Uzasadnienie
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie jako organ egzekucyjny prowadzi egzekucję do majątku zobowiązanego T. N. na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia 9 czerwca 2005 r. wystawionych na zaległości z tytułu składek na łączną kwotę należności głównej 9 482 zł. Odpisy ww. tytułów wykonawczych doręczono pełnoletniemu domownikowi w dniu 20 czerwca 2005 r. Organ egzekucyjny w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zawiadomieniami z 16 lutego 2023 r. zajął świadczenie emerytalne zobowiązanego. Zawiadomienia doręczono zobowiązanemu 20 lutego 2023 r. na ręce dorosłego domownika.
Zobowiązany w piśmie z 27 lutego 2023 r. wniósł zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, tj. zarzut nieistnienia obowiązku, zarzut wygaśnięcia obowiązku (przedawnienie) w całości oraz zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.
Organ egzekucyjny postanowieniem z 8 marca 2023 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, z uwagi na wniesienie ich z uchybieniem terminu.
Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, postanowieniem z 31 maja 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił w pierwszej kolejności, że z uwagi na to, że wszczęcie egzekucji administracyjnej do majątku zobowiązanego nastąpiło przed dniem 30 lipca 2020 r., w sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.), dalej "u.p.e.a.", w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 lipca 2020 r. Mając w związku z tym na uwadze treść art. 33 § 1 u.p.e.a. oraz art. 27 §1 pkt 9 u.p.e.a. DIAS podał, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, w którym min. zawarte jest pouczenie w tym zakresie. Z akt sprawy wynika, że odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone pełnoletniemu domownikowi w trybie art. 43 k.p.a. w dniu 20 czerwca 2005 r. Siedmiodniowy termin do złożenia zarzutów upłynął 27 czerwca 2005 r. Zobowiązany zarzuty wniósł 27 lutego 2023 r., a więc kilkanaście lat po upływie ustawowego terminu.
Organ stwierdził, że w tej sytuacji zasadne było wydanie przez organ egzekucyjny na podstawie art. 61a §1 k.p.a. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów, ze względu na uchybienie terminowi do ich wniesienia.
W skardze skierowanej do WSA w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie przepisów:
- - ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. art. 33 § 2 pkt 1,4 i 5,
- - ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, tj. art. 24 ust.4 w związku z:
- - ustawą z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 8 i 12,
- - u.p.e.a., tj. art 6 § 1,
- - Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., tj. art. 2 oraz art. 7, polegające na błędnym przyjęciu, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego w czerwcu 2005 r. oraz aktywne prowadzenie postępowania egzekucyjnego do czerwca 2006 r., a następnie brak jakichkolwiek czynności w ramach postępowania egzekucyjnego przez niemal 17 lat, nie powoduje obowiązku wszczęcia postępowania na nowo, a więc uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, a także błędnym przyjęciu egzekwowanych należności za nieprzedawnione, a więc nieuznaniu nieistnienia obowiązku lub jego wygaśnięcia.
W związku z tym skarżący wniósł o: uchylenie postanowień obu instancji oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez ZUS, a także zwrot kosztów postępowania i wstrzymanie czynności dokonywanych w ramach przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, tj. wstrzymanie potrąceń dokonywanych ze świadczenia emerytalnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia skargi.
Odpowiadając na skargę, DIAS w Krakowie wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022r. poz. 329), zwanej p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: 1) decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania;
- 2) strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy;
- 3) przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania;
- 5) decyzja została wydana w postępowaniu uproszczonym, o którym mowa w dziale II w rozdziale 14 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Na mocy art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie zaś do art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w granicach kompetencji, przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że nie zawierają one wad, powodujących konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd podziela argumentację zawartą w postanowieniach organu I i II instancji. W konsekwencji skarga T. N. nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z akt sprawy, Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie, jako organ egzekucyjny prowadzi egzekucję do majątku skarżącego T. N. na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia 09.06.2005r. od nr [...] do [...], wystawionych na zaległości z tytułu składek na łączną kwotę należności głównej 9.482.00 zł. Odpisy w/w tytułów wykonawczych wysłano do zobowiązanego, doręczono pełnoletniemu domownikowi w dniu 20.06.2005r. (kopia potwierdzenia odbioru w aktach sprawy. Organ egzekucyjny w toku prowadzonego przez wiele lat postępowania egzekucyjnego, dwoma zawiadomieniami z dnia 16.02.2023r. zajął świadczenie emerytalne zobowiązanego.
Zawiadomienia wysłano do zobowiązanego i doręczono zobowiązanemu w dniu 20.02.2023r. Zobowiązany w dniu 27.02.2023r. złożył do organu egzekucyjnego pismo zawierające w części zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej tj. zarzut nieistnienia obowiązku, zarzut wygaśnięcia obowiązku (przedawnienie) w całości oraz zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.
Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 08.03,2023r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Mimo zażalenia zobowiązanego akcentującego przede wszystkim 17-letnią całkowitą bezczynność organu oraz to że, po upływie tylu lat od rozpoczęcia egzekucji, żąda zapłaty kwoty wielokrotnie wyższej niż pierwotna wartość zobowiązania, z uwagi na naliczone odsetki Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie po rozpatrzeniu zażalenia wydał w dniu 31.05.2023r. postanowienie utrzymujące w mocy, pierwotnie wydane rozstrzygnięcie.
Analizując akta sprawy wraz z zaskarżonym postanowieniem i postanowieniem organu I instancji w kontekście zarzutów skargi, jak i z urzędu w ramach obowiązku kontroli legalności zaskarżonego aktu, Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów żadnych nieprawidłowości.
Zgodnie z art. 13 ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe (ust. 1). Z uwagi na to, że wszczęcie egzekucji administracyjnej do majątku zobowiązanego nastąpiło przed dniem 30.07.2020r., w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy upea w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30.07.2020r.
Przepisy w tym brzmieniu dokładnie określały termin do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zarzuty z art. 33 § 1 upea wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Wynika to z treści art. 27 § 1 pkt 9 upea, który stanowi, że tytuł wykonawczy zawiera m. in. pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że zarzuty powinny zostać złożone w ustawowo określonym terminie, a nie w dowolnym. Zgodnie z art. 18 upea Jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kpa. W sprawie doręczeń w szczególności art. 39 - 49 kpa.
Z przesłanych Sądowi akt sprawy wynika, że odpisy w/w tytułów wykonawczych zostały doręczone do rąk pełnoletniego domownika zobowiązanego w trybie art. 43 kpa w dniu 20 czerwca 2005r. (kopia potwierdzenia odbioru znajduje się w aktach sprawy). Siedmiodniowy termin do złożenia zarzutów upłynął zatem w dniu 27 czerwca 2005r. Zobowiązany złożył zarzuty na postępowanie egzekucyjne dopiero w dniu 27 lutego 2023r., a więc kilkanaście lat po upływie ustawowego terminu. Zobowiązany nie skorzystał z prawa złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów. W tej sytuacji zasadne było wydanie przez organ egzekucyjny postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów ze względu na uchybienie terminu do ich wniesienia w trybie art. 61a § 1 kpa.
Zgodnie bowiem z art. 61a § 1 kpa, gdy żądanie o którym mowa w art. 61a zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W stanie faktycznym sprawy, brak było zatem możliwości wydania innego rozstrzygnięcia i merytorycznego rozpoznania zarzutów.
W tej sytuacji, także zarzut 17-letniej bezczynności Dyrektora O/ZUS w Krakowie jako organu egzekucyjnego, nie mógł wywrzeć wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie. Skoro zarzuty na postępowanie egzekucyjne – jako spóźnione – nie mogły być merytorycznie rozpoznane, skarżący musi rozważyć skorzystanie z innego środka prawnego, przykładowo wniosku o umorzenie postepowania egzekucyjnego.
Odpowiadając natomiast na zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 1, 4 i 5 upea, należy zaznaczyć, że z uwagi na fakt, iż na skutek odmowy wszczęcia postępowania, organ I i II instancji nie mógł formułować wniosków i ocen zarzutów, które złożył zobowiązany.
W prowadzonym postepowaniu nie naruszono zatem przepisów procedury. Organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu wskazał podstawę prawną wydania postanowienia oraz przesłanki, jakimi się kierował. Postępowanie administracyjne w omawianej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zastosowane.
Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 p.p.s.a., oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną.