Uzasadnienie
Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 23 marca 2021 r. Nr [...], utrzymał w mocy decyzję z dnia 26 stycznia 2021r. znak: [...], odmawiającą P..H..U.. C. s.c. J. C., M. C. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od 1 listopada 2020r. do 30 listopada 2020r.
Wskazano, że zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 z późn. zm., dalej: "ustawa"), płatnikowi składek prowadzącemu na dzień 30 września 2020r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od 1 listopada 2020r. do 30 listopada 2020r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony, jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020r. był niższy, co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019r.
ZUS podał, że zgodnie z art. 31zo ust. 11 ustawy o COVID-19 oceny warunku w zakresie PKD dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON, w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.
We wniosku z dnia 4 stycznia 2021r. wnioskodawca oświadczył, iż prowadzi przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 56.10.A, a zgodnie z bazą REGON w/g stanu na 30.09.2020r., przeważającą działalnością jest kod PKD 45.20.Z, który nie uprawnia do zwolnienia. Wskazano przy ty, iż nie ma znaczenia, iż poszczególni wspólnicy spółki cywilnej mają kod przeważającej działalności 56.10.A.
J. C. i M. C. złożyli skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie:
- - art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. Z 2020 r. poz. 1842) polegające na jego błędnym zastosowaniu przez organ przejawiającym się tym, iż uznano, że we właściwym rejestrze kod PKD skarżącego nie stanowi przeważającej działalności, jako płatnika składek uprawniającego do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek ubezpieczeniowych w sytuacji, gdy zastosowanie przez organ przedmiotowego przepisu w sposób prawidłowy doprowadziłoby do zwolnienia skarżącego z obowiązku opłacenia przedmiotowych składek z powodu rzeczywiście wykonywanej działalności gospodarczej o nr PKD 56.10.A., a wskazanej w art. 31zo ust. 10 ww. ustawy,
- - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. polegające na niedokonaniu przez organ wszelkich niezbędnych czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy w postaci braku zbadania okoliczności wykonywania rzeczywistej działalności gospodarczej skarżącego o nr PKD 56.10.A uprawniającej do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek ubezpieczeniowych.
Podkreślono w uzasadnieniu, iż P. H. U. C. spółka cywilna J. C., M. C. zostało założone w 1 lipca 2001 r. Przedmiotem działalności ww. przedsiębiorstwa stanowiły na początku kompleksowe bezgotówkowe naprawy samochodów powypadkowych, a w 2009 r. spółka rozpoczęła sprzedaż usług w postaci telewizji satelitarnej firmy P. w krakowskich galeriach handlowych. Następnie w 2017 roku firma zakończyła powyższą działalność w zakresie sprzedaży wspomnianej telewizji oraz napraw bezgotówkowych samochodów powypadkowych. W 2017 r. spółka rozpoczęła działalność w postaci prowadzenia restauracji oraz hotelu w nowo wybudowanym budynku położonym w miejscowości T., oznaczoną kodami PKD 56.10.A oraz 55.10.Z. Od tej pory prowadzenie wspomnianej restauracji i hotelu stało się głównym źródłem przychodów spółki i jej podstawową działalnością gospodarczą.
Zarówno w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz rejestrze REGON dla każdego ze wspólników widnieją wspomniane już kody PKD (56.10.A. i 55.10.Z). W dniu 9 maja 2020 w ww. rejestrze CEIDG dla C. M. P. H. U. C. oraz C. J. P. H. U. C. zostały zmienione kody PKD przeważającej działalności na 56.10.A. Również zostały zmienione kody PKD działalności na kod PKD przeważającej działalności 56.10.A w rejestrze REGON dla C. M. P. H. U. C. i C. J. P. H. U. C..
W odpowiedzi na skargę ZUS podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszone w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia był przepis art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 z późn. zm.).
Poddając kontroli zaskarżoną decyzję wskazać należy na uchybienie proceduralne organu rozpoznającego sprawę, które skutkowało tym, że uzasadnienie rozstrzygnięcia sprawy – tak w zakresie uzasadnienia faktycznego i uzasadnienia prawnego – musiałby przejąć sąd administracyjny. Tymczasem, zasadą postępowania administracyjnego jest, że sąd administracyjny nie ma kognicji do merytorycznego rozpatrywania sprawy administracyjnej i formułowania uzasadnienia rozstrzygnięcia, a tylko do kontroli prawidłowości działań organu na podstawie kryterium legalności.
W myśl art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., decyzja musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, na które składają się w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. Jednocześnie uzasadnienie powinno umożliwić sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie jest zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane.
Z istoty samego uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim, a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących, dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna pozwolić - zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi kontrolującemu następnie tę decyzję - odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu. Uzasadnienie aktu administracyjnego, stanowiąc jego integralną część, wpływa na jego treść.
Sporządzenie uzasadnienia jest nie tylko wymogiem formalnym - wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego wpływa na kontrolę rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowo-administracyjnym.
W zaskarżonej decyzji opisanych wyżej elementów zabrakło. Jak wynika z akt sprawy, decyzja zawiera prawidłowo zredagowaną sentencję.
W uzasadnieniu zacytowano pełną treść art. 31zo ust 10, a następnie zawarto rozważania sprowadzające się do konstatacji, iż skoro wniosek o zwolnienie z opłacania składek został złożony przez spółkę cywilną, jako płatnika składek to kod PKD przeważającej działalności tej spółki, a nie jej wspólników jest brany pod uwagę. Powyższe ma oznaczać, że skoro we wniosku, jako kod przeważającej działalności na 30 września 2020 r. wskazano kod PKD 56.10.A., który jednak nie jest zgodny z danymi zawartymi w rejestrze REGON, na dzień złożenia ww. wniosku, wedle którego przeważającą działalność stanowiła oznaczona kodem PKD 45.20.Z, to nie uprawnia to do zwolnienia z opłacania składek.
Taki sposób uzasadnienia nie spełnia wyżej opisanych kryteriów, co uniemożliwia sądowi ocenę prawidłowości i legalności działań organu. Aby rozstrzygnąć sprawę sąd musiałby najpierw opisać jej stan faktyczny ustalony na podstawie dokumentów i wniosku skarżącej, a następnie dokonać jego subsumpcji pod mający zastosowanie w sprawie przepis art. 31zo ust 10 ustawy z 2 marca 2020r., którego treść nie jest oczywista i jednoznaczna. Przyjęty na tle wykładni tego przepisu pogląd musiałby też zostać połączony ze stosowną argumentacją. To jednak – jak wyżej wskazano – nie jest rolą sądu administracyjnego. Wskazywanie w odpowiedzi na skargę dalszych argumentów prawnych nie może zastępować uzasadnienia decyzji administracyjnej.
Mając na uwadze powyższe sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Rozpatrując ponownie sprawę, organ będzie zobowiązany uwzględnić stanowisko przedstawione w niniejszym wyroku i wydać stosowne rozstrzygnięcie z uzasadnieniem odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.