Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. postanowieniem z dnia 20.06.2013r. Nr [...]dokonał z urzędu zaliczenia w stosunku do K. J. nadpłaty w podatku wykazanej w zeznaniu PIT-37 za 2012r. złożonym w dniu 22.04.2013r. w wysokości 276,00 zł na poczet zaległości podatkowej wynikającej z decyzji nr [...] z dnia 3.06.2005r. w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2002, w rozbiciu na należność główną w kwocie 121,50 zł i odsetki za zwłokę liczone od dnia 1.05.2003r. do dnia 22.04.2013r. w kwocie 154,50 zł.
Na postanowienie to K.J. złożył zażalenie, zarzucając zaliczenie nadpłaty na przedawnione zobowiązanie podatkowe i wobec tego wniósł o zaliczenie tej nadpłaty na nieprzedawnione zaległości powstałe po 1 stycznia 2009r.
Postanowieniem z dnia 31 lipca 2013r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości w/w. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 20.06.2013r., Nr [...]i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. wydał następnie postanowienie z dnia 20.08.2013r. Nr [...] o zaliczeniu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012r. wynikającej z zeznania PIT-37 za 2012r. (złożonego w dniu 22.04.2013r.) w kwocie 276 zł na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. wynikającej z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 3.06.2005r., nr [...] w rozbiciu na należność główną w wysokości 121,50 zł oraz odsetki za zwłokę w wysokości 154,50 zł.
Na powyższe postanowienie K.J. złożył zażalenie, zarzucając, iż błędnie uznano jego dobrowolną wpłatę z dnia 31.10.2011 r. na ręce pracownika Urzędu Skarbowego jako zastosowanie środka egzekucyjnego przez ten organ o czym nie został powiadomiony. W ocenie skarżącego zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. uległo przedawnieniu w dniu 4.07.2012r., a nadpłata z zeznania powinna być zaliczona na nieprzedawnione zobowiązania.
Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z dnia 12 listopada 2013r., Nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazano, iż w wyniku kontroli przeprowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. w zakresie prawidłowego rozliczenia w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. wydano w dniu 3.06.2005r. decyzję Nr [...] określającą skarżącemu i jego żonie należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 2002r. w wysokości 21.007,10 zł. Powyższa należność nie została uregulowana w ustawowym terminie jak i potem. W związku z tym, że w dniu 22.04.2013r. podatnik złożył zeznanie podatkowe za 2012r. ze wykazaną kwotą nadpłaty, a na jego karcie kontowej figurowały zaległości podatkowe i nie wskazał na poczet którego zobowiązania podatkowego ma być zaliczona w/w. nadpłata, to Naczelnik Urzędu Skarbowego zobligowany był do zaliczenia tej nadpłaty na poczet zaległości o najwcześniejszym terminie płatności (art. 76a § 1 w zw. z art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej). Nadpłatę zalicza się proporcjonalnie na należność główną i odsetki za zwłokę (art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej). Odsetki za zwłokę nalicza się zgodnie z cytowanym art. 53 § 4 Ordynacji podatkowej.
Odnosząc się do dalszych zarzutów organ odwoławczy wskazał, iż skoro w ustawowym terminie nie została uregulowana zaległość wynikająca z w/w. decyzji określającej zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. w dniu 28.06.2005r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...]. W związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnej i sądowej do nieruchomości, w dniu 23.04.2009r. tytuł wykonawczy został przekazany do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. celem jego realizacji. Postanowieniem z dnia 10.11.2010r. Komornik Sądowy umorzył postępowanie egzekucyjne i zwrócił tytuły wykonawcze wierzycielowi. W dniu 1.02.2011 r. organ I instancji skierował kolejny tytuł wykonawczy o nr [...] w celu jego realizacji. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zastosowano niżej wymienione środki egzekucyjne mające wpływ na przerwanie biegu terminu przedawnienia:
- - w dniu 12.07.2005r. nastąpiło zajęcie rachunku bankowego (o fakcie tym został skarżący zawiadomiony w dniu 15.07.2005r.),
- - w dniu 23.11.2005r. kolejny raz nastąpiło zajęcie rachunku bankowego (data zawiadomienia w dniu 30.11.2005r.),
- - w dniu 3.07.2007r. zajęcie nieruchomości (data zawiadomienia w dniu 05.07.2007r.), a
- - w dniu 31.10.2011 r. nastąpiło u skarżącego pobranie należności przez poborcę skarbowego.
W związku z tym przewidywany termin przedawnienia przypada na dzień 1.11.2016r. Zatem zobowiązanie za 2002r. nie uległo przedawnieniu, a Naczelnik Urzędu Skarbowego posiadając powyższe dane prawidłowo zaliczył nadpłatę z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych wykazaną w zeznaniu PIT-37 za 2012r. na przedmiotowe zaległości za 2002r.
Odnosząc się do zarzutu, iż błędnie uznano dobrowolną wpłatę z dnia 31.10.2011r. na ręce pracownika Urzędu Skarbowego jako zastosowanie środka egzekucyjnego przez ten organ, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, iż stosownie do treści przepisu art. 68 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwanej dalej u.p.e.a.) jeżeli zobowiązany na wezwanie poborcy skarbowego płaci dochodzoną należność pieniężną, poborca wystawia pokwitowanie odbioru pieniędzy. Oznacza to, że z chwilą zapłaty przez zobowiązanego całości lub części dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym kwoty pieniędzy, podatnik został zawiadomiony o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Z akt sprawy wynika, że takie pokwitowanie skarżący otrzymał, a w którym to zawarta jest informacja, iż należność zostanie zaliczona na poczet kosztów egzekucyjnych. W ramach stosowania środka egzekucyjnego - egzekucji z pieniędzy (art. 1a pkt 12 u.p.e.a.) czynności poborcy skarbowego ograniczają się do przyjęcia należnej kwoty od zobowiązanego i wystawienia pokwitowania.
Zgodnie z treścią art. 68 § 2 u.p.e.a., do czynności tych nie stosuje się przepisów art. 53 u.p.e.a. tzn., że egzekutor nie ma obowiązku sporządzania protokołu z czynności przyjęcia wpłaty. Środki egzekucyjne stanowią pewną formę przymusu państwowego, za pomocą których organy egzekucyjne wpływają na spełnienie ciążących na zobowiązanym obowiązków wynikających z ustaw, bądź aktów indywidualnych. Zatem nie może być mowy o dobrowolności wpłaty, w sytuacji gdy dokonano poboru należności u zobowiązanego w toku prowadzonej egzekucji administracyjnej. Ustawodawca nie nałożył na organy egzekucyjne obowiązku pouczenia podmiotu, po zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z pieniędzy, o przysługujących prawnie środkach odwoławczych.
Ponadto wszelkie środki zaskarżenia, z których zobowiązany może skorzystać zostały wymienione w w/w. ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jednakże mogą być one wnoszone wyłącznie wobec postępowania egzekucyjnego.
Na powyższe postanowienie K.J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie art. 68 Ordynacji podatkowej, poprzez zastosowanie w 2005r. środka egzekucyjnego (zajęcie rachunku bankowego) w rozumieniu art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej w przypadku, gdy w wyniku tej czynności nie pozyskano żadnych środków finansowych. Kolejną podniesioną wątpliwością jest okoliczność, czy dobrowolna wpłata skarżącego (do rąk poborcy skarbowego) na rzecz zobowiązania podatkowego z dnia 31.10.2011 r. ma charakter środka egzekucyjnego wymienionego wyżej art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, gdyż wskazany przepis wymaga od organu egzekucyjnego dla przerwania biegu przedawnienia zastosowanie środka egzekucyjnego oraz powiadomienia podatnika o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Zdaniem skarżącego przyjęcie dobrowolnej wpłaty (brak na kwicie podpisu wpłacającego) przez organ egzekucyjny na rzecz zobowiązania skarżącego, bez poinformowania podatnika o zastosowaniu środka egzekucyjnego nie spełnia wymogu art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przywołując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala.
Zarzuty skargi są niezasadne, co skutkować musi jej oddaleniem.
Przedmiotem kontrolowanego postępowania jest legalność postanowienia o zaliczeniu skarżącemu nadpłaty na poczet jego innych zaległości podatkowych, do którego to zaliczenia stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej. Wobec tego podnoszone zarzuty ukierunkowane na stosowanie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mogą mieć znaczenie jedynie w kontekście ustalenia, czy skarżone organy dokonały zaliczenia nadpłaty na należne zaległości podatkowe t.j. takie, które nie wygasły (zobowiązanie zostało wyegzekwowane) i nie przedawniły się. Inne kwestie, w szczególności dotyczące samego sposobu przyjęcia przez poborcę podatkowego wpłaty jak i wystawienia odpowiedniego pokwitowania nie mają znaczenia w sprawie i w związku z tym nie mogą mieć wpływu na jej wynik.
Zgodnie z art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę określonych w decyzji, o której mowa w art. 53a, oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych, z zastrzeżeniem § 2. Zgodnie z art. 76a § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych następuje z dniem powstania nadpłaty - w przypadkach, o których mowa w art. 73 § 1 pkt 1-3 i 5 oraz § 2. Zgodnie z art. 73 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej nadpłata powstaje z dniem złożenia zeznania rocznego - dla podatników podatku dochodowego. Zgodnie z art. 76a § 1 Ordynacji podatkowej w sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie.
W przypadku zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych przepisy art. 55 § 2 i art. 62 § 1 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę.
Zgodnie zaś z art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Zgodnie z art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej, od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 54, naliczane są odsetki za zwłokę. Zgodnie z art. 53 § 4 Ordynacji podatkowej odsetki za zwłokę naliczane są od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku lub terminu, w którym płatnik lub inkasent był obowiązany dokonać wpłaty podatku na rachunek organu podatkowego.
W ocenie sądu powołane powyżej przepisy zostały prawidłowo zastosowane przez skarżone organy. Wskazana przez nie zaległość podatkowa, na którą zaliczono nadpłatę wynikała z decyzji określającej należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 2002r., który nie został zapłacony. Wobec natomiast nadpłaty organy zobligowane były do zaliczenia jej na poczet zaległości o najwcześniejszym terminie płatności (art. 76a § 1 w zw. z art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej). Jednocześnie wbrew zarzutom nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania, na które zaliczono nadpłatę, gdyż bieg terminu przedawnienia określonego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, został w myśl § 4 tego przepisu przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zastosowano zajęcie rachunku bankowego (zawiadomienie z dnia 15.07.2005r.), kolejne zajęcie w dniu 23.11.2005r. (data zawiadomienia 30.11.2005r.), następnie w dniu 03.07.2007r. zajęcie nieruchomości (data zawiadomienia w dniu 05.07.2007r.), a w dniu 31.10.2011 r. nastąpiło pobranie należności przez poborcę skarbowego.
Środki egzekucyjne stanowią formę przymusu państwowego, za pomocą których organy egzekucyjne wpływają na spełnienie ciążących na zobowiązanym obowiązków wynikających z ustaw, bądź aktów indywidualnych. Zatem nie może być mowy o dobrowolności wpłaty, w sytuacji gdy dokonano poboru należności u zobowiązanego w toku prowadzonej egzekucji administracyjnej. Nadto z akt sprawy wynika, że skarżący otrzymał pokwitowanie, w którym zawarta była informacja, iż należność zostanie zaliczona na poczet kosztów egzekucyjnych. Słusznie podnosi się w uzasadnieniu decyzji, iż w ramach stosowania środka egzekucyjnego - egzekucji z pieniędzy (art. 1a pkt 12 u.p.e.a.) czynności poborcy skarbowego ograniczają się do przyjęcia należnej kwoty od zobowiązanego i wystawienia pokwitowania. Zgodnie z treścią art. 68 § 2 u.p.e.a., do czynności tych nie stosuje się przepisów art. 53 u.p.e.a. tzn., że egzekutor nie ma obowiązku sporządzania protokołu z czynności przyjęcia wpłaty.
Zatem zobowiązanie za 2002r. nie uległo przedawnieniu, a Naczelnik Urzędu Skarbowego posiadając powyższe dane prawidłowo zaliczył nadpłatę z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych wykazaną w zeznaniu PIT-37 za 2012r. na przedmiotowe zaległości za 2002r.
Mając powyższe na uwadze, sąd, na podstawie art. 151 ustawy o p.p.s.a, skargę oddalił.