Uzasadnienie
Pismem z dnia 25 marca 2012 r. S.M. (skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na czynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z dnia 21 marca 2013 r. w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie w całości jako oczywiście bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, zaś kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (inne niż decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, jak również postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty czy też postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie).
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest czynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych polegająca na pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu zaległych składek. Podstawą prawną takiego działania organu był natomiast art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej: k.p.a.). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 2624/10 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), czynność pozostawienia podania bez rozpoznania, podjęta przez organ administracyjny w trybie art. 64 § 2 k.p.a., mieści się w grupie aktów i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i może być przedmiotem skargi wnoszonej do sądu administracyjnego w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a.
Podzielając tę konstatację należy jednak przypomnieć, że zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a. skargę na taką czynność można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Oznacza to, że uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa jest formalnym wymogiem wniesienia skargi. Jego istotą i celem jest stworzenie dodatkowych możliwości autorewizji działania organu administracji publicznej, który dokonał kwestionowanej czynności i to tylko i wyłącznie w związku z zagrożeniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego (zob. postanowienie NSA z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1835/11, LEX nr 1069620). Wypada przy tym zasygnalizować, że termin do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a., jest terminem prawa procesowego i – w oparciu o odpowiednie przepisy k.p.a. – jako taki może podlegać przywróceniu (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt I FSK 1063/10, LEX nr 950513).
Zatem wobec faktu, że skarga nie została poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa, należało ją uznać za niedopuszczalną. Z tej przyczyny, podlegała ona odrzuceniu na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 3 p.p.s.a.
Sąd stwierdza jednocześnie, że z uwagi na odrzucenie skargi z przyczyn formalnych (brak wezwania do usunięcia naruszenia prawa), nie wypowiedział się na temat zasadności podjętej przez organ czynności. Niniejsze rozstrzygnięcie, nie przesądza zatem o prawidłowości podjętej czynności przez organ.