7 wzoru deklaracji stanowiącej załącznik do uchwały) oraz wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych (część I wzoru deklaracji stanowiącej załącznik do uchwały).
Zaskarżonej uchwale Prokurator zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 2 pkt 8, art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), art. 6m i art. 6n ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym przed zmianami wprowadzonymi z dniem 1 lutego 2015 r. ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. (Dz. U. z 2015 r., poz.
87) oraz art. 23 ust.1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., po. 1182 ze zm.) W uzasadnieniu wskazał, że powołane wyżej przepisy ustaw nie upoważniały Rady Miejskiej do nałożenia obowiązku przekazywania tego typu danych. Dane te pozwalały bowiem na indywidualną identyfikację osób, a ich uzyskanie traktowane było jako przetwarzanie danych w postaci tworzenia zbioru danych w rozumieniu ustawy o ochronie danych osobowych – do czego organ gminy nie był upoważniony.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna, reprezentowana przez Burmistrza Miast Kety, wniosła o jej oddalenie lub odrzucenie ewentualnie stwierdzenie nieważności w części dotyczącej żądania podania w deklaracjach numeru telefonu oraz oświadczenia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych.
W uzasadnieniu wniosku o odrzucenie strona przeciwna wskazała na brak legitymacji biernej. Jej zdaniem to Gmina Kety reprezentowana przez burmistrza, a nie Rada Miejska powinna być stroną postępowania. W tym zakresie powołała się na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., I OPS 3/12.
W dalszej części odwiedzi na skargę Burmistrz podniósł, że w istocie podawanie danych o numerze telefonu czy też podpisanie oświadczenia o zgodzie na przetwarzanie danych osobowych – było dobrowolne. Niemniej jednak z uwagi na aktualne orzecznictwo sadów administracyjnych – skarżąca przyznała, że możliwe jest jedynie stwierdzenie nieważności uchwały ale w części kwestionowanej przez Prokuratora.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Skarga była zasadna.
Odnosząc się na wstępie do zarzutu braku legitymacji biernej strony przeciwnej należy zaznaczyć, że skarga nie może podlegać odrzuceniu z tego powodu, że prokurator ją wnoszący błędnie oznaczył stronę przeciwną. W ocenie Sądu skarga mogła być rozpoznana przez sąd administracyjny skoro w sposób wyraźny zaskarżona została uchwała Rady Miejskiej w Kętach (a później sprecyzowany został zakres zaskarżenia), a w sprawie występował w imieniu strony przeciwnej Burmistrz Kęt. Jest to zgodne ze stanowiskiem zawartym w ww. uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., I OPS 3/12, że organ wykonawczy (wójt, burmistrz, prezydent) posiada zdolność procesową w postępowaniu przed sądem w sprawach skarg, których przedmiotem jest uchwała rady gminy.
Co do pozostałych twierdzeń strony przeciwnej o dobrowolności podawania w deklaracji numeru telefonu kontaktowego i składania oświadczenia – to akta tego nie potwierdzają. W żadnym z objaśnień, pouczeń zawartych w formularzach deklaracji nie wskazano na fakultatywność podania tego typu danych lub oświadczeń.
Sąd uznał więc, tak jak to sugerowała strona przeciwna, i zgodnie z tym stanowiskiem sprecyzował swoje żądanie skarżący, że należało stwierdzić nieważność tylko tych elementów uchwały, które naruszały przepisy ustawy o ochronie danych osobowych.
Należy bowiem powtórzyć za orzecznictwem sądów administracyjnych, że celem delegacji ustawowej zawartej w art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach było stworzenie wzoru deklaracji dla zapewnienia gminie prawidłowego obliczenia wysokości opłaty (według sposobu określonego w ustawie, a wybranego przez gminę na mocy odrębnej uchwały) oraz ułatwienia jej składania, co wynika wprost z art. 6n ust. 1 ustawy.
Ustawowe wyliczenie zagadnień przekazanych radzie gminy do uregulowania w drodze uchwały w sprawie wzoru deklaracji jest wyczerpujące. Nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca zastosowania tego przepisu w odniesieniu do innych kwestii, które nie zostały w nim wymienione (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2012 r., II OSK 2012/12, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 listopada 2006 r. II SA/Wr 527/06, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 23 października 2007 r., II SA/Rz 59/07, opublikowane: www.nsa.gov.pl). Oznacza to, że w podejmowanym, na podstawie cytowanych przepisów, akcie prawa miejscowego nie można zamieszczać postanowień, które wykraczają poza treść tych przepisów.
Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna zatem zawierać jedynie takie dane, które konieczne są do prawidłowego obliczenia wysokości opłaty.
W ocenie Sądu podanie numeru telefonu nie było niezbędnym do obliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami. Podanie numeru telefonu stanowi podanie danych osobowych w rozumieniu art. 6 ust. 1-3 ustawy o ochronie danych osobowych gdyż te dane pozwalają na szybkie zidentyfikowanie konkretnej osoby. Takie dane osobowe tylko wówczas powinny być gromadzone, gdyby były one niezbędne celem ich przetwarzania w związku realizacją uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa lub gdyby były one niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego (art. 23 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych). Sąd nie dopatrzył się jednak takiej niezbędności lub konieczności w rozumieniu art. 23 ww. ustawy w odniesieniu do ustalania wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
W załączniku do zaskarżonej uchwały, Rada Miejska w Ketach zawarła oświadczenie (które powinno zostać podpisane przez zobowiązanego) o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych przez Urząd Gminy Kęty. Powyższa treść oświadczenia wykracza poza zakres opisany art. 6n ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wymóg oświadczenia dotyczącego zgody na przetwarzanie danych osobowych nie znajduje bowiem oparcia w podstawie prawnej badanej uchwały, tj. w ww. art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych przepisy w niej zawarte stosuje się do przetwarzania danych osobowych w kartotekach, skorowidzach, księgach, wykazach i innych zbiorach ewidencyjnych. Natomiast pod pojęciem przetwarzania danych osobowych, zgodnie z art. 7 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych rozumie się jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych.
Złożona przez zobowiązanego deklaracja uprawnia organ gminy do ewentualnego wydania decyzji administracyjnej w trybie art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, lub wystawienia tytułu wykonawczego, lecz nie do tworzenia nowych zbiorów ewidencyjnych.
Art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych wymienia przesłanki legalności przetwarzania danych osobowych, a art. 23 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy wskazuje zgodę jako przesłankę zgodności z prawem przetwarzania danych osobowych. Zgoda jest jednak jednym z możliwych, ale nie jedynym warunkiem legalizującym przetwarzanie danych. Nie jest zatem konieczne jej pozyskiwanie, gdy spełniony jest jeden z pozostałych warunków z art. 23 ust. 1 ustawy, zwłaszcza gdy przetwarzanie danych osobowych znajduje podstawę w stosownych przepisach prawa. Podkreślić przy tym trzeba, że opisane w zaskarżonej uchwale wymaganie nie zostało sformułowane jako alternatywa do ewentualnego zaakceptowania przez deklarującego, lecz jako jego obowiązek.
Tym samym ustalenie we wzorze deklaracji "de facto" obowiązku oświadczenia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych na potrzeby wykonywania zadań wynikających z realizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest zbędne i wykracza poza zakres kompetencji organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do kształtowania zawartości uchwały ustalającej wzór deklaracji (wyroki WSA w Krakowie z dnia 4 czerwca 2014 r. II SA/Kr 644/14, z dnia 29 maja 2014 r. II SA/Kr 679/14, z dnia 20 maja 2014 r. II SA/Kr 645/14, z dnia 29 maja 2014 r., I SA/Kr 669/14, opublikowane j.w.).
Skoro zatem kwestionowany fragment uchwały został podjęty bez podstawy prawnej, to taka wada ma charakter istotny. Zgodnie z art. 91 ust. 1 i ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym każda uchwała zawierająca istotne naruszenia prawa (jest sprzeczna z prawem w stopniu istotnym) jest nieważna, przy czym nieważność może dotyczyć całości lub części uchwały.
Istotne naruszenie prawa dotyczy w niniejszej sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w związku z art. 2 ust. 2 i art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i objęcie wymogiem zamieszczenia oświadczeń, które nie są niezbędne do wykonania tej uchwały.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.