Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek T. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej., z dnia 01.03.2013r., Nr[...], w przedmiocie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów T.M. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną M.M. ur. w 1959r. oraz synem M. M. ur. w 1984r. M. M. zatrudniona jest jako kosztorysant w C. S.A. na podstawie umowy o pracę, na czas nieokreślony, z wynagrodzeniem w wysokości 1 844,33 zł. miesięcznie, netto. W 2012r. uzyskała ona dochód w wysokości 33 253,99 zł. M. M. pracuje w M. S.A. na stanowisku ds. logistyki, w pełnym wymiarze czasu pracy i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 1 828,29 zł. miesięcznie, netto. W 2012r. uzyskał on dochód (również z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej) w wysokości 57 105,92 zł. przy przychodzie w wysokości 99 961,14 zł.
T. M. obecnie pozostaje bez pracy i otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych w kwocie 844,44 zł., miesięcznie, netto. W 2012r. uzyskał on dochód w wysokości 9 926,91 zł. przy przychodzie na poziomie 15 043,77 zł.
M. M. posiada konto w P. S.A., którego saldo na dzień 14.06.2013r. wynosiło 3 331,75 zł. M. M. posiada natomiast rachunek w B. S.A. a jego saldo na dzień 22.06.2013r. wynosiło 110,96 zł.
Cała trójka mieszka w lokalu mieszkalnym o pow. 71,9 m2 znajdującym się w T. przy ul. M. Jego właścicielem jest M. M. który jest również właścicielem lokalu mieszkalnego o pow. 49,50 m2, znajdującego się w T. przy ul. B.. Mieszka tam matka T. M.– C. M. Miesięczne wydatki rodziny szacowane są na kwotę 4 289,70 zł. i obejmują: czynsz za mieszkanie 746,02 zł., opłatę za energię elektryczną – 134,36 zł., opłatę za telewizje i telefon – 51,04 zł., opłatę za telefon komórkowy M. M. - 49,44 zł., opłatę za telefon komórkowy T.M. – 39,89 zł., koszty ubezpieczenia na życie T. M. – 51,60 zł., opłatę za garaż – 55,35 zł., koszty paliwa na samochód osobowy M. M. – 600 zł., koszty dojazdów do pracy M. M. – 132 zł., koszty wyżywienia – 1 600 zł., koszty środków czystości - 180 zł., koszty lekarstw i wizyt lekarskich T. M. – 350 zł., koszty odzieży i obuwia - 300 zł.,
Strona skarżąca podaje iż: nie posiada oszczędności, nieruchomości czy ruchomości o wartości pow. 3000 euro.
Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa, czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się wszelkie wydatki związane z postępowaniem sądowym w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04).
Zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP.
Przyznanie prawa pomocy powinno mieć więc charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem. Strona skarżąca będąca osobą fizyczną powinna więc partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. (por. postanowienie NSA z dnia 22.12.2004r., sygn. akt. OZ 862/04, postanowienie NSA z dnia 27.02.2012r., sygn. akt I FZ 561/11).
W niniejszej sprawie wnioskodawca jest wprawdzie osobą bezrobotną, otrzymuje jednak zasiłek a pozostali członkowie rodziny uzyskują stałe, miesięczne wynagrodzenie. Co więcej, łączny dochód rodziny wynosi 4 517,02 zł. (1828,29 zł. + 1844,33 zł. + 844,44 zł. = 4 517,02 zł.) a jej wydatki 4 289,70 zł. Podkreślić należy natomiast, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych (H.Knysiak – Molczyk (w:) T.Woś, H.Knysiak – Molczyk, M.Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa, LexisNexis 2009, s. 869). W rozpatrywanym przypadku do dyspozycji rodziny pozostaje kwota 227,36 zł. (4 517,02 zł. – 4 289,70 zł. = 227,36 zł.) zupełnie wystarczająca na pokrycie kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu, które na obecnym etapie sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 100 zł.
W świetle przedstawionych okoliczności trudno więc uznać, iż zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych byłoby zasadne.
Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt. 2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz.270 z p. zm.).