Uzasadnienie
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 czerwca 2019 rK. Sp. z o.o. w R. została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 656 zł - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone Spółce w dniu 21 czerwca 2019 r.
Pismem z dnia 22 lipca 2019 r. skarżąca Spółka wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Prezes Zarządu z ważnych powodów natury rodzinno-osobistej był nieobecny w siedzibie Spółki i nie mógł dotrzymać terminów wpłaty opłaty od skargi. Do wniosku zostało dołączone potwierdzenie uiszczenia wpisu sądowego.
Postanowieniem z dnia 27 września 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi uznając, że Spółka nie zachowała siedmiodniowego terminu do jego złożenia.
Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie. Sąd II instancji stwierdził bowiem, że Spółka zachowała siedmiodniowy termin do złożenia wniosku od momentu ustąpienia przyczyny uchybienia terminowi. Zaznaczył jednak, że nie oznacza to uwzględnienia wniosku Spółki. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany został do merytorycznego rozpoznania wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi i oceny, czy niedokonanie w terminie czynności sądowej może być usprawiedliwione podróżą prezesa zarządu spółki kapitałowej poza miejscowość będącą jej siedzibą (niezależnie od celu i przyczyny tej podróży), a także rozważy znaczenie nieodnotowania przez pracownika Spółki daty wpływu pisma sądowego, zawierającego wezwanie do uiszczenia wpisu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Zgodnie z powyższym, przywrócenie terminu możliwe jest wyłącznie w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu, przy czym jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Podmiot ubiegający się o przywrócenie terminu powinien dołożyć wszelkich starań i wysiłków w celu wyjaśnienia przyczyn swojego uchybienia. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 26 października 2009 r., I OZ 996/09, z dnia 23 października 2009 r., I OZ 989/09, z dnia 12 marca 2009 r. II GZ 47/09).
Przechodząc zatem do merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu Sąd uznał, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła swojego braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu. Uzasadnienie wniosku sprowadza się bowiem jedynie do lakonicznego stwierdzenia, że Prezes Zarządu z ważnych powodów natury rodzinno-osobistej był nieobecny w siedzibie Spółki i nie mógł dotrzymać terminów wpłaty opłaty od skargi. Sąd zauważa, że nieobecność Prezesa Zarządu w siedzibie Spółki nie stanowi okoliczności, która uzasadniałaby przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej. Spółka inicjując przedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne, powinna uwzględnić możliwość kierowania do niej korespondencji z sądu. Mając bowiem na względzie obiektywny miernik staranności jakiej można oczekiwać od strony dbającej należycie o swoje interesy, przyjąć należy, że osoba upoważniona do prowadzenia spraw Spółki w razie konieczności wyjazdu z powodów natury rodzinno-osobistej, a więc przewidując nieobecność w siedzibie Spółki, powinna była przedsięwziąć wszelkie środki, aby o kierowanej do niej korespondencji zostać niezwłocznie powiadomiona, szczególnie właśnie w sytuacji, gdy zainicjowane zostało postępowanie sądowoadministracyjne, którego Spółka jest stroną.
Sąd wskazuje także, że uiszczenie wpisu nie jest czynnością, która wymaga obecności Prezesa Zarządu w siedzibie Spółki. Przy obecnie rozwiniętej i powszechnie dostępnej usłudze bankowości internetowej uiszczenie wpisu jest możliwe praktycznie z każdego miejsca za pomocą komputera lub telefonu z dostępem do Internetu. Jeżeli natomiast Prezes Zarządu nie miał takiej możliwości, to mógł wyręczyć się osobą trzecią np. pracownikiem Spółki, czy też jej prokurentem (postanowienie WSA w Krakowie z dnia 13 września 2019 r., sygn. akt I SA/Kr 752/19). Końcowo Sąd podkreśla, że podmiot uczestniczący w obrocie gospodarczym (Spółka), a także inicjujący postępowanie sądowe zobowiązany jest dochować staranności polegającej między innymi na takim zorganizowaniu swojej działalności, by nieobecność osób pełniących funkcje decyzyjne i reprezentacyjne nie wpływała negatywnie na jej działalność. Również powoływanie się na zaniedbanie pracownika Spółki nie daje podstaw do uznania, że zachodzi brak winy w uchybieniu terminu.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarżąca Spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu, a w związku z tym na zasadzie art. 86 § 1 p.p.s.a. odmówił jego przywrócenie (pkt 1 sentencji postanowienia).
Z treści art. 220 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, przy czym zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.
Ponieważ skarżąca Spółka w wyznaczonym terminie nie uiściła wpisu sądowego, skarga podlega odrzuceniu, o czym orzeczono na zasadzie art. 220§ 3 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji postanowienia).
O zwrocie wpisu (pkt 3 sentencji postanowienia) orzeczono na zasadzie art. 232 §1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.