Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowiez 14 września 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 640/23

Uzasadnienie

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Tarnowie jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku G. sp. z o.o. w T. na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] wystawionych przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Tarnowie na obowiązek wynikający z ostatecznej decyzji z dnia 28 czerwca 2022 r. nr 1224-SEW.4123.1.2022, którą orzeczono o solidarnej odpowiedzialności G. sp. z o.o. z tytułu zaległości podatkowych G. sp. z o.o. spółki komandytowej w podatku od towarów i usług za następujące okresy rozliczeniowe: grudzień 2016 r., styczeń, luty, wrzesień, listopad 2017 r. na łączną kwotę 861.846,00 zł.

W piśmie z dnia 23 września 2022 r. zobowiązana Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika adwokat B.A., złożyła "skargę na czynności egzekucyjne". We wniosku Spółka podniosła, iż wnosi skargę na czynności egzekucyjne w postaci wszczęcia i prowadzenia egzekucji, w tym zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych oraz naruszenie art. 239a ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez wszczęcie i prowadzenie egzekucji względem zobowiązanej na podstawie nieostatecznej decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, oraz naruszenie art. 115 § 1 w zw. z art. 108 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez wszczęcie i prowadzenie egzekucji wobec zobowiązanej na podstawie decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.

Przedmiotowe pismo zostało zakwalifikowane przez organ egzekucyjny jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz zarzuty na postępowanie egzekucyjne. Kwestia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne została rozpatrzona odrębnym postanowieniem.

Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2023 r. nr 1224-SEE.711.154.2022.2 Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Tarnowie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji wskazał, że do wniosku z dnia 23 września 2022 r. załączono pełnomocnictwo z dnia 1 lutego 2022 r., w którym ówczesny prezes zarządu Spółki S.C. upoważnił adwokat B.A. do reprezentowania G. sp. z o.o. we wszystkich sprawach podatkowych i skarbowych dotyczących spółki przed organami skarbowymi, przed sądami powszechnymi oraz przed sądami administracyjnymi. Na podstawie informacji zawartych w Rejestrze Przedsiębiorców KRS nr [...] organ egzekucyjny ustalił jednak, że prezes zarządu G. sp. z o.o. z siedzibą w T., S.C. wpisem nr [...] z dnia 15 lipca 2022 r. został wykreślony z ww. rejestru na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa Śródmieście w Krakowie XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 15 lipca 2022 r. sygn. akt [...].

Z kolei postanowieniem z dnia 30 listopada 2022 r. sygn. akt [...] ww. Sąd wpisał do KRS G. sp. z o.o. jako prezesa zarządu A.C. (wpis nr [...] z dnia 30 listopada 2022 r.). Organ I instancji uznał zatem, że w dacie złożenia wniosku o umorzenie postępowania, tj. 23 września 2022 r. G. sp. z o.o. nie posiadała zarządu. Z ww. rejestru wynika również, że Spółka ta nie posiadała prokurenta, likwidatora ani kuratora. Zdaniem organu I instancji, składając przedmiotowy wniosek G. sp. z o.o. z siedzibą w T. nie posiadała organu uprawnionego do jej reprezentacji, a braki w składzie organu uniemożliwiły adwokat B.A. skutecznie złożyć wniosku w dniu 23 września 2022 r. Pełnomocnik Spółki nie mógł bowiem owego organu zastąpić, składając w jej imieniu wniosku. Brak organów Spółki uprawnionych do reprezentowania nie pozwolił jej również w stosunku do pełnomocnika pełnić funkcji mocodawcy, spowodowało bowiem stan, w którym działanie Spółki było uniemożliwione.

Dodatkowo organ I instancji zauważył, że wobec posiadania przez Spółkę od dnia 18 listopada 2022 r. prawidłowo umocowanego zarządu nic nie stoi na przeszkodzie do wnoszenia kolejnych wniosków (z aktualnym pełnomocnictwem) w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Tarnowie G. sp. z o.o. wniosła o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła naruszenie:

1. 1) art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że złożony wniosek o umorzenie postępowania nie może być procedowany albowiem zachodzi uzasadniona przyczyna skutkująca tym, że postępowanie nie może być wszczęte, podczas gdy przyczyna na którą powołuje się organ, tj. brak organu (zarządu) u Skarżącej spółki w dacie złożenia wniosku i działanie imieniem Spółki przez uprzednio umocowanego pełnomocnika nie stanowi przesłanki powodującej odmowę wszczęcia postępowania, a także nie skutkuje niemożnością wniesienia wniosku i popierania wniosku przez pełnomocnika działającego imieniem skarżącej Spółki;
2. 2) art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez błędnie niezastosowanie i zaniechanie wezwania skarżącej Spółki do uzupełnienia braku pod rygorem wydania postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, w sytuacji powzięcia wątpliwości przez organ w zakresie dostrzeżonego braku organu (zarządu) do reprezentowania skarżącej Spółki;
3. 3) art. 34 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez błędne niezastosowanie i zaniechanie wystąpienia o wyznaczenie przedstawiciela dla skarżącej Spółki jako podmiotu niezdolnego do czynności prawnych, w sytuacji stwierdzenia przez organ, że Spółka nie może działać z uwagi na braki organu (zarządu).

Postanowieniem z dnia 8 maja 2023 r. nr 1201-IEE.7113.1.13.2023.4.JM Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Tarnowie z dnia 23 stycznia 2023 r. nr 1224-SEE.711.154.2022.2. Za zasadne organ II instancji uznał wydanie przez organ egzekucyjny postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdyż w dacie złożenia wniosku o umorzenie postępowania, tj. dnia 23 września 2022 r. Spółka nie posiadała zarządu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wyjaśnił, że do wniosku z dnia 23 września 2022 r. o umorzenie egzekucji załączono pełnomocnictwo z dnia 1 lutego 2022 r., w którym ówczesny prezes zarządu Spółki S.C. upoważnił adwokat B.A. do reprezentowania G. sp. z o.o. we wszystkich sprawach podatkowych i skarbowych dotyczących spółki przed organami skarbowymi, przed sądami powszechnymi oraz przed sądami administracyjnymi.

Jednak jak wykazał organ egzekucyjny w swoim postanowieniu S.C. wpisem nr [...] z dnia 15 lipca 2022 r. został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) z zarządu Spółki jako prezes. Natomiast A.C. jako kolejny prezes zarządu Spółki została wpisana do KRS dnia 30 listopada 2022 r. (wpis nr [...]). Organ II instancji uznał zatem, że organ I instancji prawidłowo zastosował art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie złożyła osoba, która była umocowana do działania w imieniu Spółki, bowiem władze Spółki nie istniały w chwili składania wniosku.

Odpowiadając na podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy zauważył, że w wyjaśnieniach przedstawionych powyżej już podano przyczyny, dlaczego uznano, że działanie organu I instancji było prawidłowe.

Odpowiadając z kolei na zarzut naruszenia art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy wyjaśnił, że do braków formalnych, które rodzą obowiązek organu administracji publicznej wezwania strony do usunięcia w ustawowym terminie, należą braki podania wskazane w art. 63 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego - określenie żądania, podpis strony, jeżeli działa przez pełnomocnika dołączenie pełnomocnictwa oraz wymagania określone w przepisach szczególnych. Przepis art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczy wezwania do usunięcia braków możliwych do usunięcia w postępowaniu administracyjnym. Odpowiadając na argumenty Spółki dotyczące tego punktu zażalenia, organ II instancji zauważył, że wezwanie Spółki w trybie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego byłoby tylko działaniem pozornym bowiem organ egzekucyjny posiadał wszystkie potrzebne mu informacje i dokumenty do wydania postanowienia. To sytuacja prawna Spółki spowodowała, że organ wydał rozstrzygnięcie o odmowie wszczęcia postępowania. Inne działanie organu egzekucyjnego narażałoby go na zarzut postępowania niezgodnego z prawem.

Odpowiadając natomiast na zarzut niezastosowania art. 34 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy wyjaśnił, że przepis ten prowadzi do wniosku, że w zgoła wyjątkowych wypadkach może pojawić się potrzeba wystąpienia z wnioskiem o ustanowienie opiekuna dla małoletniego albo też opiekuna dla osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie. Wydaje się, że w zakresie stosowania tego przepisu pozostaje również wystąpienie z wnioskiem o ustanowienie kuratora dla osoby ubezwłasnowolnionej częściowo. Zatem mając na uwadze ten przepis nie można, zdaniem organu II instancji, przyjąć, że będzie on miał zastosowanie do Spółki, bowiem brak w składzie zarządu w postaci nieobsadzenia zarządu jest usuwalny, gdyż co do zasady zarząd, jak wynika z art. 201 § 4 Kodeksu spółek handlowych, jest powoływany uchwałą wspólników.

Z powyższym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie nie zgodził się G. sp. z o.o. w T. i pismem z dnia 16 czerwca 2023 r. wniosła na nie skargę, domagając się jego uchylenia wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca spółka zarzucił naruszenie:

1. 1) art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że złożony wniosek o umorzenie postępowania nie może być procedowany albowiem zachodzi uzasadniona przyczyna skutkująca tym, że postępowanie nie może być wszczęte, podczas gdy przyczyna na którą powołują się organy, tj. brak organu (zarządu) u skarżącej Spółki w dacie złożenia wniosku i działanie imieniem Spółki przez uprzednio umocowanego pełnomocnika nie stanowi przesłanki powodującej odmowę wszczęcia postępowania, a także nie skutkuje niemożnością wniesienia wniosku i popierania wniosku przez pełnomocnika działającego imieniem skarżącej Spółki.
2. 2) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, w sytuacji gdy postanowienie to jest wadliwe.
3. 3) art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez błędnie niezastosowanie i zaniechanie wezwania skarżącej Spółki do uzupełnienia braku pod rygorem wydania postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, w sytuacji powzięcia wątpliwości przez organy w zakresie dostrzeżonego braku organu (zarządu) do reprezentowania skarżącej Spółki.
4. 4) art. 34 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez błędne niezastosowanie i zaniechanie wystąpienia o wyznaczenie przedstawiciela dla skarżącej Spółki jako podmiotu niezdolnego do czynności prawnych, w sytuacji stwierdzenia przez organy, że Spółka nie może działać z uwagi na braki organu (zarządu).

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że nietrafne jest stanowisko organu II instancji, że brak organu (zarządu) powoduje brak możliwości działania Spółki, w tym niemożność wniesienia i popierania wniosku o umorzenie postępowania przez jej pełnomocnika. Skarżąca Spółka wskazała, że w jej imieniu działał umocowany pełnomocnik, którego pełnomocnictwo, pomimo braków w organach Spółki, nie wygasło. Późniejszy brak w składzie organu skarżącej Spółki nie spowodował niemożności jej działania przez pełnomocnika, zwłaszcza możliwości złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Spółki, o błędnym stanowisku organów świadczy także to, że organ I instancji nie podjął żadnych ustawowo wymaganych czynności celem uzupełnienia braków wniosku w zakresie reprezentacji Spółki czy wezwania Spółki do wyjaśnienia kwestii reprezentacji zgodnie z art. 64 Kodeksu postępowania administracyjnego, ewentualnie celem ustanowienia dla Spółki przedstawiciela zgodnie z art. 34 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Strona skarżąca wskazała, że zdaniem organów, ze względu na brak organu (zarządu), Spółka nie mogła działać, ujawniać woli i podejmować czynności. Jednakże taki stan rzeczy nie stanowił przeszkody do uznania przez organ I instancji, że doszło do skutecznego doręczenia skarżącej Spółce zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego i zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych oraz do prowadzenia egzekucji w stosunku do jej majątku. Spółka wskazała, że w przypadku stwierdzenia przez organ I instancji, że skarżąca Spółka nie może działać ze względu na brak organu do reprezentacji (zarządu), tj. nie może wnieść wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, organ zobowiązany był podjąć stosowne działania przewidziane w ustawie. W sytuacji, dostrzeżenia braków w organie skarżącej Spółki, która złożyła wniosek, obowiązkiem organu było wezwać ją do wyjaśnienia tej kwestii i do usunięcia braków z tego zakresu.

Strona skarżąca stwierdziła również, że niedokonanie przez organ I instancji wezwania Spółki do uzupełnienia braków z pouczeniem, że niedopełnienie tej czynności spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania stanowi także naruszenie zasady informowania określonej w art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także jest sprzeczne z zapewnieniem stronie postępowania administracyjnego czynnego udziału w każdym jego stadium (art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego). Niemniej jednak organ I instancji zaniechał wezwania skarżącej Spółki do uzupełnienia braków z zakresu reprezentacji, czy wyjaśnienia tej kwestii.

Ponadto strona skarżąca uważa, że celem umożliwienia jej reprezentowania swoich interesów i obronę praw, organ I instancji zobligowany był podjąć działania celem wyznaczenia przedstawiciela dla skarżącej Spółki, jako podmiotu, który zdaniem tego organu, nie posiadał zdolności do czynności prawnych. Strona skarżąca podkreśliła, że pomimo twierdzeń organów, że nie mogła prowadzić swoich spraw ze względu na brak zarządu, organ I instancji nie podjął żadnych ww. działań lecz kontynuował prowadzenie postępowania w stosunku do niej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W następnej kolejności stwierdzić należy, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 p.p.s.a., stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.

Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżonego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego.

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania administracyjnego określonych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części.

Poruszając się w tak zakreślonych ramach kontroli zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie wydane w I instancji naruszają prawo w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego, a skarga rozpatrywana w niniejszej sprawie jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia wydanego w I instancji stanowił przepis art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z art. 61 § 1 k.p.a. wynika z kolei, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wszczęcie postępowania na żądanie strony może nastąpić jedynie wówczas, gdy przepis prawa normuje możliwość żądania określonego zachowania organu administracji. Przepis art. 61a § 1 k.p.a. przewiduje dwie sytuacje uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania. Pierwsza z nich ma miejsce, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną tego postępowania.

Druga sytuacja natomiast występuje, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ "z innych uzasadnionych przyczyn", przez co rozumie się sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania.

Jako przyczynę uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania organy obu instancji wskazały okoliczność, że wniosek z dnia 23 września 2022 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego został złożony i podpisany w imieniu skarżącej Spółki przez pełnomocnika - adwokat B.A., na podstawie udzielonego jej pełnomocnictwa przez Prezesa Zarządu S.C. Organy obu instancji wskazały, że jak wynika z Krajowego Rejestru Sądowego S.C. wpisem nr [...] z dnia 15 lipca 2022 r. został wykreślony z ww. Rejestru na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa Śródmieście w Krakowie XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 15 lipca 2022 r. sygn. akt [...].

Z kolei postanowieniem z dnia 30 listopada 2022 r. sygn. akt [...] ww. Sąd wpisał do KRS jako prezesa zarządu A.C. (wpis nr [...] z dnia 30 listopada 2022 r.). Organy obu instancji uznały zatem, że w dacie złożenia wniosku o umorzenie postępowania, tj. 23 września 2022 r. skarżąca Spółka nie posiadała organu uprawnionego do jej reprezentacji, co uniemożliwiło adwokat X.Y. skuteczne złożenie tego wniosku.

Zdaniem orzekającego w niniejszej sprawie Sądu, stanowisko organów obu instancji jest błędne.

Wskazać należy, iż w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pełnomocnictwa do reprezentacji spółki (poza wyjątkiem określonym w art. 210 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych, Dz. U. z 2022 r. poz. 1467 ze zm.) udzielić może organ, jakim jest zarząd (art. 38 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm. w zw. z art. 201 i art. 205 Kodeksu spółek handlowych). Udzielenie pełnomocnictwa jest uprawnieniem właściwego organu spółki z o.o. i ewentualne późniejsze zmiany składu osobowego zarządu nie skutkują wygaśnięciem wcześniej w sposób prawidłowy udzielonego pełnomocnictwa i nie mają wpływu na dalsze istnienie skutecznie udzielonego pełnomocnictwa (patrz: J. Sobkowski: Pełnomocnictwo procesowe, jego istota, powstanie i wygaśnięcie. Poznań 1967 s. 229).

Nie jest sporne w sprawie, że w toku postępowania egzekucyjnego nie doszło do ustania osoby prawnej (tj. skarżącej Spółki), ale do przejściowego wakatu na stanowisku prezesa zarządu. Zgodnie z art. 101 § 1 Kodeks cywilnego pełnomocnictwo może być w każdym czasie odwołane, chyba że mocodawca zrzekł się odwołania pełnomocnictwa z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. W myśl § 2 tego przepisu umocowanie wygasa ze śmiercią mocodawcy lub pełnomocnika, chyba że w pełnomocnictwie inaczej zastrzeżono z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. Jakkolwiek ustawa wyraźnie tego nie reguluje, trzeba przyjąć, że ustanie osoby prawnej traktowane jest równoznacznie ze śmiercią osoby fizycznej (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2001 r. sygn. akt IV CKN 354/00). Z akt sprawy nie wynika, aby pełnomocnictwo to zostało odwołane czy też doszło do jego wygaśnięcia. Ponadto w jego treści nie zawarto żadnych zastrzeżeń. Nie ma też powodów do twierdzenia o ustaniu skarżącej Spółki jako osoby prawnej.

Podkreślić należy, że to spółka jest podmiotem odrębnym, funkcjonującym samodzielnie w obrocie prawnym, a nie prezes zarządu spółki. Pełnomocnictwo, udzielone przez osoby działające jako członkowie zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, zgodnie z zasadami reprezentacji spółki, powoduje zawiązanie stosunku prawnego pomiędzy pełnomocnikiem a spółką, a nie osobami członków zarządu. W związku z tym, jeżeli w organach spółki dochodzi do zmian osobowych, nie wpływa to na ważność udzielonego wcześniej pełnomocnictwa.

Jak wynika z treści znajdującego się w aktach sprawy pełnomocnictwa (k. 28 akt administracyjnych), adwokat B.A. została umocowany do działania w imieniu Spółki we wszystkich sprawach podatkowych i skarbowych przed organami podatkowymi, przed organami skarbowymi, przed sądami powszechnymi oraz przed sądami administracyjnymi. Brak w aktach sprawy informacji, że pełnomocnictwo to wygasło. Co więcej w treści zażalenia na postanowienie organu I instancji, podpisanym przez Prezesa Zarządu A.C., wskazano na str. 3 (trzeci akapit od góry), że "imieniem Skarżącej spółki działał umocowany pełnomocnik, którego pełnomocnictwo, pomimo braków w organach Spółki, nie wygasło.". Wniosek z dnia 23 września 2022 r. został zatem złożony przez osobę uprawnioną do działania w imieniu skarżącej Spółki, gdyż zmiana osoby reprezentującej Spółkę nie ma wpływu na ważność udzielonego już wcześniej pełnomocnictwa. Nowo wybrany zarząd skarżącej Spółki mógł natomiast wypowiedzieć pełnomocnictwo udzielone przez poprzedni zarząd adwokat B.A., jednak w aktach niniejszej sprawy brak jest informacji na ten temat.

Należy również zauważyć, że zarówno postanowienie organu I instancji, jak i postanowienie II instancji zostały wydane już po wpisaniu do KRS A.C. jako prezesa zarządu (wpis nr [...] z dnia 30 listopada 2022 r.). Jeżeli zatem organy obu instancji miały wątpliwości co do prawidłowości umocowania adwokat B.A. do działania w imieniu skarżącej Spółki, powinny były zwrócić się do Spółki o złożenie stosownych wyjaśnień w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 64 § 1 k.p.a. jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania.

Z kolei w myśl § 2 tego przepisu, jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Jednym z takich braków jest brak lub wadliwość pełnomocnictwa udzielonego przez stronę pełnomocnikowi. Mając wątpliwości co do treści pełnomocnictwa organ winien wezwać stronę do złożenia stosownych wyjaśnień, czego jednak w niniejszej sprawie organy obu instancji zaniechały.

Mając powyższe na względzie na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające – jak w pkt I wyroku.

O kosztach rozstrzygnięto w pkt II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535). Na koszty te składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł.